महाराष्ट्राच्या राजकारणात अनेकदा अशी काही विधाने केली जातात, जी केवळ सभागृहाच्या चार भिंतींपुरती मर्यादित न राहता, संपूर्ण राज्याचे लक्ष वेधून घेतात आणि त्यावर मोठी राजकीय चर्चा घडवून आणतात. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते आणि सध्याचे उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्याबद्दल शिवसेनेचे (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे गट) आमदार भास्कर जाधव यांनी विधानसभेत केलेले एक विधान सध्या याच प्रकारात मोडणारे आहे. “महाराष्ट्राचा आधारवड उन्मळून पडला,” या भास्कर जाधव यांच्या शब्दांनी केवळ सभागृहात उपस्थित असलेल्यांनाच नव्हे, तर अवघ्या महाराष्ट्राला विचारप्रवृत्त केले आहे. ही ‘श्रद्धांजली’ केवळ शाब्दिक नसून, तिच्यामागे अनेक राजकीय अर्थ दडलेले आहेत.
विधानाचा संदर्भ आणि राजकीय पार्श्वभूमी
हे विधान भास्कर जाधव यांनी कोणत्या संदर्भात केले, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. अजित पवार यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये फूट पाडून शिंदे-फडणवीस सरकारमध्ये उपमुख्यमंत्री म्हणून शपथ घेतल्यानंतर, महाराष्ट्राच्या राजकारणात मोठे बदल घडले. एकेकाळी महाविकास आघाडीचे शिल्पकार असलेले अजित पवार, अचानकपणे विरोधी बाकांवरून सत्ताधारी पक्षात सामील झाले. त्यांच्या या निर्णयानंतर राजकीय वर्तुळात अनेक प्रतिक्रिया उमटल्या होत्या. अशा परिस्थितीत, भास्कर जाधव यांनी सभागृहात अजित पवारांना उद्देशून हे विधान केले, ज्यातून त्यांनी एका अर्थाने अजित पवारांच्या पूर्वीच्या राजकीय भूमिकेला आणि त्यांच्या महाविकास आघाडीतील योगदानाला एक ‘राजकीय श्रद्धांजली’ वाहिली असे दिसते.
अजित पवार: राजकारणातील ‘आधारवड’
अजित पवार हे महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एक मोठे आणि महत्त्वाचे व्यक्तिमत्व आहे यात शंका नाही. त्यांची प्रशासनावर असलेली पकड, निर्णय घेण्याची क्षमता, पक्ष संघटनेतील त्यांचा प्रभाव आणि संख्याबळ सांभाळण्यात असलेले त्यांचे कौशल्य यामुळे ते अनेकदा राजकारणाचे ‘आधारवड’ मानले जातात. विशेषतः राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये त्यांची भूमिका नेहमीच केंद्रस्थानी राहिली आहे. जलसंपदा मंत्री म्हणून त्यांची कामगिरी असो किंवा उपमुख्यमंत्री म्हणून त्यांनी घेतलेले धडाकेबाज निर्णय असोत, अजितदादांनी आपला ठसा उमटवला आहे. त्यामुळे, जाधव यांनी त्यांना ‘आधारवड’ संबोधणे हे त्यांच्या राजकीय सामर्थ्याची कबुलीच म्हणावी लागेल.
उन्मळून पडला’ म्हणजे काय?
मात्र, “उन्मळून पडला” या शब्दांतून जाधव यांनी नेमका कोणता संदेश दिला? हे विधान अजित पवारांच्या पक्षांतरानंतरच्या राजकीय स्थितीवर एक तीव्र भाष्य आहे. त्यांच्यासाठी, कदाचित, अजित पवार यांनी महाविकास आघाडी सोडून सत्ताधारी गटात सामील होणे, हे एका अर्थाने ‘आधारवड’ उन्मळून पडण्यासारखे होते. याचा अर्थ असा की, त्यांच्या मते, महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एक निश्चित समीकरण किंवा एक विशिष्ट विचारप्रणालीचा आधारस्तंभ डगमगला आहे किंवा त्याची जागा बदलली आहे. हे विधान केवळ वैयक्तिक टीका नसून, बदललेल्या राजकीय समीकरणांवर आणि त्यातून निर्माण झालेल्या पोकळीवर भाष्य करणारे आहे. यामुळे महाविकास आघाडीला मोठा धक्का बसला, हेच जाधव यांना सुचवायचे असावे.
राजकीय परिणाम आणि प्रतिक्रिया
भास्कर जाधव यांच्या या विधानाचे पडसाद त्वरित उमटले. सत्ताधारी पक्षातील सदस्यांनी यावर तीव्र प्रतिक्रिया दिल्या, तर विरोधी पक्षाच्या नेत्यांनी जाधव यांच्या विधानाचे समर्थन केले. हे विधान केवळ एक शाब्दिक युद्ध नव्हते, तर महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या सुरू असलेल्या सत्तासंघर्षाचे आणि राजकीय वैमनस्याचे ते प्रतीक होते. या विधानामुळे अजित पवारांच्या समर्थकांना कदाचित दुःख झाले असेल, तर विरोधकांना एक नवा मुद्दा मिळाला. आगामी काळातही अशा विधानांवरून राजकीय आरोप-प्रत्यारोप सुरू राहण्याची शक्यता आहे, कारण यामुळे प्रत्येक पक्षाला आपली भूमिका अधिक स्पष्ट करण्याची संधी मिळते.
निष्कर्ष
भास्कर जाधव यांनी अजित पवारांना वाहिलेली ही ‘राजकीय श्रद्धांजली’ केवळ एका व्यक्तीपुरती मर्यादित नसून, महाराष्ट्राच्या बदललेल्या राजकीय वास्तवाचे ते एक प्रतीक आहे. “आधारवड उन्मळून पडला” हे विधान महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एका मोठ्या स्थित्यंतराचे, सत्तासंघर्षाचे आणि मूल्यांच्या संघर्षाचे द्योतक आहे. या विधानाचे अर्थ आणि परिणाम येणाऱ्या काळात महाराष्ट्राच्या राजकारणावर नक्कीच दिसून येतील।






