महाराष्ट्र विधान परिषदेत नुकताच एक खळबळजनक मुद्दा समोर आला, ज्याने शिक्षण क्षेत्रातील समस्यांना पुन्हा एकदा अधोरेखित केले आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार विक्रम काळे यांनी राज्य सरकारवर गंभीर आरोप करत म्हटले आहे की, शासनाने चक्क शिक्षकांना भटक्या कुत्र्यांची गणना करण्याचे काम दिले आहे. हा आरोप केवळ धक्कादायकच नाही, तर शिक्षकांच्या मुख्य कर्तव्यापासून त्यांना विचलित करणाऱ्या अशैक्षणिक कामांच्या वाढत्या ओझ्यावरही प्रकाश टाकतो. शिक्षकांचे काम विद्यार्थ्यांना ज्ञान देणे, त्यांचे भविष्य घडवणे हे असताना, त्यांना अशा प्रकारे प्रशासकीय कामांमध्ये गुंतवणे योग्य आहे का, हा प्रश्न आता ऐरणीवर आला आहे.
काय आहे नेमका आरोप?
आमदार विक्रम काळे यांनी विधान परिषदेत बोलताना सांगितले की, राज्यभरातील शिक्षकांना आता भटक्या कुत्र्यांची गणना करण्याच्या कामावर जुंपण्यात आले आहे. हे काम शिक्षकांच्या मूळ जबाबदारीशी अजिबात संबंधित नाही. याआधीही शिक्षकांना अनेक अशैक्षणिक कामे दिली जातात, जसे की निवडणूक ड्युटी, जनगणना, पल्स पोलिओ मोहीम आणि इतर अनेक प्रशासकीय सर्वेक्षणे. पण भटक्या कुत्र्यांची गणना हे काम तर या सर्वांमध्ये वेगळे आणि आश्चर्यकारक आहे. काळे यांच्या मते, शिक्षणासारख्या महत्त्वाच्या क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांना अशा कामांसाठी वापरणे म्हणजे शासनाची मनुष्यबळाच्या नियोजनातील गंभीर चूक आहे आणि शिक्षण व्यवस्थेकडे दुर्लक्ष करण्यासारखे आहे.
शिक्षणाचे भवितव्य धोक्यात?
शिक्षक हे देशाचे आणि राज्याचे भवितव्य घडवणारे शिल्पकार आहेत. त्यांचा सर्वाधिक वेळ विद्यार्थ्यांसोबत शाळेत व्यतीत होणे अपेक्षित असते, जेणेकरून त्यांना दर्जेदार शिक्षण मिळू शकेल. मात्र, जेव्हा शिक्षकांना वर्गखोल्या सोडून भटक्या कुत्र्यांची गणना करण्यासारख्या कामांसाठी पाठवले जाते, तेव्हा याचा थेट परिणाम विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणावर होतो. शिक्षकांच्या अनुपस्थितीमुळे अभ्यासक्रम पूर्ण होत नाही, विद्यार्थ्यांचे नुकसान होते आणि शिक्षणाची गुणवत्ता घसरते. आधीच ग्रामीण भागातील शाळांमध्ये शिक्षकांची कमतरता आहे, त्यात अशा कामांमुळे ही समस्या आणखी वाढते.
शिक्षकांवरील वाढता कामाचा बोजा:
गेल्या काही वर्षांपासून शिक्षकांवरील अशैक्षणिक कामांचा बोजा सातत्याने वाढत आहे. अनेकदा हे काम त्यांच्या सेवाशर्तींमध्ये नसतानाही त्यांना करावे लागते. यामुळे शिक्षकांमध्ये नाराजी आणि तणाव वाढतो. एका बाजूला शिक्षण क्षेत्राला आधुनिक बनवण्याचे दावे केले जातात, तर दुसऱ्या बाजूला शिक्षकांना अशी कामे दिली जातात, ज्यासाठी प्रशिक्षित कर्मचारी उपलब्ध असतानाही त्यांचा वापर केला जात नाही. भटक्या कुत्र्यांची गणना करण्यासारखे काम स्थानिक स्वराज्य संस्था किंवा प्राणी कल्याण संस्थांमार्फत अधिक प्रभावीपणे केले जाऊ शकते. या कामासाठी विशेष प्रशिक्षण आणि उपकरणे लागतात, जी शिक्षकांकडे नसतात.
राजकीय प्रतिक्रिया आणि पुढील पाऊले:
आमदार विक्रम काळे यांच्या या आरोपांमुळे शिक्षण क्षेत्रातील संघटना आणि विरोधी पक्षांमध्ये तीव्र प्रतिक्रिया उमटण्याची शक्यता आहे. सरकारने यावर तातडीने स्पष्टीकरण द्यावे आणि शिक्षकांना त्यांच्या मुख्य कामापासून विचलित करणाऱ्या अशा अशैक्षणिक कामांवर बंदी घालावी, अशी मागणी जोर धरू शकते. शिक्षकांच्या वेळेचा आणि कौशल्याचा योग्य वापर होणे हेच राष्ट्राच्या विकासासाठी महत्त्वाचे आहे.
निष्कर्ष:
शिक्षकांना भटक्या कुत्र्यांची गणना करण्याचे काम देणे हा एक गंभीर मुद्दा आहे, जो शिक्षण व्यवस्थेच्या प्राथमिकतांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करतो. शासनाने यावर गांभीर्याने विचार करून, शिक्षकांना केवळ त्यांच्या शैक्षणिक कार्यावर लक्ष केंद्रित करण्याची संधी द्यावी. भटक्या कुत्र्यांच्या समस्येवर निश्चितच तोडगा काढायला हवा, पण त्यासाठी योग्य मनुष्यबळ आणि यंत्रणा वापरणे आवश्यक आहे, शिक्षकांना कामावर जुंपून शिक्षणाचे नुकसान करणे नाही. एक सुदृढ आणि प्रगतीशील समाज घडवण्यासाठी शिक्षकांचा मान राखणे आणि त्यांना योग्य कामात गुंतवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.










