मनोज जरांगे पाटलांनी मुंबईतील उपोषणाचा निर्धार केला असून, ‘मरेन पण मागे हटणार नाही’ अशी भावनिक गर्जना केली आहे. त्यांच्या या भूमिकेमुळे मराठा आंदोलनाला नवी दिशा मिळण्याची शक्यता आहे.
मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी लढा देणारे मनोज जरांगे पाटील यांनी पुन्हा एकदा आपल्या ध्येयाप्रती असलेली अढळ निष्ठा आणि ठाम निर्धार व्यक्त केला आहे. ‘मरेन पण मी मागे हटणार नाही, डाग लावून घेणार नाही, खितपत पडून मरणार नाही,’ अशा शब्दांत त्यांनी आपला बाणेदारपणा अधोरेखित केला आहे. “मी क्षत्रिय मराठा आहे, कोणापुढे गुडघे टेकून शरण जाणार नाही. माझ्या समाजाच्या लेकराबाळांच्या कल्याणासाठी वेळप्रसंगी मी मरेन, पण समाजाचा स्वाभिमान आणि प्रतिष्ठा इंचभरही कमी होऊ देणार नाही,” असे भावनिक आवाहन त्यांनी मराठा बांधवांना केले. ही कदाचित आपली शेवटची झुंज किंवा शेवटची भेट असू शकते, पण मराठ्यांनी शेवटच्या श्वासापर्यंत ताठ मानेने आणि जातीनं लढले पाहिजे, असे सांगत त्यांनी संपूर्ण समाजाला एकजुटीचा संदेश दिला.
## मुंबईसाठी ताकद राखून ठेवा
जरांगे पाटलांनी आपल्या आंदोलनाची पुढील दिशा स्पष्ट केली आहे. येत्या 15 सप्टेंबर रोजी सकाळी 11 वाजता ते अंतरवाली सराटी येथून मुंबईच्या दिशेने नियोजित मार्गाने निघणार आहेत. यावेळी त्यांच्यासोबत जास्तीत जास्त दोन गाड्या, दोन ॲम्ब्युलन्स आणि 5 ते 10 पेक्षा जास्त माणसे नसतील. मराठा समाजाने सध्या मुंबईला येऊ नये, असे आवाहन त्यांनी केले आहे. गावागावात जमा केलेल्या वर्गण्या आणि लावलेल्या गाड्या तशाच ठेवाव्यात, त्यातील एक रुपयाही खर्च करू नये, असे त्यांनी सांगितले. उलट आता मिळालेल्या वेळेचा सदुपयोग करून 5 गाड्यांच्या जागी 7 आणि 10 गाड्यांच्या जागी 12 कशा करता येतील, याचा प्रयत्न करून ताकद वाढवण्याचे निर्देश त्यांनी दिले. ही सर्व फौज आणि ताकद मुंबईतील निर्णायक संघर्षासाठीच राखीव ठेवण्याची त्यांची रणनीती आहे.
## देवेंद्र फडणवीसांच्या डावावर प्रती-डाव
मनोज जरांगे पाटलांनी उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर जोरदार टीका केली. फडणवीस यांनी सणावाराच्या आड लपून मराठ्यांवर वार केल्याचा आरोप त्यांनी केला. मराठ्यांनी मुंबईत येऊन गोंधळ घालावा आणि त्यांना दंगलीचा डाग लागावा, असा त्यांचा डाव होता, असे जरांगे पाटील म्हणाले. या डावाला तोडीस तोड उत्तर देण्यासाठी मी एकटा पुढे चाललो आहे. ‘रस्त्यातील सगळे काटे मला काढू द्या म्हणजे तुम्हाला टोचणार नाहीत,’ असे सांगत त्यांनी आपल्या एकट्याच्या संघर्षाचे महत्त्व पटवून दिले.
आता मी एकटा जात असल्याने देवेंद्र फडणवीस कोणती परवानगी नाकारणार? आणि जर आता नाकारली, तर करोडो मराठे बेकायदा बिनापरवानगीचे मुंबईत शिरतील, असा इशाराही त्यांनी दिला. महाराष्ट्रातील सर्व बांधवांनी, महिलांनी आणि वृद्धांनी आपापल्या गावात, तालुक्यात किंवा शहरात ग्रामपंचायतीसमोर शांततेत फेऱ्या व रॅली काढून या आंदोलनाला पाठिंबा चालू ठेवावा. महिलांनीही आपली ताकद वाढवत राहावी, मुंबईत कधी निघायचे याची तारीख दोन दिवस आधी सांगितली जाईल, असे आवाहनही त्यांनी केले.
**निष्कर्ष:**
मनोज जरांगे पाटील यांचा मुंबईतील उपोषणाचा निर्धार हा मराठा आरक्षणाच्या लढ्यातील एक महत्त्वाचा टप्पा ठरण्याची शक्यता आहे. ‘मरेन पण मागे हटणार नाही’ या त्यांच्या घोषणेने मराठा समाजात पुन्हा एकदा चैतन्य निर्माण झाले आहे. त्यांच्या रणनीतीमुळे आणि भावनिक आवाहनामुळे मराठा आंदोलनाला नवी दिशा मिळून येत्या काळात या संघर्षाची तीव्रता वाढण्याची चिन्हे आहेत.







