ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांच्या अकाली निधनाने संपूर्ण महाराष्ट्रावर शोककळा पसरली होती. त्यांच्या निधनानंतर मुंबईत आयोजित शोक सभेत त्यांच्यासोबतचे अनेक सहकारी, मित्र आणि आप्तेष्ट उपस्थित होते. यावेळी माहिती व तंत्रज्ञान आणि सांस्कृतिक कार्य मंत्री आशिष शेलार यांनी नाना पाटेकर यांच्या अनेक आठवणींना उजाळा दिला. नानांनी राजकारणात येण्याची ऑफर कशी नाकारली आणि त्यांच्या शेवटच्या भेटीचा प्रसंग त्यांनी भावूकपणे कथन केला.
## नाना पाटेकरांना लोकसभेची ऑफर आणि त्यांनी दिलेले उत्तर!
एका विशेष प्रसंगाची आठवण करून देताना मंत्री आशिष शेलार यांनी सांगितले की, एकेकाळी तत्कालीन प्रदेशाध्यक्ष देवेंद्र फडणवीस आणि मुंबई अध्यक्ष म्हणून मी नाना पाटेकर यांना लोकसभेची निवडणूक लढवण्याची ऑफर दिली होती. राजकारणात एका अभिनेत्याला उमेदवारी दिल्यास ते फायद्याचे ठरू शकते, अशी त्यावेळी चर्चा होती. याच अनुषंगाने फडणवीस आणि शेलार यांनी नानांची भेट घेऊन त्यांना ही ऑफर दिली. नानांनी त्यावेळी दोघांनाही जेवणाचे आमंत्रण दिले आणि त्यानंतर सविस्तर चर्चा करू असे सांगितले.
नाना पाटेकरांनी लोकसभेची ऑफर नाकारताना दिलेले उत्तर हे त्यांच्या निर्भीड व्यक्तिमत्त्वाचे आणि मैत्री जपणाऱ्या स्वभावाचे द्योतक होते. “हे बघा, तुम्ही माझे मित्र आहात, तुम्हाला मी पचणार नाही रे!” असे नाना म्हणाले होते. मला जे वाटेल ते मी मोकळेपणाने बोलेन आणि त्यामुळे तुम्हाला अडचणीत आणेन. निवडणूक जिंकल्यानंतर मला पाहिजे ते बोलल्यावर तुमची स्थिती मला करायची नाही, तुम्ही तुमचं बाळांनो बघा रे.” अशा स्पष्ट आणि निर्भीड शब्दांत नानांनी ही ऑफर नाकारली. मात्र, त्याचवेळी त्यांनी आपली मैत्री तितक्याच निष्ठेने जपली, असे शेलार यांनी नमूद केले.
## आशिष शेलार आणि नाना पाटेकर यांचा शेवटचा संवाद
आशिष शेलार यांनी नाना पाटेकर यांच्यासोबतच्या शेवटच्या संवादाची आठवणही सांगितली, जी मनाला चटका लावणारी आहे. 6 ऑक्टोबर रोजी शेलार यांनी नानांना मुंबईत एका उपक्रमासाठी बोलावण्यासाठी फोन केला होता. नाना त्यावेळी गोव्यात होते आणि त्यांनी 9 ऑक्टोबरला मुंबईत शूटिंगनंतर भेटण्याची वेळ दिली होती. ‘बाप्पा डॉट ओआरजी’ या गणेशोत्सवासाठीच्या आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावरील ‘स्टोरी टेलिंग’साठी सर्टिफिकेट लॉन्चिंगचा कार्यक्रम होता, ज्यासाठी नानांना उपस्थित राहण्याची विनंती करण्यात आली होती. “माझा उपयोग करा रे, उत्तर प्रदेश सरकारमध्ये माझा वापर करतायत, महाराष्ट्रानेही केला पाहिजे,” असे नाना त्यावेळी म्हणाले होते. मात्र, 8 ऑक्टोबर रोजी त्यांच्या निधनाची बातमी आल्याने ती भेट होऊ शकली नाही.
## अजब रसायन नाना पाटेकर: तळमळ आणि निस्वार्थ समाजकार्य
नाना पाटेकर हे खऱ्या अर्थाने एक ‘अजब रसायन’ होते, असे आशिष शेलार यांनी सांगितले. त्यांचा आवाज जेवढा कणखर होता, तेवढेच त्यांचे मन मऊ होते. त्यांचे दिसणे जेवढे राकट होते, तेवढाच त्यांचा जिव्हाळा होता. उर्मटपणे बोलल्यानंतरही प्रेमाने चार गोष्टी बोलण्याची क्षमता त्यांच्यात होती. सुपरस्टार असूनही ते जमिनीवरचे माणूस होते. पिण्याच्या पाण्याची समस्या असो, की नाम फाउंडेशनचे कार्य, नानांनी ते केवळ दोन पैसे देऊन थांबवले नाही, तर ते कार्यान्वित करण्यासाठी स्वतः झोकून दिले. संत तुकडोजी महाराजांच्या ‘ग्रामगीते’सारख्या प्रकल्पासाठी त्यांची तळमळ होती.
**निष्कर्ष**
आशिष शेलार यांनी नाना पाटेकर यांच्यासोबतच्या आठवणींना उजाळा देताना त्यांच्या निस्वार्थ कार्याचे आणि निर्भीड व्यक्तिमत्त्वाचे अनेक पैलू उलगडले. नाना पाटेकर आजही आपल्यात नाहीत, पण त्यांची विचारसरणी आणि त्यांनी केलेले कार्य हे नेहमीच प्रेरणादायी राहील. विनोबा भावे यांच्या ‘मृत्यू म्हणजे दीर्घ झोप’ या वाक्याचा उल्लेख करत, शेलार यांनी नानांनी आपले कर्म आणि कार्मिक प्रवास पूर्ण केला असून ते दीर्घ झोपेतून लवकरच पुन्हा जनसामान्यांच्या हृदयात दिसतील अशी श्रद्धांजली वाहिली. राज्य सरकार त्यांच्या ‘नाम फाउंडेशन’सह अन्य कार्यांना पुढे नेण्यासाठी पूर्ण ताकतीने उतरेल, असे आश्वासनही त्यांनी दिले. नाना पाटेकर हे केवळ एक अभिनेते नव्हते, तर एक संवेदनशील समाजसेवक आणि सच्चा मित्र होते, ज्यांची उणीव कायमच भासत राहील.





