**मेटा वर्णन:** पश्चिम बंगालमध्ये राजकीय भूकंप! ममता बॅनर्जींच्या तृणमूल काँग्रेसमधून फुटलेले 20 पैकी 17 बंडखोर खासदार भाजपमध्ये प्रवेश करणार आहेत. युसूफ पठाणसह तिघांनी मात्र बाहेरून पाठिंबा देण्याचा निर्णय घेतला असून, पक्षांतरबंदी कायद्याची आणि बंगालच्या राजकारणाची समीकरणे यामुळे बदलणार आहेत.
पश्चिम बंगालच्या राजकारणात सध्या मोठी उलथापालथ सुरू आहे. एकेकाळी ममता बॅनर्जी यांचा बालेकिल्ला असलेल्या तृणमूल काँग्रेसला (TMC) मोठा धक्का बसणार आहे. पक्षातून बंडखोरी केलेल्या 20 खासदारांपैकी तब्बल 17 जण लवकरच भारतीय जनता पक्षात (BJP) सामील होणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनेमुळे बंगालमधील राजकीय समीकरणे पूर्णपणे बदलण्याची शक्यता आहे.
कूचबिहारचे खासदार जगदीश चंद्र बर्मा बसुनिया यांनी कोलकाता येथे पत्रकारांना ही माहिती दिली. त्यांच्या मते, दुर्गापूजेपूर्वी किंवा नंतर हे 17 खासदार भाजपमध्ये अधिकृतपणे प्रवेश करतील. बंगालमधील टीएमसीच्या पराभवानंतर 14 जून रोजी या बंडखोर खासदारांनी ममता बॅनर्जी यांचा पक्ष सोडला होता. त्यानंतर त्यांनी त्रिपुरातील स्थानिक पक्ष एनसीपीआयमध्ये विलीन होऊन एनडीएला पाठिंबा दिला होता. आता ते थेट भाजपमध्ये सामील होण्याच्या तयारीत आहेत.
### पक्षांतरबंदी कायदा: काय आहे आणि 17 खासदारांना सूट कशी?
हा राजकीय निर्णय पक्षांतरबंदी कायद्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे. संविधानाच्या 10 व्या अनुसूचीअंतर्गत 1985 मध्ये लागू करण्यात आलेल्या या कायद्याचा उद्देश खासदार आणि आमदारांना पक्ष बदलण्यापासून किंवा पक्षाच्या आदेशाविरुद्ध मतदान करण्यापासून रोखणे हा आहे. याचे उल्लंघन केल्यास सदस्यत्व रद्द होऊ शकते. मात्र, या कायद्यात विलीनीकरणासाठी सूट देण्याची तरतूद आहे. जर एखाद्या पक्षाच्या विधिमंडळातील किमान दोन-तृतीयांश सदस्यांनी दुसऱ्या पक्षात विलीन होण्याचा निर्णय घेतला, तर त्यांना पक्षांतरबंदी कायदा लागू होत नाही. याच तरतुदीचा आधार घेऊन हे 17 बंडखोर खासदार भाजपमध्ये सामील होतील.
### युसूफ पठाणसह तीन खासदार भाजपमध्ये का सामील होणार नाहीत?
एक महत्त्वाची बाब म्हणजे, 20 बंडखोर खासदारांपैकी तिघे, म्हणजे अबू ताहेर खान, खलीलुर रहमान आणि क्रिकेटपटू युसूफ पठाण हे भाजपमध्ये थेट सामील होणार नाहीत. त्यांनी त्यांच्या मतदारसंघातील राजकीय आणि प्रशासकीय परिस्थितीचा हवाला दिला आहे. मुस्लिम मतदारांना नाराज करण्याची भीती आणि त्यांच्या मतदारसंघात राजकीय पाठिंबा टिकवून ठेवणे, ही त्यांची प्रमुख कारणे असू शकतात. त्यामुळे, ते भाजपमध्ये सामील न होता बाहेरून एनडीएला आपला पाठिंबा देतील.
### बंगालमध्ये अल्पसंख्याक मतांचे महत्त्व
या तिघांच्या भूमिकेवरून बंगालच्या राजकारणात अल्पसंख्याक मतपेढीचे महत्त्व पुन्हा अधोरेखित होते. बंगालच्या लोकसंख्येत मुस्लिम मतदारांचे प्रमाण अंदाजे 30 टक्के आहे. त्यांच्या पाठिंब्याचा निवडणुकीच्या निकालांवर लक्षणीय परिणाम होऊ शकतो आणि म्हणूनच राजकीय पक्ष हे मतदार आपल्या बाजूने ठेवण्याचा प्रयत्न करतात.
### ममता बॅनर्जी आणि तृणमूल काँग्रेसची घटती ताकद
या बंडखोरीमुळे तृणमूल काँग्रेसला मोठा फटका बसला आहे. टीएमसीचे लोकसभेत एकूण 28 खासदार होते, त्यापैकी 20 जणांमध्ये फूट पडल्याने आता ममता बॅनर्जी यांच्याकडे लोकसभेत फक्त 8 खासदार उरले आहेत. राज्यसभेतही 13 पैकी दोघांनी राजीनामा दिल्याने त्यांच्याकडे फक्त 11 राज्यसभा खासदार उरले आहेत. विधानसभेतही, टीएमसीने या निवडणुकीत 80 जागा जिंकल्या असल्या तरी, त्यापैकी 58 आमदारांनी वेगळा गट तयार केल्यामुळे ममता बॅनर्जी यांच्याकडे आता फक्त 22 आमदार उरले आहेत. यामुळे तृणमूल काँग्रेसची राजकीय ताकद मोठ्या प्रमाणात घटली आहे.
**निष्कर्ष:**
टीएमसीच्या 17 बंडखोर खासदारांचा भाजपमध्ये प्रवेश हा पश्चिम बंगालच्या राजकारणात एक महत्त्वाचा टप्पा ठरणार आहे. यामुळे भाजपला बंगालमध्ये आपली पकड मजबूत करण्याची संधी मिळेल, तर दुसरीकडे ममता बॅनर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील तृणमूल काँग्रेससाठी हा एक मोठा राजकीय धक्का आहे. आगामी काळात बंगालच्या राजकारणात काय नवे बदल घडतात, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.
By
By
