सणांची तोडमोड? दहीहंडीत गौतमी पाटील, राधा पाटील यांना नाचवले; संभाजी भिडे संतापले, म्हणाले ‘हे देशद्रोही!’

**सणांची तोडमोड? दहीहंडीत गौतमी पाटील, राधा पाटील यांना नाचवले; संभाजी भिडे संतापले, म्हणाले ‘हे देशद्रोही!’**

**Meta Description:** हिंदू सणांमध्ये डीजे, डॉल्बी आणि नृत्यांगनांच्या परफॉर्मन्सवरून महाराष्ट्रात वाद पेटला आहे. संभाजी भिडे यांनी महिलांना नाचवणाऱ्यांना ‘देशद्रोही’ म्हटले, तर राज ठाकरेंनीही संस्कृती जपण्याचे आवाहन केले.

महाराष्ट्र हे उत्सवप्रिय राज्य म्हणून ओळखले जाते, जिथे सण-उत्सव मोठ्या उत्साहात साजरे केले जातात. मात्र, अलिकडच्या काळात या उत्सवांच्या स्वरूपावरून आणि त्यातील काही प्रथांवरून मोठा वाद निर्माण झाला आहे. विशेषतः दहीहंडी आणि गणेशोत्सवासारख्या सणांमध्ये डीजे, डॉल्बी आणि नृत्यांगनांच्या कार्यक्रमांवरून समाजात दोन गट पडले आहेत. याच पार्श्वभूमीवर शिवप्रतिष्ठानचे संस्थापक संभाजी भिडे आणि मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी अत्यंत तीव्र शब्दांत आपली मते मांडली आहेत, ज्यामुळे हा वाद अधिकच पेटला आहे.

## संभाजी भिडेंचा आक्रमक पवित्रा: ‘महिलांना नाचवणारे देशद्रोही!’

शिवप्रतिष्ठानचे संस्थापक संभाजी भिडे यांनी हिंदू सणांमधील डीजे आणि महिलांच्या नृत्यांवर कडाडून टीका केली आहे. “हिंदू सणांमध्ये डॉल्बी वाजले नाही पाहिजे. संपूर्ण देशाने या सणांमध्ये डॉल्बी वाजतात ते फेकून दिले पाहिजे,” असे रोखठोक मत त्यांनी व्यक्त केले. “डॉल्बी वाजवून त्यातून काय मिळतं?” असा सवालही त्यांनी विचारला. गौतमी पाटील, राधा पाटील यांसारख्या नृत्यांगना दहीहंडी कार्यक्रमांमध्ये नाचताना दिसल्या, यावरही त्यांनी आक्रमक प्रतिक्रिया दिली. “हिंदू सणांमध्ये महिला नाचवणे योग्य नाही. ज्यांनी दहीहंडी या हिंदूंच्या कार्यक्रमात डान्सर नाचवल्या, ते सगळे देशद्रोही आहेत,” असे गंभीर आरोप संभाजी भिडे यांनी केले. त्यांच्या या वक्तव्यामुळे राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात जोरदार चर्चा सुरू झाली आहे.

## राज ठाकरे यांचा संस्कृती रक्षणाचा नारा

मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनीही डीजे, डॉल्बी आणि नृत्यांच्या मुद्द्यावर तीव्र आक्षेप घेतला आहे. “डीजे, डॉल्बी ही उत्तरेकडील संस्कृती महाराष्ट्रात आणतोय का?” असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. गोविंदाच्या वेळी महिलांना व्यासपीठावर आणून नाचवण्यावर त्यांनी नाराजी व्यक्त केली. “हे सगळं युपी, बिहारमध्ये चालतं, आपण त्यांना शिकवायचं की आपण त्यांची संस्कृती इकडे आणायची?” असे म्हणत त्यांनी महाराष्ट्राच्या संस्कृतीचे पावित्र्य जपण्यावर भर दिला. सण कसे साजरे व्हावेत, यासाठी काही प्रोटोकॉल असावेत, असे मत त्यांनी व्यक्त केले. लेझर लाईट, डॉल्बीच्या आवाजामुळे होणारे आरोग्याचे दुष्परिणामही त्यांनी अधोरेखित केले. टिळकांनी सार्वजनिक गणेशोत्सव कोणत्या उद्देशाने सुरू केला होता आणि आज तो कुठे नेऊन ठेवला आहे, यावरही त्यांनी चिंता व्यक्त केली.

