दिल्लीत लाॅकडाऊन, तब्बल 38 हजार सशस्त्र पोलिसांच्या फौजाच फौजा, तरीही CJP, जेनझी, वकिल, विद्यार्थी संघटनांचा ज्ञानेश कुमारांविरोधात वणवा पेटला; तीन माजी सीएमसह तब्बल 4 हजार जणांना छावण्यांमध्ये डांबलं

दिल्लीत अभूतपूर्व पोलीस बंदोबस्त असतानाही ‘सीजेपी’ (CJP) च्या ‘चलो जंतर मंतर’ आंदोलनाने देशभरात लक्ष वेधून घेतले आहे. मतदार यादीतील अनियमितता आणि एसआयआर (Systematic Internal Review) मधील कथित चुकांविरोधात मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी हे आंदोलन पुकारण्यात आले. तब्बल 38 हजार सशस्त्र पोलीस दलाच्या जवानांचा पहारा आणि शेकडो निर्बंधांना झुगारून जनक्षोभ उसळल्याचे चित्र दिल्लीत पाहायला मिळाले.

**दिल्ली बनली छावणी, तरीही उसळला जनक्षोभ**
शनिवारी दिल्ली पोलिसांनी सीजेपीचे आंदोलन मोडून काढण्यासाठी कंबर कसली होती. केंद्रीय सशस्त्र पोलीस दलाच्या (CAPF) 221 कंपन्यांसह जवळपास 38 हजार पोलीस कर्मचारी तैनात होते. दिल्लीला एखाद्या छावणीचे स्वरूप आले होते. असे असतानाही, केवळ दिल्लीतच नव्हे, तर मुंबई, पुणे आणि नाशिकसारख्या मोठ्या शहरांमध्येही नागरिक रस्त्यावर उतरले. जेन झी (Gen Z), विविध राजकीय पक्ष, सामाजिक संघटना, विद्यार्थी संघटना आणि वकील संघटनांनी या आंदोलनात सहभाग नोंदवला, ज्यामुळे ज्ञानेश कुमारांविरोधात देशभरात वणवा पेटल्याचे स्पष्ट झाले.

**प्रमुख नेत्यांना ताब्यात, आंदोलक झाले संतप्त**
दिल्ली पोलिसांनी मोठ्या प्रमाणात कारवाई करत तब्बल 4 हजार जणांना ताब्यात घेतले. यात सीजेपीचे संस्थापक अभिजित दिपके यांच्यासह पश्चिम बंगालच्या माजी मुख्यमंत्री ममता बॅनर्जी, केरळचे मुख्यमंत्री पिनारायी विजयन, दिल्लीचे मुख्यमंत्री अरविंद केजरीवाल, ध्रुव राठी, नेहा बोरा आणि योगेंद्र यादव यांसारख्या प्रमुख नेत्यांचा समावेश आहे. दिल्ली विमानतळावरच दिपके, सौरभ दास आणि आशुतोष रांका यांना ताब्यात घेण्यात आले. दिपके यांच्याशी गेल्या आठ तासांपासून संपर्क झालेला नाही; त्यांनी आंदोलनाची धुरा अजिंक्य शिंदे यांच्या खांद्यावर सोपवल्याचे वृत्त आहे. प्रमुख नेत्यांना ताब्यात घेऊनही आंदोलकांची एकजूट कमी झाली नाही, उलट संताप अधिकच वाढला.

**जंतर मंतरवर पोहोचणे अशक्य, पण आंदोलन थांबले नाही**
सीजेपीने सकाळी 10 वाजता जंतर मंतरवर आंदोलनाचे आवाहन केले होते. मात्र, तीन ते पाच थरांच्या बॅरिकेड्समुळे आंदोलकांना तिथे पोहोचणे शक्य झाले नाही. पोलिसांनी अनेक ठिकाणी आंदोलकांना रोखण्याचा प्रयत्न केला, पण जिथे जिथे आंदोलकांना थांबवले, तीच ठिकाणे जणू जंतर मंतर बनली. आकाशवाणी भवनजवळ आंदोलकांनी बॅरिकेड्स तोडले आणि दगडफेक केली, ज्यात दोन पोलीस जखमी झाले. दिल्लीत प्रवेश करण्याच्या सर्व मार्गांवर आणि मेट्रो स्थानकांवर कडक निर्बंध लादण्यात आले होते.

### अभूतपूर्व पोलीस बंदोबस्ताची रणनीती
दिल्ली पोलिसांनी आंदोलन चिरडण्यासाठी वापरलेली रणनीती अभूतपूर्व होती:
* **मोठे मनुष्यबळ:** 8 ते 12 ऑक्टोबर दरम्यान 23 हजार CAPF जवान आणि 15 हजार दिल्ली पोलीस कर्मचारी तैनात.
* **वाहतूक निर्बंध:** 250 रेल्वेगाड्या रद्द, बस बुकिंग आणि दिल्लीत येणाऱ्या वाहनांची कसून तपासणी.
* **विद्यार्थ्यांवर लक्ष:** विद्यापीठे, महाविद्यालये आणि पीजी मालकांशी संपर्क साधून विद्यार्थ्यांना आंदोलनात सहभागी होण्यापासून रोखण्याचे आवाहन.
* **मेट्रो बंद:** 45 मेट्रो स्थानकांवरील प्रवेश आणि बाहेर पडण्याचे मार्ग तात्पुरते बंद.
* **सुरक्षेचा वेढा:** जंतर मंतरसमोर 10 फूट उंचीचे बॅरिकेड्स, अश्रुधूर वाहने, खिळे आणि आंतरराज्यीय मार्गांवर कडक पाळत.
* **व्हिडिओ रेकॉर्डिंग:** संघर्षांचे रेकॉर्डिंग करण्यासाठी 150 बॉडीकॅमचा वापर.
* **तात्पुरत्या छावण्या:** आंदोलकांना ठेवण्यासाठी स्टेडियममध्ये तात्पुरत्या छावण्यांची उभारणी.

**निष्कर्ष:**
दिल्ली पोलिसांनी सर्व शक्तीनिशी आंदोलन दाबण्याचा प्रयत्न केला असला तरी, सीजेपीचे ‘चलो जंतर मंतर’ आंदोलन देशभर पोहोचले. ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी कायम असून, तरुण पिढीसह विविध संघटनांचा यात सहभाग हे लोकशाहीतील वाढत्या असंतोषाचे प्रतीक आहे. या घटनेने देशाच्या राजकीय आणि सामाजिक पटलावर नवे प्रश्न निर्माण केले आहेत, ज्यांची उत्तरे येणारा काळच देईल.