Government of Maharashtra द्वारे राबवली जाणारी ही योजना महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना अपघातामुळे मृत्यू किंवा अपंगत्व झाल्यास आर्थिक मदत देण्यासाठी आहे. योजनेचे नाव गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात विमा योजना (Farmer Accident Insurance Scheme) असे आहे.
🎯 योजनेचा उद्देश
🌱 शेतात काम करताना किंवा शेतीशी निगडित अपघातामुळे
✔️ अपघाती मृत्यू झाल्यास धनरक्कम मिळावी,
✔️ कायमस्वरूपी अपंगत्व झाल्यास आर्थिक मदत मिळावी,
हे सुनिश्चित करणे.
💰 लाभार्थ्यांना मिळणारी मदत
🔹 अपघाती मृत्यू झाल्यास – ₹2,00,000 (2 लाख)
🔹 अपघातामुळे एका डोळा अथवा एक अवयवाचे कायमस्वरूपी नुकसान झाल्यास – ₹1,00,000 (1 लाख)
👉 ही रक्कम थेट DBT मार्फत पगारदार/वारसदारांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.
👉 2025-26 साठी राज्य सरकारने ₹120 कोटी तरतूद केली असून अनेक शेतकऱ्यांना निधी वितरित झाली आहे.
👨🌾 कोण पात्र?
✔️ महाराष्ट्रातील शेतकरी किंवा त्यांच्या कुटुंबातील सदस्य
✔️ सामान्यतः १० ते ७५ वर्षे वयोगटातील खातीदार शेतकरी किंवा कुटुंबातील एक व्यक्ती पात्र असतो.
✔️ शेतकरी/वारसदाराने अपघात/मृत्यू संदर्भातील योग्य कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक.
📄 आवश्यक कागदपत्रे (संदर्भानुसार)
- 7/12 उतारा
- मृत्यू/अपघाताची FIR किंवा पंचनामा
- पोस्ट-मॉर्टेम / वैद्यकीय अहवाल
- वारसदारांचे बँक खाते तपशील व ID
- इतर शासकीय अर्ज/घोषणा पत्रे
(होणाऱ्या प्रशासनानुसार थोडे-थोडे बदल लागू होऊ शकतात.)
📝 अर्ज प्रक्रिया
🔸 पूर्वी ही योजन ऑफलाइन पद्धतीने योजनेच्या कार्यालयातून चालवली जायची.
🔸 सध्या मात्र Maharashtra Government MahaDBT पोर्टलवरून ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे, ज्यामुळे अर्ज सोपे आणि पारदर्शक झाले आहे.
🔸 अर्ज भरल्यानंतर प्रदेशातील कृषी अधिकारी व तहसीलदार यांच्या समितीमार्फत निर्णय होतो व मंजूर रक्कम DBT द्वारे जमा केली जाते.
❗ काही महत्त्वाच्या गोष्टी
✔️ ही योजना मुख्यतः अपघातानंतरच्या परिस्थितीत मदत देण्यासाठी आहे; निसर्गस्त मृत्यू, आत्महत्येप्रवृत्ती आणि काही विशेष परिस्थितींमध्ये लाभ नाकारला जाऊ शकतो.
✔️ काही वर्षांमध्ये या योजना काही काळ नवीन विमा पॉलिसी साठी तात्पुरती बंद/delay झाल्या होत्या, पण सरकारने सध्या पुन्हा डिजिटल अनुदान पद्धती सुरू केली आहे.
By
