युद्धभूमीतून एक अत्यंत धक्कादायक आणि मध्यपूर्वेतील राजकारणाला कायमची कलाटणी देणारी बातमी समोर येत आहे. अमेरिकेने इराणच्या सर्वोच्च धार्मिक आणि राजकीय नेते आयतुल्ला अली खामेनी यांचा युद्धात खात्मा केल्याची घोषणा केली आहे. ही घटना केवळ इराणच नव्हे, तर संपूर्ण जगाला हादरवून सोडणारी असून, याचे दूरगामी परिणाम जागतिक स्तरावर उमटण्याची शक्यता आहे. अमेरिकेने याला आपल्या राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी आवश्यक असलेले मोठे यश म्हटले आहे.
आयतुल्ला अली खामेनी हे गेली अनेक दशके इराणच्या राजकीय आणि धार्मिक व्यवस्थेचे आधारस्तंभ होते. इराणच्या इस्लामिक क्रांतीचे दुसरे सर्वोच्च नेते म्हणून, त्यांनी देशाची धोरणे, विशेषतः अमेरिका आणि पाश्चिमात्य देशांविरोधातील भूमिका अत्यंत प्रभावीपणे मांडली होती. त्यांच्या नेतृत्वाखाली इराणने आपल्या अण्वस्त्र कार्यक्रमाला गती दिली आणि मध्यपूर्वेतील विविध प्रॉक्सी गटांना पाठिंबा दिला, ज्यामुळे या प्रदेशात नेहमीच तणावपूर्ण परिस्थिती राहिली. त्यांच्या निधनाने इराणच्या सत्ताकेंद्रात मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे.
प्राथमिक माहितीनुसार, अमेरिकेच्या विशेष दलांनी अत्यंत गोपनीय आणि सुनियोजित पद्धतीने ही मोहीम फत्ते केली. खामेनी हे एका विशिष्ट ठिकाणी उपस्थित असताना, अमेरिकन सैन्याने अचूक हल्ला करून त्यांना लक्ष्य केले. अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने या कारवाईची पुष्टी केली असून, ही कारवाई इराणच्या सततच्या अस्थिरता निर्माण करणाऱ्या धोरणांना प्रत्युत्तर म्हणून करण्यात आल्याचे म्हटले आहे. या घटनेने अमेरिकेने इराणच्या नेतृत्वाला थेट आव्हान दिले असून, भविष्यातील संघर्षाची शक्यता बळावली आहे.
या घटनेमुळे इराणमध्ये प्रचंड शोककळा पसरली आहे. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) आणि इतर कट्टरपंथी संघटनांनी अमेरिकेविरुद्ध तीव्र बदला घेण्याचे आवाहन केले आहे. रस्त्यावर निदर्शने आणि अमेरिकेविरोधी घोषणांनी इराणमधील वातावरण तापले आहे. देशात अंतर्गत अस्थिरता वाढण्याची शक्यता असून, खामेनी यांच्या वारसाहक्कावरून अंतर्गत सत्तासंघर्ष होण्याचीही भीती व्यक्त केली जात आहे. इराणच्या अणुकरारावरही या घटनेचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
जागतिक स्तरावर या घटनेचे पडसाद उमटत आहेत. रशिया आणि चीनसारख्या देशांनी या कारवाईचा निषेध केला असून, मध्यपूर्वेत शांतता राखण्याचे आवाहन केले आहे. तर, इस्रायल आणि सौदी अरेबियासारख्या अमेरिकेच्या मित्र राष्ट्रांनी या कारवाईचे अप्रत्यक्षपणे स्वागत केले आहे. युरोपीय देशांनी या घटनेमुळे निर्माण झालेल्या तणावावर चिंता व्यक्त केली असून, सर्व पक्षांना संयम राखण्याचे आवाहन केले आहे. तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या असून, जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही याचा नकारात्मक परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
आयतुल्ला अली खामेनी यांच्या निधनानंतर इराणच्या नेतृत्वाची धुरा कोण सांभाळणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. नवीन सर्वोच्च नेता खामेनींच्या धोरणांचाच पाठपुरावा करणार की त्यात बदल करणार, यावर इराणचे भविष्य अवलंबून असेल. या घटनेमुळे मध्यपूर्वेतील भू-राजकीय समीकरणांमध्ये मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष आता कोणत्या दिशेने जाईल, हे येणारा काळच सांगेल. हा केवळ एका व्यक्तीचा अंत नसून, इराणच्या इस्लामिक क्रांतीच्या एका युगाचा अंत असू शकतो आणि यामुळे जगाच्या इतिहासात एक नवीन अध्याय सुरू होण्याची शक्यता आहे. आगामी काळात या घटनेचे पडसाद कसे उमटतात आणि त्याचे जागतिक राजकारणावर काय परिणाम होतात, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून राहिले आहे.
By
By