## महाराष्ट्रात डीजे-डॉल्बी वाद का पेटला?

गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रात डीजे, डॉल्बी आणि हाय-पॉवर साऊंड सिस्टीमच्या वापरावर मोठा सामाजिक, कायदेशीर आणि राजकीय वाद सुरू झाला आहे. एका बाजूला ध्वनीप्रदूषण आणि आरोग्याचा प्रश्न उपस्थित केला जात आहे, तर दुसऱ्या बाजूला काही उत्सव आयोजक आणि राजकीय नेते सण-उत्सवातील संगीतावर निर्बंध घालण्यास विरोध करत आहेत. पुण्यात ध्वनीप्रदूषणाविरोधात भूमिका घेणारे कार्यकर्ते विद्यानंद बापट यांच्यावरील कथित हल्ल्यामुळे हा मुद्दा राज्यव्यापी बनला. नागपूर, परभणी, लातूर, नांदेड यांसारख्या काही जिल्ह्यांमध्ये प्रशासनाने डीजे आणि डॉल्बीवर कडक निर्बंध किंवा बंदीचे आदेश जारी केले आहेत.

## नेमका डीजेला विरोध कशाला?

डीजे आणि डॉल्बी विरोधकांचा मुख्य मुद्दा म्हणजे अतिप्रचंड आवाज आणि त्यातून होणारे ध्वनीप्रदूषण. नागरिक, रुग्ण, वृद्ध, लहान मुले आणि गर्भवती महिलांना मोठ्या आवाजाचा त्रास होतो, असे सांगितले जाते. वाहतूक कोंडी, रुग्णवाहिकांना होणारा अडथळा आणि सार्वजनिक शांततेचा प्रश्नही पुढे आला आहे. राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगानेही गणेशोत्सवातील कथित ध्वनीमर्यादा उल्लंघनाबाबत महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाकडून अहवाल मागितला आहे.

दुसरीकडे, काही गणेशोत्सव मंडळे आणि डीजे समर्थकांचे म्हणणे आहे की, सण-उत्सवातील संगीत हा उत्सवाचा अविभाज्य भाग आहे आणि सरसकट बंदी योग्य नाही. पूर्ण बंदीऐवजी आवाजाची मर्यादा निश्चित करून नियमांनुसार साऊंड सिस्टीम वापरण्याची परवानगी द्यावी, अशी त्यांची मागणी आहे. या मुद्द्यावर सत्ताधारी आघाडीतील नेत्यांमध्येही मतभेद दिसून आले आहेत. ध्वनीप्रदूषणासंदर्भातील नियमांनुसार निवासी भागात आवाजाची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे आणि रात्री 10 ते सकाळी 6 वाजेपर्यंत लाउडस्पीकरच्या वापरावर निर्बंध आहेत.

## निष्कर्ष:

महाराष्ट्रातील सण-उत्सव हा केवळ मनोरंजनाचा भाग नसून तो आपल्या समृद्ध संस्कृती आणि परंपरेचा आरसा आहे. डीजे, डॉल्बी आणि नृत्यांगनांच्या कार्यक्रमांवरून सुरू असलेला वाद हा केवळ ध्वनीप्रदूषणाचा किंवा मनोरंजनाचा नसून तो सांस्कृतिक मूल्यांच्या जतनाशी आणि सामाजिक जबाबदारीशी संबंधित आहे. संभाजी भिडे आणि राज ठाकरे यांनी व्यक्त केलेल्या तीव्र भावना या याच व्यापक चिंतेचा भाग आहेत. सण साजरे करताना उत्साहाला आवर घालून, परंपरेचा आदर करत आणि कायद्याचे पालन करत एक सुवर्णमध्य साधणे हेच समाजाच्या हिताचे ठरेल.