महाराष्ट्रामध्ये दुष्काळाची भीषण परिस्थिती निर्माण झाली असून, शेतकरी आणि सर्वसामान्य जनता त्रस्त आहे. अशा कठीण प्रसंगात शिवसेना पक्षप्रमुख उद्धव ठाकरे यांनी राज्य सरकारवर तीव्र शब्दांत टीका केली आहे. गेल्यावर्षी जाहीर केलेल्या मदतीचा हिशोब मागण्यापासून ते सरकारच्या दुष्काळ निवारण उपाययोजनांच्या मर्यादांवर त्यांनी प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. दुष्काळी दौऱ्यांवरूनही त्यांनी सरकारला धारेवर धरले असून, तातडीने 10 मागण्या सरकारपुढे ठेवल्या आहेत.
### 1. उधळपट्टी थांबवा, निधी दुष्काळग्रस्तांना द्या
बुलेट ट्रेन, कंत्राटदारांचे लाड, अनावश्यक प्रकल्प, महागडे सोहळे आणि जाहिरातबाजीवर होणारा खर्च तात्काळ थांबवून तो सर्व निधी दुष्काळग्रस्तांच्या मदतीसाठी वळवावा, अशी त्यांची पहिली मागणी आहे. दुष्काळामुळे होणारे तरुणांचे स्थलांतर रोखून त्यांना स्थानिक पातळीवरच रोजगार उपलब्ध करून द्यावा आणि आत्महत्या थांबवण्यासाठी कोरड्या घोषणांऐवजी ठोस मदत द्यावी, असे ठाकरे म्हणाले.
### 2. विधिमंडळाचे विशेष अधिवेशन बोलवा
सरकारने तातडीने (पुढच्याच आठवड्यात) 2 ते 3 दिवसांचे विधिमंडळाचे विशेष अधिवेशन बोलवावे, अशी मागणी ठाकरे यांनी केली. सभागृहात दिलेल्या शब्दाला आणि उत्तराला सरकार बांधील असते, यावर त्यांनी भर दिला.
### 3. सरसकट कर्जमुक्ती आणि बँकेची हमी
शेतकऱ्यांना कोणत्याही जाचक अटी किंवा कागदपत्रांची अडवणूक न करता सरसकट कर्जमुक्ती द्यावी, अशी मागणी उद्धव ठाकरे यांनी केली. साखर कारखान्यांच्या कर्जाची हमी सरकार घेते, त्याचप्रमाणे थकबाकीदार म्हणून बँकांनी अडवल्यास शेतकऱ्यांच्या कर्जाची हमीही सरकारने घ्यावी, असे ते म्हणाले.
### 4. तालुका निहाय दुष्काळ जाहीर करा
एनडीआरएफ (NDRF) व एसडीआरएफ (SDRF) च्या निकषांची किंवा पंचांगाची वाट न पाहता, सरकारने तातडीने तालुका निहाय दुष्काळी परिस्थिती जाहीर करावी, असे आवाहन ठाकरे यांनी केले.
### 5. पारदर्शक ऑनलाइन डॅशबोर्डची निर्मिती
दुष्काळ निवारणाच्या कामात पारदर्शकता आणण्यासाठी एक ऑनलाइन डॅशबोर्ड तयार करावा. यावर बाधित गावे, शेतकरी, झालेले पंचनामे, प्रलंबित व वितरित मदत, पाणीटंचाई, टँकर संख्या, चारा उपलब्धता आणि कर्जमुक्ती मिळालेल्या शेतकऱ्यांची आकडेवारी दररोज अपडेट करावी, अशी त्यांची मागणी आहे.
### 6. कॅबिनेट बैठका व पालकमंत्र्यांवर जबाबदारी
सोलापूर (पश्चिम महाराष्ट्र), संभाजीनगर (मराठवाडा) आणि विदर्भ या तीन महसूल विभागांमध्ये तातडीने कॅबिनेट बैठका घ्याव्यात. पालकमंत्र्यांनी केवळ झेंडावंदनापुरते न राहता, आपापल्या जिल्ह्यात जाऊन तिथूनच दुष्काळ निवारणाचे काम करावे, अशी सूचना ठाकरे यांनी केली.
### 7. 40 ते 45 दिवसांत थेट मदत पोहोचवा
केंद्र सरकारच्या मदतीची वाट न पाहता, राज्य सरकारने जास्तीत जास्त 40 ते 45 दिवसांच्या आत नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांच्या हातात थेट मदत पोहोचवावी, असे त्यांनी ठामपणे सांगितले.
### 8. चारा छावण्या आणि पिण्याच्या पाण्याची सोय
“बाकीच्यांसाठी जशी काजू बदामाची सोय करता, तशी किमान जनावरांच्या चाऱ्याची तरी सोय करावी. गोमातेला आणि बैलांना काजू बदाम नको आहेत, त्यांना फक्त चारा आणि पिण्याचे पाणी पाहिजे,” असे म्हणत त्यांनी तातडीने चारा छावण्या सुरू करण्याची आणि पिण्याच्या पाण्याची सोय करण्याची मागणी केली.
एकंदरीत, उद्धव ठाकरे यांनी महाराष्ट्रातील दुष्काळी परिस्थितीवर गंभीर चिंता व्यक्त करत सरकारला निष्क्रियतेबद्दल फटकारले आहे. त्यांच्या या 10 मागण्या दुष्काळग्रस्तांना तातडीने मदत मिळावी आणि पुढील काळात अशी परिस्थिती पुन्हा उद्भवू नये यासाठीच्या ठोस उपाययोजनांवर भर देतात. आता सरकार या मागण्यांवर काय भूमिका घेते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.





