मनोज जरांगे पाटील: कदाचित ही शेवटची भेट असेल, आशीर्वाद द्यायला या; मनोज जरांगेंचं काळीज पिळवटून टाकणारं वाक्य, मराठा बांधवांना भावनिक साद

मनोज जरांगे पाटील यांच्या उपोषणाचा आजचा १७ वा दिवस आहे. प्रकृती खालावत असतानाही त्यांनी मराठा समाजाला एक अत्यंत भावनिक साद घातली आहे. अंतरवाली सराटीतून त्यांनी मुंबईकडे कूच करण्यापूर्वी केलेल्या या आवाहनाने महाराष्ट्रातील राजकीय वातावरण तापले आहे, तर मराठा समाजात एक वेगळ्याच प्रकारची भावनिक लाट उसळली आहे. “ही शक्यतो शेवटची भेट असू शकते,” असे म्हणत जरांगे पाटलांनी मराठा बांधवांना रस्त्यावर येऊन आशीर्वाद देण्याचे आवाहन केले आहे, पण मुंबईला येण्यापासून परावृत्त केले आहे. त्यांच्या या शब्दांनी लाखो मराठा बांधवांचे काळीज पिळवटून टाकले आहे.

### मुंबईकडे एकट्याचा निर्धार, पण भेट शेवटची?

मनोज जरांगे पाटील यांनी पत्रकार परिषदेत आपल्या उपोषणाचा आजचा १७ वा दिवस असल्याचे सांगितले. सलाईन न लावल्यामुळे पोटात पुन्हा आग पडत असून, प्रकृती खालावत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. या स्थितीतही त्यांनी मुंबईला एकट्याने जाण्याचा निर्धार बोलून दाखवला. त्यांच्यासोबत केवळ चार-पाच सहकारी असतील असेही त्यांनी नमूद केले.

आपल्या तब्येतीमुळे उठून उभे राहता येत नसल्याने, रस्त्यात सत्काराचे नियोजन करू नये अशी विनंती त्यांनी केली. “मी बोलू शकलो तर भाषण करेन, पण मला भेटायला येण्यावर बंधन नाही,” असे जरांगे पाटील म्हणाले. मात्र, त्यांच्या पुढील वाक्यांनी सगळ्यांनाच विचार करायला लावले. “शक्यतो ही माझी गोदा पट्ट्याशी आणि महाराष्ट्राशी शेवटची भेट असू शकते, त्यामुळे आशीर्वाद द्यायला रस्त्यावर या, पण मुंबईला येऊ नका,” अशा हृदयद्रावक शब्दांत त्यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.

### मराठा समाजाला स्वाभिमानाने लढण्याचे आवाहन

जरांगे पाटलांनी मराठा समाजाला कोणत्याही परिस्थितीत हार मानू नये असे आवाहन केले. “जिथे देह टेकेन तिथे टेकेन, पण मराठ्यांनी मिश्यांवर ताव मारला पाहिजे इतकं जातिवंत लढायचं,” असे ते म्हणाले. समाजातील लेकरांची मान उंचावली पाहिजे आणि लोक ‘मेला पण हटला नाही’ असे म्हणाले पाहिजेत, अशी त्यांची तीव्र इच्छा आहे.

“मला असं खितपत पडून मरायचं नाही, समाजाला देऊन मरायचं आहे,” असे सांगताना त्यांनी समाजाची प्रतिष्ठा इंचभरही ढळून द्यायची नाही, असा निर्धार व्यक्त केला. प्रत्येक घरातील म्हातारा माणूस अभिमानाने म्हणाला पाहिजे की, ‘असं पोरगं मराठ्यांच्या पोटी जन्माला येते. शेवटच्या श्वासापर्यंत तोंडात हाच शब्द होता, माझ्या समाजाच्या लेकराबाळाला आरक्षण द्या. पळून नाही गेला, छातीवर गोळ्या घेतल्या, पण हलला नाही. पैदा व्हावं तर असं पोरगं व्हावं,’ असे भावनिक उद्गार त्यांनी काढले.

### फडणवीसांच्या ‘डावा’वर जरांगेंचा ‘प्रहार’

मनोज जरांगे पाटील यांनी आपल्या भाषणात राजकीय डावपेचांवरही भाष्य केले. “मला फक्त तुमच्या लेकांसबाळासाठी कोणाला शरण जायचं नाही, झुकायचं नाही कोणापुढे, हे मराठ्यांनी लक्षात घ्या,” असे ते म्हणाले. त्यासाठी देवेंद्र फडणवीसांच्या तोडीस तोड डाव टाकायचा असल्याचे त्यांनी म्हटले.

फडणवीसांवर अप्रत्यक्षपणे निशाणा साधत, त्यांनी देवी देवतांच्या आडून डाव टाकला होता, असा आरोप जरांगेंनी केला. मराठ्यांचे खच्चीकरण आणि बदनामी करणे, लोक घुसवून दंगल घडवणे आणि नंतर गोळीबार करून आंदोलन चिरडून टाकणे, हा त्यांचा डाव असल्याचा गंभीर इशारा त्यांनी दिला. मराठ्यांना नेत्यांची कमी नाही, जो आरक्षण देईल त्याला निवडून आणा, असे आवाहनही त्यांनी केले. “मराठे कोणत्याही दिवशी, कोणत्याही क्षणी मुंबई जाम करू शकतात. राजकारणी आणि श्रीमंत मराठे जास्तीत जास्त २५ ते ५० लाख असतील, बाकी साडेपाच कोटी मराठे आहेत,” असे सांगत त्यांनी मराठा समाजाची ताकद दाखवून दिली.

**निष्कर्ष:**
मनोज जरांगे पाटील यांच्या या भावनिक आणि कणखर आवाहनाने मराठा आरक्षणाचा लढा एका निर्णायक वळणावर येऊन ठेपला आहे. त्यांची प्रकृती चिंताजनक असतानाही त्यांनी दाखवलेली दृढता आणि समाजासाठी काहीही करण्याची तयारी, ही मराठा बांधवांसाठी प्रेरणादायी ठरली आहे. मुंबईकडे एकट्याने निघालेल्या या योद्ध्याकडे आता साऱ्या महाराष्ट्राचे लक्ष लागून राहिले आहे. मराठा आरक्षणाचा हा लढा भविष्यात कोणती दिशा घेतो हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.