वसई येथील स्वयंघोषित धर्मगुरू ऋषिकेश वैद्य पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत, पण यावेळी सकारात्मक कारणांसाठी नव्हे. पुण्यातील एका महिलेने त्यांच्यावर गंभीर शारीरिक अत्याचाराचे आरोप केले असून, यामुळे समाजातील अनेकांना धक्का बसला आहे. या घटनेने ‘धर्मगुरू’ या संकल्पनेवरच प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, ऋषिकेश वैद्य, जे स्वतःला आध्यात्मिक गुरू म्हणवून घेत होते, त्यांनी वसईत मोठ्या प्रमाणात अनुयायी जमा केले होते. अनेक लोक त्यांच्या ‘आध्यात्मिक’ सल्ल्यासाठी आणि उपचारांसाठी त्यांच्याकडे जात असत. पुण्यातील पीडित महिलेने पोलिसांत दिलेल्या तक्रारीनुसार, वैद्य यांनी तिचा विश्वास संपादन करून तिच्यावर वारंवार अत्याचार केले. या घटनेनंतर पुणे पोलिसांनी तात्काळ कारवाई करत ऋषिकेश वैद्यला अटक केली आहे. हा विषय आता केवळ एका गुन्ह्यापुरता मर्यादित नसून, ‘अंधश्रद्धा’ आणि अशा ढोंगी बाबांच्या वाढत्या प्रभावावर गंभीर चिंतन करायला लावणारा आहे.
या प्रकारामुळे समाजात प्रचंड संताप व्यक्त होत आहे. सोशल मीडियावर या घटनेची जोरदार चर्चा सुरू असून, अनेक जण अशा स्वयंघोषित धर्मगुरूंच्या विरोधात आवाज उठवत आहेत. ‘धर्मगुरू’ किंवा ‘महाराज’ या नावाखाली काही व्यक्ती समाजात आपला प्रभाव वाढवून लोकांची फसवणूक करत असल्याचे अनेकदा समोर आले आहे. निष्पाप लोक, विशेषतः स्त्रिया, अशा लोकांच्या जाळ्यात सहज अडकतात आणि त्यांचे शोषण होते. या घटनेने पुन्हा एकदा लोकांना सावध राहण्याचा इशारा दिला आहे. कोणताही व्यक्ती कितीही मोठा ‘गुरू’ असला तरी त्याच्या प्रत्येक गोष्टीवर डोळे झाकून विश्वास ठेवणे किती धोकादायक ठरू शकते, हे या घटनेतून स्पष्ट झाले आहे.
पुणे पोलिसांनी ऋषिकेश वैद्यवर भारतीय दंड संहिता अंतर्गत विविध कलमांखाली गुन्हा दाखल केला आहे. या प्रकरणाचा तपास सुरू असून, पीडित महिलेला न्याय मिळावा अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे. समाजात जागरूकता निर्माण करणे आणि अशा ढोंगी लोकांचे खरे स्वरूप उघड करणे हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. सरकारने आणि प्रशासनानेही अशा स्वयंघोषित धर्मगुरूंच्या कारभारावर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. केवळ कायद्याने शिक्षा करूनच हा प्रश्न सुटणार नाही, तर समाजानेही ‘अंधश्रद्धा’ आणि ‘जादूटोणा’ यांसारख्या गोष्टींपासून दूर राहून वैज्ञानिक दृष्टिकोन स्वीकारणे गरजेचे आहे. महिलांच्या सुरक्षेसाठी आणि अशा घटनांना आळा घालण्यासाठी कठोर पाऊले उचलणे ही काळाची गरज आहे. ही घटना समाजाला एक गंभीर संदेश देते की, कोणतीही व्यक्ती ‘गुरू’ म्हणून जेव्हा समोर येते, तेव्हा तिची सत्यता आणि हेतू तपासणे हे प्रत्येक नागरिकाचे कर्तव्य आहे.














