महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या मराठा आरक्षणाचा मुद्दा पुन्हा एकदा केंद्रस्थानी आला आहे. बीड जिल्ह्यातील ऐतिहासिक नारायणगडावर दसरा मेळाव्याला संबोधित करताना मनोज जरांगे पाटील यांनी यावेळी राजकीय नेत्यांना थेट आव्हान दिले. 2029 च्या विधानसभा निवडणुकीचे रणशिंग फुंकत, त्यांनी मराठा समाजाच्या हितासाठी उभे न राहणाऱ्यांना त्यांची जागा दाखवून देण्याचा निर्धार व्यक्त केला.
## 2029 चा इशारा: मराठ्यांच्या विरोधात जाणाऱ्यांना धडा
मनोज जरांगे पाटील यांनी नारायणगडावरून राज्याच्या राजकारणाला एक स्पष्ट संदेश दिला. ते म्हणाले, “मी तीन वर्षांच्या काळात कुणालाही स्वत:हून बोललेलो नाही. जो जो नेता, जो पक्ष मराठ्यांच्या विरोधात जाईल, तो नेता 2029 ला निवडून येऊ द्यायचा नाही.” या विधानाने त्यांनी मराठा समाजाची एकजूट दाखवून दिली आणि राजकीय पक्षांना मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर गंभीरपणे विचार करण्यास भाग पाडले. “जो आपल्यासाठी नाही, तो आपला नाही,” असे म्हणत त्यांनी मराठा बांधवांना 2029 च्या निवडणुकांसाठी तयार राहण्याचे आवाहन केले.
यावेळी, बीड जिल्ह्यातील पाथर्डीत पंकजा मुंडेंचाही दसरा मेळावा होत असल्याने, संपूर्ण राज्याचे लक्ष बीड जिल्ह्याकडे लागले होते. जरांगेंनी कोणत्याही पक्षातील मराठा नेत्यांनाही लक्ष्य करत, समाजाच्या दुःखाकडे लक्ष देण्याचे आणि पक्ष व नेत्यांसाठी स्वतःचा जीव धोक्यात न घालण्याचे आवाहन केले.
## कुणबी नोंदी आणि प्रशासकीय आडकाठी
आरक्षणाच्या अंमलबजावणीतील प्रशासकीय अडचणींवरही जरांगे पाटलांनी बोट ठेवले. ते म्हणाले, “ज्यांच्या कुणबी नोंदी सापडल्या तरी अर्ज स्वीकारला जात नाही, प्रमाणपत्र देत नाहीत, व्हॅलिडीटी प्रमाणपत्र देत नाहीत. एसीबीसीचं आरक्षण देत नाहीत, कोणता अधिकारी देत नाही ते बघतोच आता.” यातून त्यांनी सरकारला आणि प्रशासनाला थेट इशारा दिला. तीन महिन्यांत मागण्यांची अंमलबजावणी करण्याचे आश्वासन सरकारने दिले होते, त्यातील एक महिना निघून गेल्याची आठवणही त्यांनी करून दिली.
## दुष्काळ आणि शेतकऱ्यांच्या समस्या: ‘तुमच्या नेत्यांवरील प्रेम बास करा’
सध्या राज्यावर असलेल्या दुष्काळाच्या संकटावर मनोज जरांगे पाटलांनी गंभीर चिंता व्यक्त केली. त्यांनी मराठा समाजाला ‘भानावर या’ असे आवाहन करत, नेत्यांवरील अंधप्रेम थांबवण्याचे म्हटले. “किती दिवस त्यांचा उदो उदो करणार तुम्ही? 80 टक्के शेतकरी आहे, शेतीत पिकलं नाही तर तो जगूच शकत नाही,” असे म्हणत त्यांनी शेतकऱ्यांची बिकट अवस्था मांडली.
जरांगे पाटलांनी शेतकऱ्यांसाठी जाहीर केलेल्या 5,000 रुपयांच्या मदतीवरही तीव्र आक्षेप घेतला. ते म्हणाले, “पाच हजार यांनी मदत दिली, जरी दिले तर आठ दिवस हेलपाटे घालण्यात जातील. 200 रुपये पेट्रोलचे एकूण 2 हजार जाणार, जेवणाचे 3200 रुपये जाणार.” अशा प्रकारे त्यांनी या तुटपुंज्या मदतीचे गणित मांडत, शेतकऱ्यांच्या प्रत्यक्ष खर्चापेक्षा ती किती कमी आहे हे दाखवून दिले.
## जरांगे पाटलांच्या प्रमुख ५ मागण्या:
या दसरा मेळाव्यात मनोज जरांगे पाटलांनी सरकारकडे शेतकऱ्यांसाठी ५ प्रमुख मागण्या केल्या:
* सरकारने शेतकऱ्यांना हेक्टरी एक लाख रुपये मदत दिली पाहिजे.
* शेतकऱ्यांची संपूर्ण कर्जमाफी मिळावी.
* पीक विम्याचे सगळे पैसे शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा व्हायला पाहिजे.
* शेतकऱ्यांचे रखडलेले अनुदान सगळे द्यावे.
* चारा छावण्या गावा-गावात उभ्या कराव्यात.
## नावाचा गैरवापर करणाऱ्यांना इशारा
आपल्या नावाचा वापर करून कोणी पैसे गोळा करत असल्याच्या आरोपांवरही जरांगे पाटलांनी स्पष्टीकरण दिले. त्यांनी मिडीयाच्या साक्षीने सांगितले, “मला कळाल्यावर मी सोडत नाही, मला भेटायला पैसे लागत नाही.” यामुळे त्यांनी आपल्या नावाचा गैरवापर करणाऱ्यांना कठोर इशारा दिला.
**निष्कर्ष:**
बीडच्या नारायणगडावरील मनोज जरांगे पाटलांच्या दसरा मेळाव्याने मराठा आरक्षणाच्या लढ्याला आणि राज्याच्या राजकारणाला नवी दिशा दिली आहे. 2029 च्या निवडणुकीचा मुद्दा उपस्थित करत त्यांनी मराठा समाजाला संघटित राहण्याचे आवाहन केले. आरक्षणाच्या अंमलबजावणीतील त्रुटी, शेतकऱ्यांच्या समस्या आणि दुष्काळ यावर त्यांनी सरकारला धारेवर धरले. त्यांच्या या भाषणाने येत्या काळात मराठा आरक्षण आणि शेतकऱ्यांच्या मुद्द्यावर राजकारण अधिक तापण्याची चिन्हे आहेत.





