नागपूर: धर्म, संस्कृती आणि गौ-संरक्षणाच्या दिशेने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल टाकत, विश्व हिंदू परिषदेच्या नागपूर येथील गौ विज्ञान केंद्राला आता ‘गौ टुरिझम’चा दर्जा प्राप्त झाला आहे. या ऐतिहासिक प्रसंगी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी समाजाला एक प्रेरक आवाहन केले. त्यांचे हे विचार केवळ गौ-सेवेपुरते मर्यादित नसून, धर्माच्या व्यापक संरक्षणासाठी सामूहिक जबाबदारीचे महत्त्व अधोरेखित करतात.
### मोहन भागवतांचे समाजाला आवाहन: ‘सत्कर्म होतात अमर!’
सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी यावेळी बोलताना संघाचे ‘बोलणे जाते विरून, सत्कर्म होतात अमर’ हे गीत उद्धृत केले. गौ विज्ञान केंद्र आणि विश्व हिंदू परिषदेचे कार्य मोलाचे असले तरी, समाजाची सध्याची गरज पाहता गौ-सेवेचे हे कार्य पुरेसे नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले. आपल्या स्वतःच्या सुरक्षिततेसाठी आणि धर्माच्या रक्षणासाठी सर्वांनी यात सक्रिय सहभाग घेणे आवश्यक आहे, असे भागवत म्हणाले.
ते म्हणाले की, आपला समाज उत्सवप्रिय आहे आणि उत्सवात उत्साहाने सहभागी होतो. मात्र, जेव्हा प्रत्यक्ष काम करण्याची वेळ येते, तेव्हा ‘मी नाही, तर दुसऱ्याने करावे’ अशी अपेक्षा बाळगतो. धर्मरक्षणासाठी देवानेच अवतार घ्यावा, आम्ही नोकरीवाले किंवा इतर कामांमध्ये व्यस्त आहोत, अशी मानसिकता असते. परंतु, जेव्हा-जेव्हा धर्मरक्षणाचे कार्य झाले आहे, तेव्हा त्यात संपूर्ण समाजाचे प्रयत्न लागले आहेत. ‘माझे काय होईल?’ याचा विचार न करता पूर्ण शक्तीने देश आणि समाजासाठी काम करणे गरजेचे आहे, असे मार्मिक आवाहन त्यांनी केले. प्रत्येक व्यक्तीने आपल्या कमाईतील काही भाग समाजासाठी योगदान म्हणून द्यावा, तरच आपण महापुरुषांच्या पावलांवर चालत आहोत, असे सिद्ध होईल, असेही त्यांनी नमूद केले.
### नागपूरच्या गौ विज्ञान केंद्राला ‘गौ टुरिझम’चा दर्जा
नागपूर येथील विश्व हिंदू परिषदेच्या गौ विज्ञान केंद्राला नुकताच ‘गौ टुरिझम’चा दर्जा प्रदान करण्यात आला. सरसंघचालक मोहन भागवत यांच्या हस्ते केंद्राचे पद्मेश गुप्ता यांना या दर्जाचे प्रमाणपत्र प्रदान करण्यात आले. या दर्जामुळे गौ संवर्धन आणि संशोधनाच्या क्षेत्राला नवी दिशा मिळेल अशी अपेक्षा आहे.
### अर्थ राज्यमंत्री आशिष जयस्वाल यांची प्रतिक्रिया: संशोधनासाठी शासकीय निधीची शक्यता
राज्याचे अर्थ राज्यमंत्री आशिष जयस्वाल यांनी याप्रसंगी बोलताना सांगितले की, देवलापार हे क्षेत्र आतापर्यंत अभयारण्य आणि वाघांसाठी प्रसिद्ध होते. आता गौ विज्ञान केंद्र आणि येथील संशोधनांमुळे लोक येथे आकर्षित होतील. महाराष्ट्र शासनाने गौ विज्ञान केंद्राला ‘गौ-तीर्थाचा’ दर्जा दिला असल्याने भविष्यात येथील संशोधनासाठी शासकीय निधी उपलब्ध होणे शक्य होईल. सध्याच्या दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेता, विविध जिल्ह्यांसाठी असलेल्या CFR जमिनींवर चारा लागवड करण्याचा विचार असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
### आलोक कुमार यांची ९० च्या दशकातील आठवण: अशोक सिंघल यांचे शौर्य
विश्व हिंदू परिषदेचे राष्ट्रीय अध्यक्ष आलोक कुमार यांनी १९९० मधील अशोक सिंघल यांची आठवण करून दिली. तत्कालीन मुख्यमंत्री मुलायम सिंह यांनी अयोध्या आणि तिच्याकडे येणाऱ्या मार्गांवर अनेक अडथळे निर्माण केले होते. मात्र, हिंदू समाजाने हे आव्हान स्वीकारले. अयोध्येतील लोकांनी कारसेवकांना आश्रय देऊन सहकार्य केले. अशोक सिंघल यांनी मोटारसायकलवरून तिथे पोहोचून जखमी अवस्थेतही कारसेवेत भाग घेतला. त्यांच्या या शौर्याने हिंदू समाजाला विजयभाव दिला, असे आलोक कुमार यांनी सांगितले.
### निष्कर्ष
एकंदरीत, नागपूरच्या गौ विज्ञान केंद्राला मिळालेला ‘गौ टुरिझम’ दर्जा हा केवळ एका केंद्राचा सन्मान नसून, तो गौ संवर्धन, संशोधन आणि समाज जागृतीच्या व्यापक चळवळीला मिळालेली एक नवी प्रेरणा आहे. सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी केलेले आवाहन, आशिष जयस्वाल यांनी भविष्यातील योजनांबाबत दिलेली माहिती आणि आलोक कुमार यांनी सांगितलेली इतिहासातील प्रेरणा, हे सर्वच धर्म आणि समाजाच्या हितासाठी एकत्रित प्रयत्नांचे महत्त्व अधोरेखित करते. यातून गौ-सेवेच्या कार्याला आणि धर्मरक्षणाच्या संकल्पनेला एक नवी ऊर्जा मिळेल अशी आशा आहे.





