राज्यात जाहीर झालेल्या भीषण दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर, महसूल मंत्री आणि दुष्काळ निवारण मंत्रिमंडळ उपसमितीचे अध्यक्ष चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी शेतकऱ्यांना दिलासा देणारे महत्त्वाचे निर्देश दिले आहेत. छत्रपती संभाजीनगर येथे बोलताना त्यांनी बँकांना शेतकऱ्यांच्या कर्जवसुलीसाठी तगादा न लावण्याची सक्त ताकीद दिली, तसेच दुष्काळी पंचनामे आणि मदतीबाबत सविस्तर माहिती दिली.
### बँकांना स्पष्ट निर्देश: शेतकऱ्यांना त्रास देऊ नका!
राज्यातील २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर झाल्यामुळे शेतकऱ्यांची परिस्थिती बिकट झाली आहे. या गंभीर परिस्थितीत कुठल्याही बँकेने – मग ती राष्ट्रीयकृत असो, डीसीसी बँक असो, पतसंस्था असो किंवा खासगी बँक असो – शेतकऱ्यांच्या कर्जवसुलीसाठी त्यांच्या मागे तगादा लावू नये, असे स्पष्ट निर्देश चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी दिले. मुख्यमंत्री महोदयांनीही या सूचना सर्व मंत्र्यांना दिल्या असल्याचे त्यांनी सांगितले. सावकारांनी जर शेतकऱ्यांना लुबाडण्याचा प्रयत्न केला, तर सरकार त्यांना सोडणार नाही, असा कडक इशाराही बावनकुळे यांनी दिला.
### अचूक दुष्काळी पंचनाम्यांचे महत्त्व
दुष्काळ जाहीर झाला असला तरी, अचूक पंचनामे करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. ग्रामविकास, कृषी आणि महसूल हे तिन्ही विभाग समन्वयाने पंचनाम्याचे काम करणार आहेत. ‘कुठेही चूक होऊ नये’ यासाठी मुख्यमंत्र्यांनी सूचना दिल्या आहेत. पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, जनावरांसाठी चारा आणि जलसंधारण यावरही सरकार भर देत आहे, जेणेकरून शेतकरी किंवा शेतमजुरांना कोणतीही अडचण येऊ नये.
### सरसकट मदतीवर बावनकुळे यांचे स्पष्टीकरण
सरसकट मदतीबाबत बोलताना बावनकुळे यांनी सांगितले की, पंचनामे हे NDRF (राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद निधी) च्या निकषांनुसार केले जातात. जर राज्याने या निकषांचे पालन केले नाही, तर केंद्र सरकारकडून मिळणारी मदत मिळणार नाही आणि पूर्ण आर्थिक भार राज्यावर पडेल. केंद्राची मदत राज्यासाठी महत्त्वाची असल्याने अचूक पंचनामे आवश्यक आहेत. कधीकधी पिकांचा वरचा भाग हिरवा दिसतो, पण प्रत्यक्षात खाली उत्पन्न नसते (उदा. कपाशीला बोंड नसणे). अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांचे नुकसान होऊ नये यासाठी पंचनामे काटेकोर असावेत, असे ते म्हणाले.
### विरोधी पक्षांची भूमिका आणि सरकारची जबाबदारी
शरद पवार यांच्या दुष्काळ दौऱ्यावरही बावनकुळे यांनी भाष्य केले. ते म्हणाले की, दुष्काळात जनतेला साथ देणे ही विरोधी पक्षांचीही जबाबदारी आहे. टीका-टिप्पणी न करता सर्वांनी एकत्र येऊन शेतकरी-शेतमजुरांना मदत करावी. सरकार म्हणून आमची जास्त जबाबदारी असून, आम्ही दुष्काळात अडकलेल्या शेतकऱ्यांना बाहेर काढण्यासाठी कटिबद्ध आहोत.
### पार्थ पवार प्रकरण आणि मुंबईतील आंदोलन
पुण्यातील पार्थ पवार यांच्या जमिनीच्या प्रकरणावर बोलताना बावनकुळे यांनी स्पष्ट केले की, महसूल आणि पोलीस विभागाने तपास अहवाल न्यायालयात सादर केला आहे. महसुली कायद्यानुसार जमीन खरेदी-विक्री करणारा आणि त्यावर शिक्का मारणारा अधिकारी, हे तिघे आरोपी आहेत. मुंबईतील ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनामासाठी सुरू असलेल्या आंदोलनाबाबत ते म्हणाले की, आंदोलनाचे स्वरूप राजकीय नसावे आणि जनतेत संभ्रम निर्माण करू नये. राजधानी मुंबईला वेठीस धरू नये, असे आवाहन त्यांनी केले.
**निष्कर्ष:**
एकंदरीत, राज्याचे महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांच्या बाजूने ठामपणे उभे राहत, बँकांना आणि सावकारांना कठोर इशारा दिला आहे. अचूक पंचनामे आणि केंद्र सरकारच्या निकषांनुसार मदत मिळवण्यासाठी सरकार प्रयत्नशील असून, पिण्याचे पाणी, चारा आणि जलसंधारण यावरही भर दिला जात आहे. या संकटातून शेतकऱ्यांना बाहेर काढण्यासाठी सरकार कटिबद्ध असल्याचे त्यांच्या वक्तव्यातून अधोरेखित होते.
By
By
