मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या ‘मराठी आई, हिंदी मावशी’ विधानावर ठाकरे गटाचे नेते अंबादास दानवे यांनी ‘माय मरो पण मावशी जगो’ म्हणत टीका केली. वाचा या राजकीय वादाचे सविस्तर वृत्त.
महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या मराठी भाषेवरून नवा वाद निर्माण झाला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी ‘मराठी ही माझी आई, तर हिंदी माझी मावशी’ असे विधान एका कार्यक्रमात केले होते, ज्यावर ठाकरे गटाचे नेते अंबादास दानवे यांनी ‘माय मरो पण मावशी जगो! बरोबर ना फडणवीस साहेब?’ असे म्हणत खोचक टीका केली आहे. या वक्तव्याने महाराष्ट्राच्या राजकीय वर्तुळात चांगलीच चर्चा सुरू झाली आहे.
### मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे मूळ वक्तव्य
नवी मुंबईतील वाशी येथे आयोजित हिंदी दिवस आणि हिंदी संमेलनाच्या कार्यक्रमात केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांच्या उपस्थितीत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आपली भूमिका मांडली. यावेळी ते म्हणाले की, “देशातील सर्वच भाषा खूप सुंदर आहेत. मराठी भाषा माझी आई आहे, तर हिंदी भाषा माझी मावशी आहे. आईसोबत मावशीचाही सन्मान आहे.” नवीन शिक्षण धोरणात मातृभाषेचे शिक्षण आणि त्यासोबतच आणखी एक भाषा शिकण्याचा समावेश असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. फडणवीस यांनी हिंदी, मराठीसह इतर भाषांचाही आदर राखण्याचे आवाहन केले.
### अंबादास दानवेंचा ‘माय मरो पण मावशी जगो’ टोला
मुख्यमंत्र्यांच्या या वक्तव्यानंतर शिवसेना (ठाकरे गट) नेते अंबादास दानवे यांनी तातडीने प्रतिक्रिया दिली. महाराष्ट्रात रूढ असलेली ‘माय मरो पण मावशी जगो’ ही म्हण वापरून त्यांनी फडणवीसांवर निशाणा साधला. दानवे म्हणाले, “मराठीत एक म्हण आहे. माय मरो पण मावशी जगो..! बरोबर ना फडणवीस साहेब?” या विधानाने त्यांनी मुख्यमंत्र्यांवर मराठी भाषेच्या मुद्द्यावर दुहेरी भूमिका घेतल्याचा अप्रत्यक्ष आरोप केला. या टीकेमुळे आता भाजपचे नेते काय प्रत्युत्तर देतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
### केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांचे भाषा समृद्धीवरील विचार
याच कार्यक्रमात उपस्थित असलेले केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी भारतातील प्रत्येक भाषा समृद्ध करण्यावर भर दिला. ते म्हणाले, “आम्हाला भारतातील प्रत्येक भाषा समृद्ध करायची आहे.” राजभाषेच्या समृद्धीसाठी ‘सिंधू शब्दकोश’ तयार केल्याचेही त्यांनी सांगितले. शाह यांनी स्वातंत्र्यसैनिक आणि समाजसुधारक वीर सावरकर यांचेही स्मरण केले, ज्यांना ते त्यांच्या काळातील सर्वात विद्वान भाषाशास्त्रज्ञ मानत होते. सावरकरांनी अनेक नवीन शब्द तयार केले, जे मराठीसह इतर भारतीय भाषांमध्ये सहज स्वीकारले गेले, असेही शाह यांनी नमूद केले. त्यांनी टिळकांच्या ‘मराठी भाषेचे शुद्धीकरण’ या पत्राचा स्वीकार करून मराठी भाषेच्या शुद्धीकरणात सावरकरांच्या योगदानावर प्रकाश टाकला.
### राजकीय वर्तुळात चर्चा आणि पुढे काय?
मुख्यमंत्र्यांच्या वक्तव्यावरून निर्माण झालेल्या या वादानंतर महाराष्ट्राच्या राजकारणात चांगलीच चर्चा सुरू झाली आहे. मराठी अस्मितेचा मुद्दा महाराष्ट्राच्या राजकारणात नेहमीच संवेदनशील राहिला आहे. अशा परिस्थितीत मुख्यमंत्र्यांच्या विधानाचा आणि त्यावर झालेल्या टीकेचा परिणाम आगामी काळात कसा होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
एकंदरीत, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या ‘मराठी आई, हिंदी मावशी’ या वक्तव्याने राजकीय वर्तुळात नवीन वादाला तोंड फुटले आहे. अंबादास दानवे यांनी दिलेल्या ‘माय मरो पण मावशी जगो’ या प्रत्युत्तराने हा वाद अधिकच तीव्र झाला आहे. मातृभाषेच्या सन्मानासोबतच इतर भाषांचा आदर राखण्याचा संदेश दिला जात असला तरी, राजकीय सोयीनुसार त्याचे अर्थ कसे लावले जातात, हे या घटनेतून अधोरेखित होते. महाराष्ट्राच्या राजकारणात मराठी भाषेच्या मुद्द्यावरून सुरू झालेला हा संघर्ष कोणत्या दिशेने जातो, हे पाहणे उत्सुकतेचे ठरणार आहे.
By
By
