नागपूर: महाराष्ट्राचे उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस (Devendra Fadnavis) हे त्यांच्या स्पष्टवक्तेपणासाठी ओळखले जातात. नुकतेच त्यांनी नागपूरमधील (Nagpur) बुट्टीबोरी औद्योगिक वसाहतीतील ‘आवाडा ग्रुप’ कॅम्पसमध्ये उद्योजकांशी संवाद साधताना एक दिलखुलास मुलाखत दिली. या कार्यक्रमात त्यांनी प्रशासकीय कामांपासून ते कौटुंबिक पाठबळ, मित्रपरिवार, समृद्धी महामार्गाचा प्रवास आणि विरोधकांच्या टीकेला कसे सामोरे जातात, यावर मोकळेपणाने भाष्य करत अनेक महत्त्वाचे खुलासे केले. त्यांच्या या मुलाखतीतून त्यांच्या कार्यशैलीचे आणि विचारसरणीचे विविध पैलू समोर आले.
### कामाचा आढावा आणि वैयक्तिक पाठबळ
फडणवीस यांनी यावेळी सांगितले की, सरकारमध्ये सर्वकाही नेहमीच चांगले असते असे नाही; आम्ही सतत लोकांकडून, विशेषतः उद्योजकांकडून अभिप्राय (फीडबॅक) घेत असतो. माझ्या कामात मला दिवसभर भेटणारे लोक, राज्यातील उद्योजक तसेच माझ्या कुटुंबातील पत्नी आणि मुलगी कायम ऊर्जा देत असतात. त्यांनी नागपूरमधील मित्रपरिवाराचे महत्त्वही सांगितले. “नागपुरात आम्ही घरांचा पत्ता विचारत नाही, तर कोण कोणाच्या घराजवळ राहतो असे सांगतो,” असे ते म्हणाले. अनेक मित्र त्यांच्यासाठी मुख्यमंत्री नसून सामान्य मित्रच आहेत आणि तेच त्यांना योग्य-अयोग्य गोष्टी स्पष्टपणे सांगतात. मोठ्या पदावर गेल्यावर अनेक लोक चुकीच्या गोष्टी ऐकून घेत नाहीत, पण मी त्या ऐकण्याची तयारी ठेवतो, असेही त्यांनी नमूद केले.
### समृद्धी महामार्गाची संघर्षगाथा
राज्यातील महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प असलेल्या समृद्धी महामार्गावर (Samruddhi Mahamarg) बोलताना फडणवीस यांनी त्यामागचा संघर्ष उलगडला. ते म्हणाले की, “आपले महायुतीचे सरकार आहे आणि जर आपण पूर्ण मनाने एखादे काम केले तर सहयोगी पक्ष मदतीला येतात.” समृद्धी महामार्ग तयार करण्याचा निर्णय घेतला तेव्हा सहयोगी पक्षांनी पूर्ण सहकार्य केले. मात्र, त्यावेळी शरद पवार (Sharad Pawar) आणि अगदी महायुतीचा भाग असलेले उद्धव ठाकरे (Uddhav Thackeray) यांनीही या प्रकल्पाला विरोध केला होता. तरीही, आपल्या ध्येयावर ठाम राहून काम करत राहिल्याने आज समृद्धी महामार्ग प्रत्यक्षात आला आहे. “एका वर्षात आम्ही जमिनी अधिग्रहित केल्या आणि जे लोक त्यावेळी विरोधात बोलायचे, तेच आज या प्रकल्पाचे गुणगान गात आहेत. यामुळे सगळ्या विरोधकांचे तोंड बंद झाले आहे,” असे फडणवीस यांनी अभिमानाने सांगितले. हा प्रकल्प केवळ एक रस्ता नसून, महाराष्ट्राच्या प्रगतीचे प्रतीक आहे, असे ते म्हणाले.
### टीकाकारांना फडणवीसांचे ‘कासव’ उत्तर
राजकीय वर्तुळात अनेकदा टीकेचे धनी व्हावे लागते, अशा परिस्थितीत टीकाकारांना कसे सामोरे जाता, असा प्रश्न विचारला असता फडणवीस यांनी एक अनोखी उपमा दिली. ते म्हणाले, “माझी चाल कासवाची नाही, मात्र माझी प्रेरणा कासव आहे.” ते पुढे म्हणाले की, “जे माझ्यावर टीका करतात, दगड फेकतात, तेव्हा मी कासवाप्रमाणे शेलमध्ये (कवचात) जातो. त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करतो आणि आपले काम करत राहतो.” हा दृष्टिकोन त्यांची शांतता आणि कामावरील एकाग्रता दर्शवतो. विरोधकांच्या टीकेकडे वैयक्तिक न घेता, आपले ध्येय साध्य करण्यावर लक्ष केंद्रित करण्याची त्यांची ही पद्धत आहे. महाराष्ट्र राजकारणात असे उदाहरण कमीच आढळते.
**निष्कर्ष:**
देवेंद्र फडणवीस यांच्या या मुलाखतीतून त्यांच्यातील कणखर प्रशासक आणि संवेदनशील व्यक्तीमत्त्वाची झलक दिसली. कुटुंबाचे आणि मित्रांचे महत्त्व, लोकांकडून अभिप्राय घेण्याची तयारी, महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पांसाठी घेतलेली कणखर भूमिका आणि टीकाकारांना सामोरे जाण्याची त्यांची अनोखी ‘कासव’ पद्धत, हे सर्व त्यांच्या यशस्वी वाटचालीचे रहस्य आहे. त्यांचे हे विचार केवळ राजकीय नेत्यांसाठीच नव्हे, तर प्रत्येकासाठी प्रेरणादायी आहेत, जे आपल्या ध्येयावर ठाम राहून पुढे वाटचाल करू इच्छितात.





