गोकुळ अध्यक्षपदाची चुरस: संचालक ‘सहली’वर, राजकीय ‘फोडाफोडी’ टाळण्यासाठी सावध पवित्रा!

कोल्हापूरच्या राजकारणात सध्या गोकुळ दूध संघाच्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीची जोरदार चर्चा आहे. नवनिर्वाचित संचालक ‘सहली’वर रवाना झाल्याने राजकीय वर्तुळात अनेक तर्कवितर्क लावले जात आहेत. यात कोल्हापूर जिल्हा बँकेच्या राजकारणाचाही प्रभाव दिसून येत आहे.

**प्रास्ताविक:**
कोल्हापूर जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ अर्थात ‘गोकुळ’च्या नुकत्याच पार पडलेल्या निवडणुकीनंतर आता अध्यक्षपदाची निवड जिल्ह्यासह राज्याच्या नजरेत भरली आहे. आमदार सतेज पाटील यांच्या राजर्षी शाहू शेतकरी समविचारी आघाडीने या निवडणुकीत निर्विवाद वर्चस्व मिळवत १३ जागांवर विजय संपादन केला. मात्र, काठावरील बहुमतामुळे अध्यक्ष निवडीत कोणताही दगाफटका होऊ नये, यासाठी दोन्ही आघाड्यांकडून अत्यंत सावध पावले उचलली जात आहेत. याचाच एक भाग म्हणून नवनिर्वाचित संचालकांना चक्क ‘सहली’वर पाठवण्यात आले आहे.

**गोकुळच्या राजकारणात ‘सहली’चा नवा अध्याय**
गोकुळ निवडणुकीचा निकाल लागताच, विजयी आघाडीचे आमदार सतेज पाटील यांनी आपल्या १३ नूतन संचालकांना सहलीवर पाठवले आहे. आप्पाचीवाडी येथील हालसिद्धनाथ देवाचे दर्शन घेऊन हे संचालक सहलीसाठी रवाना झाले आहेत. यामागे मुख्य कारण म्हणजे अध्यक्ष निवडीपूर्वी कोणत्याही संचालकाची ‘फोडाफोडी’ होऊ नये, ही खबरदारी घेणे. विशेष म्हणजे, विरोधी महायुतीच्या १२ संचालकांना देखील लवकरच सहलीवर पाठवण्यात येणार असल्याची चर्चा आहे, ज्यामुळे गोकुळच्या अध्यक्ष निवडीसाठी दोन्ही आघाड्यांकडून अत्यंत सावध हालचाली सुरू असल्याचे स्पष्ट होत आहे.

**अध्यक्षपदासाठी आवश्यक १४ चा आकडा आणि राजकीय डावपेच**
गोकुळच्या नियमानुसार अध्यक्ष निवडीसाठी किमान १४ संचालकांची आवश्यकता असते. सतेज पाटील यांच्या गटाकडे १३ संचालक आहेत, तर महायुतीकडे १२ संचालक आहेत. त्यामुळे दोन्ही आघाड्यांकडे आवश्यक असलेला १४ चा आकडा सध्या नाही. अशा परिस्थितीत अध्यक्ष निवडीपूर्वी कोणताही संचालक दुसऱ्या गटात जाऊ नये, यासाठी ही ‘सहली’ची रणनीती आखण्यात आली आहे. निवडणुकीच्या रणधुमाळीनंतर होणारी ही ‘सहली’ची प्रथा, महाराष्ट्राच्या सहकार राजकारणाचा अविभाज्य भाग बनली आहे.

**गोकुळ आणि कोल्हापूर जिल्हा बँकेचे राजकारण**
गोकुळमधील दारूण पराभवानंतर महायुतीच्या नेत्यांची बैठक कोल्हापूर जिल्हा बँकेमध्ये पार पडली होती. या बैठकीत आमदार हसन मुश्रीफ यांनी गोकुळमध्ये कोणतीही ‘फोडाफोडी’ केली जाणार नाही, असे स्पष्ट संकेत दिले होते. त्यामुळे महायुतीचे नूतन संचालक अध्यक्ष निवडीच्या बैठकीसाठी उपस्थित राहणार का, हा देखील एक महत्त्वाचा प्रश्न आहे. गोकुळच्या अध्यक्ष निवडीमध्ये कोल्हापूर जिल्हा बँकेचे राजकारण गुंतलेले असल्याची जोरदार चर्चा आहे. ज्याप्रमाणे महायुतीला गोकुळमध्ये धक्का बसला, त्या पार्श्वभूमीवर कोल्हापूर जिल्हा बँकेतील सत्ता अबाधित राखण्यासाठी हसन मुश्रीफ यांच्याकडून विशेष प्रयत्न केले जाण्याची शक्यता राजकीय वर्तुळात वर्तवली जात आहे.

**’समझोता एक्सप्रेस’ कोल्हापूरमध्ये धावणार?**
सांगली जिल्हा बँकेची निवडणूक नुकतीच बिनविरोध पार पडली, ज्यात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी जयंत पाटील आणि विश्वजीत कदम यांना थेट फोन करून बिनविरोधाचे आवाहन केले होते. यामुळे केवळ सोसायटी गटासाठी निवडणूक झाली. याच धर्तीवर, कोल्हापूर जिल्हा बँकेसाठीही ‘समझोता एक्सप्रेस’ धावू शकते अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात जोर धरू लागली आहे. गोकुळच्या अध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत थेट हस्तक्षेप न करता, जिल्हा बँकेचे राजकारण यातून साधले जाण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. गोकुळमधील सत्तेच्या समीकरणाचा वापर करून, कोल्हापूर जिल्हा बँकेतील सत्ता कायम राखण्यासाठी पडद्यामागून हालचाली सुरू असण्याची शक्यता आहे.

**निष्कर्ष:**
कोल्हापूरच्या राजकारणात गोकुळ अध्यक्षपदाची निवडणूक ही केवळ एका दूध संघाच्या प्रमुखपदाची निवड नसून, जिल्ह्यातील सहकार आणि राजकीय समीकरणांना नवे वळण देणारी ठरणार आहे. संचालकांना ‘सहली’वर पाठवण्याची रणनीती, आवश्यक संख्याबळाचा अभाव आणि कोल्हापूर जिल्हा बँकेच्या राजकारणातील संभाव्य ‘समझोत्या’ची चर्चा यामुळे गोकुळच्या अध्यक्ष निवडीकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. येत्या काही दिवसांत या राजकीय घडामोडींचे नेमके काय परिणाम होतात, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.