क्रीडा आणि राजकारण हे दोन घटक अनेकदा एकमेकांत मिसळताना दिसतात, ज्यामुळे खेळाच्या मूळ उद्दिष्टाला बाधा येते. अशा परिस्थितीत, ‘फिफा’ (FIFA) चे अध्यक्ष जियानी इन्फॅन्टिनो (Gianni Infantino) यांनी क्रीडा आणि राजकारण (Sports and Politics) वेगळे ठेवण्याचा जो संदेश दिला आहे, तो केवळ फुटबॉलसाठीच नव्हे, तर संपूर्ण जागतिक क्रीडा जगतासाठी (Global Sports World) एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला आहे. हा निर्णय खेळाचे पावित्र्य जपण्याच्या दिशेने टाकलेले एक मोठे पाऊल आहे.
गेल्या काही वर्षांपासून, विविध आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धांमध्ये राजकीय हस्तक्षेप (Political Interference) वाढत असल्याचे दिसून आले आहे. कधी खेळाडूंच्या मतांवरून, कधी यजमान देशाच्या धोरणांवरून तर कधी आंतरराष्ट्रीय संबंधांवरून खेळाला अनावश्यकपणे राजकीय रंग दिला जातो. यामुळे खेळाडूंचे लक्ष विचलित होते, खेळाच्या मैदानाबाहेरचे मुद्दे जास्त महत्त्वाचे ठरतात आणि खेळाचा खरा उद्देश – म्हणजेच एकता, स्पर्धा आणि मनोरंजन – मागे पडतो. जियानी इन्फॅन्टिनो यांनी यावर स्पष्टपणे भाष्य करत, खेळाला या राजकीय बंधनातून मुक्त करण्याची गरज अधोरेखित केली आहे.
इन्फॅन्टिनो यांच्या मते, फुटबॉल (Football) हा एक असा खेळ आहे जो जगभरातील लोकांना एकत्र आणतो. तो भाषा, धर्म, वंश किंवा राजकीय विचारसरणीची पर्वा न करता सर्वांना एकाच धाग्यात गुंफतो. खेळाचे हे युनिफायिंग पॉवर (Unifying Power of Sport) जपण्यासाठी, राजकीय विचारांना आणि विवादांना मैदानापासून दूर ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. त्यांचा हा दृष्टिकोन खेळाचे शुद्ध स्वरूप (Pure form of Sport) कायम राखण्यासाठी आणि खेळाडूंना केवळ त्यांच्या खेळावर लक्ष केंद्रित करण्यासाठी प्रोत्साहन देतो.
या निर्णयाचे दूरगामी परिणाम अपेक्षित आहेत. यामुळे जागतिक फुटबॉल (Global Football) प्रशासनात अधिक पारदर्शकता येण्याची शक्यता आहे. राष्ट्रीय फुटबॉल संघटनांनाही (National Football Associations) या संदेशाचे पालन करून खेळाला राजकीय दबावापासून वाचवण्यासाठी प्रयत्न करावे लागतील. खेळाचे मैदान हे खिलाडूवृत्ती आणि समान संधीचे प्रतीक असले पाहिजे, जिथे प्रत्येक खेळाडूला समान वागणूक मिळेल आणि केवळ त्याच्या कामगिरीवरच त्याचे मूल्यमापन होईल.
तथापि, क्रीडा आणि राजकारण पूर्णपणे वेगळे ठेवणे हे एक मोठे आव्हान आहे. अनेक देशांमध्ये सरकारचा क्रीडा क्षेत्रावर मोठा प्रभाव असतो आणि निधी तसेच पायाभूत सुविधांसाठी सरकारवर अवलंबून राहावे लागते. अशा परिस्थितीत, इन्फॅन्टिनो यांचा संदेश केवळ एक मार्गदर्शक तत्त्व न राहता, प्रत्यक्षात कसा अंमलात आणला जातो हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. फिफा आणि इतर आंतरराष्ट्रीय क्रीडा संघटनांना या तत्त्वाची अंमलबजावणी करण्यासाठी मजबूत धोरणे आणि कार्यप्रणाली विकसित करावी लागेल.
शेवटी, जियानी इन्फॅन्टिनो यांनी दिलेला हा संदेश खेळाचे महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित करतो. खेळ हा समाजाला जोडणारा, प्रेरणा देणारा आणि सकारात्मक बदल घडवणारा एक शक्तिशाली स्रोत आहे. राजकारणाच्या ओझ्याखाली दबल्यास त्याची ही शक्ती कमी होते. क्रीडा आणि राजकारण वेगळे ठेवल्याने खेळाला त्याचे मूळ स्थान परत मिळेल आणि ते खऱ्या अर्थाने एक जागतिक सण बनेल, जिथे केवळ खेळ, खेळाडू आणि प्रेक्षक यांच्यातील अविभाज्य बंध साजरा केला जाईल. हा निर्णय भविष्यातील खेळासाठी एक उज्ज्वल मार्ग दाखवणारा आहे.
Read More : महाराष्ट्राच्या राजकारणात नवे पर्व: पक्षांतर्गत बदलांनी आणि आमदारांच्या हालचालींनी समीकरणे बदलणार?
By
By
