**प्रास्ताविक**
गेले काही दिवस महाराष्ट्राच्या राजकारणात आणि समाजकारणात मराठा आरक्षणाचा मुद्दा केंद्रस्थानी आहे. मराठा आंदोलक मनोज जरांगे पाटील यांनी तब्बल २० दिवसांचे उपोषण स्थगित केल्यानंतरही या विषयावरील चर्चा थांबलेली नाही. उपोषणादरम्यान जरांगे पाटील यांनी सत्ताधारी नेत्यांवर, विशेषतः मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर जोरदार टीका केली होती. या टीकेचे पडसाद आता उमटू लागले असून, शिवसेना (शिंदे गट) यावर आक्रमक भूमिका घेताना दिसत आहे. जालन्यातील शिवसेना शिंदे गटाचे उपजिल्हाप्रमुख धनंजय पोहेकर यांनी मनोज जरांगे पाटील यांना थेट इशारा दिला आहे, ज्यामुळे राजकीय वर्तुळात पुन्हा एकदा चर्चांना उधाण आले आहे.
**जरांगे पाटलांची सत्ताधाऱ्यांवर टीका आणि उपोषणाची सांगता**
मनोज जरांगे पाटील यांनी मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी अंतरवाली सराटी येथे उपोषण सुरू केले होते. २० दिवस चाललेल्या या उपोषणामुळे राज्यभर मराठा आरक्षणाचा मुद्दा ऐरणीवर आला. या काळात त्यांनी मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि अजित पवार यांच्यावर आरक्षणाबाबत दिरंगाई करत असल्याचा आरोप करत सडकून टीका केली होती. अखेर, प्रकृती खालावल्याने आणि सरकारच्या आश्वासनानंतर त्यांनी उपोषण स्थगित केले. सध्या त्यांच्यावर छत्रपती संभाजीनगर येथील गॅलेक्सी रुग्णालयात उपचार सुरू आहेत. जरांगे पाटील यांनी उपोषण थांबवले असले तरी त्यांच्या कठोर टीकेमुळे सत्ताधारी पक्षांमध्ये नाराजी असल्याचे चित्र आहे.
**शिवसेना शिंदे गटाची आक्रमक भूमिका: धनंजय पोहेकरांचा थेट इशारा**
मनोज जरांगे पाटील यांनी केलेल्या टीकेची धार अद्याप कमी झाली नसतानाच, आता शिवसेनेच्या (शिंदे गट) नेत्यांनी त्यांना प्रत्युत्तर देण्यास सुरुवात केली आहे. जालन्यातील शिवसेना शिंदे गटाचे उपजिल्हाप्रमुख धनंजय पोहेकर यांनी जरांगे पाटलांवर जोरदार टीका केली आहे. पोहेकर यांनी स्पष्ट केले आहे की, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यावरील टीका सहन केली जाणार नाही. एकनाथ शिंदे यांनी मराठा समाजासाठी केलेल्या प्रयत्नांची दखल न घेता त्यांच्यावर टीका करणे योग्य नाही, असे पोहेकर यांनी म्हटले आहे.
**’त्यांनी बीड जिल्ह्यात जावं, जालन्याशी काहीही संबंध नाही’**
धनंजय पोहेकर यांनी मनोज जरांगे पाटील यांना उद्देशून म्हटले आहे की, “मनोज जरांगे पाटील यांनी त्यांच्या बीड जिल्ह्यात जाऊन आंदोलन करावे. आमच्या जालन्या जिल्ह्यात त्यांचा काहीही संबंध नाही.” पोहेकर यांच्या या वक्तव्याने मराठा आंदोलनाचे भौगोलिक राजकारण पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहे. जालन्यात आंदोलन करून सणासुदीच्या काळात समाजात भांडणे लावण्याचे काम त्यांनी करू नये, असा थेट इशाराही पोहेकर यांनी दिला आहे. जालन्यातील शांतता बिघडवण्याचा प्रयत्न करू नये, असेही त्यांचे म्हणणे आहे.
**मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदेंवरील टीकेवरून संताप**
धनंजय पोहेकर यांनी विशेषतः मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यावरील टीकेबाबत तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी मराठा समाजाला न्याय देण्यासाठी प्रामाणिक प्रयत्न केले आहेत आणि ते स्वतः देखील मराठा समाजातून येतात. अशा परिस्थितीत त्यांच्यावर वैयक्तिक टीका करणे हे दुर्दैवी असल्याचे पोहेकर यांनी म्हटले आहे. एकनाथ शिंदे यांच्यावरील कोणतीही टीका खपवून घेतली जाणार नाही, असे सांगून त्यांनी आपल्या निष्ठा स्पष्ट केल्या आहेत.
**निष्कर्ष**
मनोज जरांगे पाटील यांनी उपोषण स्थगित केले असले तरी मराठा आरक्षणाचा मुद्दा आणि त्याभोवती फिरणारे राजकारण अधिकच तापत चालले आहे. शिवसेना शिंदे गटाचे जालन्याचे उपजिल्हाप्रमुख धनंजय पोहेकर यांनी जरांगे पाटलांना दिलेल्या इशाऱ्याने या राजकारणात एक नवा अध्याय जोडला गेला आहे. जरांगे पाटलांनी बीड जिल्ह्यात आंदोलन करावे आणि जालन्यात शांतता राखावी हा पोहेकरांचा संदेश किती प्रभावी ठरतो, हे येणारा काळच ठरवेल. परंतु, सत्ताधाऱ्यांवरील टीकेवरून आता विविध स्थानिक नेतेही आक्रमक पवित्रा घेत असल्याचे चित्र महाराष्ट्राच्या राजकारणात दिसून येत आहे. या सर्व घडामोडींवर राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागून राहिले आहे.





