तुकाराम मुंढे (Tukaram Mundhe) हे नाव प्रशासकीय सेवेत त्यांच्या धडाकेबाज कामासाठी ओळखले जाते. नुकतेच सातारा जिल्ह्यातील कराड येथे आयोजित शारदीय व्याख्यानमालेत अन्न व औषध प्रशासन विभागाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी ‘Gen Z’ पिढीबद्दल समाजात असलेल्या विविध गैरसमजांवर प्रकाश टाकत, त्यांचे मत मांडले. Gen Z बाबत अनेकदा चुकीच्या कल्पना केल्या जातात, पण मुंढे यांच्या मते, ही पिढी सर्वात जास्त माहिती असलेली, ज्ञानी आणि तत्त्वांवर ठाम असणारी आहे.
**Gen Z बद्दलचे गैरसमज आणि तुकाराम मुंढेंचे वेगळे मत**
समाजात, विशेषतः जुन्या पिढ्यांमध्ये Gen Z बद्दल अनेक गैरसमज आहेत. त्यांचे आई-वडील आणि इतर लोक त्यांच्याबद्दल वेगवेगळ्या भूमिका घेतात – काही चांगल्या, तर काही वाईट. त्यांच्याबद्दल अनेक मतं तयार केली जातात. मात्र, तुकाराम मुंढे यांचे Gen Z बद्दलचे मत थोडे वेगळे आहे आणि ते सकारात्मक दृष्टिकोन मांडतात.
**सर्वात माहितीपूर्ण आणि ज्ञानी पिढी**
तुकाराम मुंढे यांच्या मते, Gen Z ही जगातील आतापर्यंतच्या सर्वात जास्त माहिती असलेल्या आणि ज्ञानी पिढ्यांपैकी एक आहे. त्यांनी त्यांच्या काळात माहिती मिळवण्यासाठी किती कष्ट घ्यावे लागत होते, याची आठवण करून दिली. “आमच्या काळात माहिती मिळवण्यासाठी पुस्तकं शोधावी लागायची, लायब्ररी शोधावी लागायची, शिक्षकांकडे जावं लागायचं. ते पुस्तक वाचून माहिती संकलित करून, अभ्यास करून त्याचं आकलन होऊन ज्ञान मिळत असे. यात महिने आणि वर्ष जायची,” असे ते म्हणाले.
आज मात्र परिस्थिती पूर्णपणे बदलली आहे. माहिती मिळवण्यासाठी फक्त तीन ते पाच सेकंद लागतात. “खिशातून मोबाईल काढला आणि गुगल किंवा GPT वर सर्च केलं की सगळी माहिती समोर येते. जगातील सर्व माहिती आणि इन्फॉर्मेशन तुमच्या पॉकेटमध्ये आहे. हीच तुमची खरी पॉवर आहे,” असे मुंढे यांनी स्पष्ट केले.
**दांभिकपणा अजिबात आवडत नाही**
Gen Z ची आणखी एक महत्त्वाची विशेषता म्हणजे त्यांना दांभिकपणा (Hypocrisy) अजिबात आवडत नाही. मुंढे यांनी सांगितले की, जर एखाद्या व्यक्तीने एक गोष्ट बोलली आणि तिचे कर्तृत्व, बोलणे किंवा वागणे याच्या विपरीत असेल, तर Gen Z ला ते पडताळायला एक सेकंदही लागत नाही. मोबाईलवर लगेच ती गोष्ट चेक केली जाते. जर त्यांना दांभिकपणा दिसला, तर ते सरळ उभे राहून “तुम्ही खोटं बोलताय, हे चुकीचं बोलताय” असे स्पष्टपणे सांगण्याची ताकद त्यांच्यात आहे. दांभिकपणाला दांभिक म्हणायची ही ताकद खूप महत्त्वाची आहे, असे मुंढे म्हणाले.
**उतरंड (Hierarchy) नाकारणारी पिढी**
तुकाराम मुंढे यांना Gen Z ची जी गोष्ट सर्वात जास्त आवडते, ती म्हणजे त्यांना उतरंड (Hierarchy) आवडत नाही. “तो उच्च, मी नीच; तो लीडर, मी सामान्य माणूस; तो राजा, मी प्रजा,” हे त्यांना मान्य नाही. मुंढे यांच्या मते, हेच खरं लोकशाहीचे लक्षण आहे. त्यांना जलद परिणाम हवे असतात, आणि कोणतीही गोष्ट पारदर्शकपणे व योग्य पद्धतीने व्हावी, अशी त्यांची अपेक्षा असते. यासाठी ते कोणतीही तडजोड मान्य करत नाहीत.
**निष्कर्ष**
तुकाराम मुंढे यांच्या या विधानांमुळे Gen Z बद्दलच्या अनेक गैरसमजांना छेद मिळतो. माहिती आणि तंत्रज्ञानाच्या युगात वाढलेली ही पिढी केवळ ज्ञानी नाही, तर ती सत्यनिष्ठ, पारदर्शकतेला महत्त्व देणारी आणि समानतेच्या मूल्यांवर विश्वास ठेवणारी आहे. त्यांच्या या गुणांमुळे ती समाजाला एका चांगल्या भविष्याकडे घेऊन जाण्याची क्षमता ठेवते. मुंढे यांच्या मते, Gen Z ही खऱ्या अर्थाने लोकशाहीची मूल्ये जपणारी आणि त्यासाठी आवाज उठवणारी पिढी आहे.





