महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या अनेक मुद्द्यांवरून घमासान सुरू आहे. अशा परिस्थितीत राष्ट्रवादी काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि खासदार प्रफुल पटेल यांनी विविध राजकीय आणि सामाजिक विषयांवर आपली रोखठोक भूमिका मांडली आहे. काँग्रेस पक्षाला EVM आणि मतदार यादीतील दुरुस्ती प्रक्रियेवरून (SIR) लक्ष्य करत त्यांनी विरोधकांकडून सुरू असलेल्या ‘बिनकामाच्या राजकारणा’वर तीव्र नाराजी व्यक्त केली. त्याचबरोबर, धान उत्पादक शेतकऱ्यांच्या बोनसचा प्रश्न आणि राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीवरही त्यांनी महत्त्वाचे विधान केले.
### EVM आणि SIR: काँग्रेसच्या भूमिकेवर प्रफुल पटेलांचा प्रहार
प्रफुल पटेल यांनी काँग्रेसवर थेट निशाणा साधताना म्हटले की, “जे राजकीय पक्ष आज EVM च्या विरोधात टीका करतात, त्यांच्याच युपीए (काँग्रेस) सरकारच्या काळात EVM आणण्यात आलं होतं. त्यावेळी त्यांना ते चांगलं वाटत होतं.” त्यांच्या या विधानाने EVM च्या मुद्द्यावरून सुरू असलेल्या वादाला नवी धार मिळाली आहे.
मतदार यादीतील ‘SIR’ (Systematic Internal Review) प्रक्रियेबाबत बोलताना, पटेल यांनी विरोधकांच्या आरोपांना जोरदार प्रत्युत्तर दिले. ‘SIR’ म्हणजे मृत पावलेल्या किंवा इतर ठिकाणी गेलेल्या लोकांच्या नावांमध्ये सुधारणा करण्याची एक कायदेशीर प्रक्रिया आहे. बीएलओ (BLO) मार्फत सर्व राजकीय पक्षांना आक्षेप घेण्याची संधी दिली जाते आणि ही प्रक्रिया अजूनही सुरू आहे. प्रक्रिया पूर्ण न होताच ती ‘बोगस’ आहे असं कसं ठरवू शकता, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. तरुण पिढीच्या आरोपांचीही नोंद घेतली जात असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधात ‘कॉक्रोच जनता पार्टी’च्या वतीने तिरंगा रॅलीच्या आवाहनावरही त्यांनी विरोधकांना फटकारले. भारताची लोकशाही डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या संविधानामुळे मजबूत असून, आणीबाणीनंतर इंदिरा गांधींच्या काळातही लोकांनी लोकशाहीच्या माध्यमातून आपल्या मताची खरी किंमत दाखवून दिली होती, असे ते म्हणाले.
### धान उत्पादक शेतकऱ्यांच्या बोनससाठी प्रफुल पटेल आग्रही
शेतकऱ्यांच्या हितासाठी आपण नेहमीच कटिबद्ध असल्याचे प्रफुल पटेल यांनी पुन्हा एकदा अधोरेखित केले. धान पिकवणाऱ्या शेतकऱ्यांना मिळणाऱ्या बोनसच्या मुद्द्यावर बोलताना ते म्हणाले की, विधानसभेत घोषणा झालेला बोनस शेतकऱ्यांना तातडीने मिळावा यासाठी आम्ही बांधिल आहोत. लवकरच मुख्यमंत्र्यांची भेट घेऊन शेतकऱ्यांना न्याय मिळवून देण्याचा प्रयत्न करू.
आपली भूमिका मागील ४० वर्षांपासून कायम असल्याचे सांगत, पूर्वी राज्यात धान उत्पादक शेतकऱ्यांना कधीही बोनस मिळत नव्हता. मात्र, अशोक चव्हाण मुख्यमंत्री असताना आणि स्वतःच्या व सहकाऱ्यांच्या प्रयत्नांमुळे महाराष्ट्रात धानाला बोनस देण्याची प्रथा सुरू झाली, जी आजही चालू आहे. प्रक्रियेत थोडा उशीर झाला म्हणून प्रत्येक गोष्टीवर सरसकट टीका करणे योग्य नाही, असे मत त्यांनी मांडले. मुंबईत या संदर्भात झालेल्या बैठकीचा उल्लेख करत, मुख्यमंत्र्यांच्या व्यस्त वेळापत्रकामुळे थोडा विलंब होत असला तरी, शेतकऱ्यांच्या प्रश्नावर लवकरच तोडगा काढला जाईल असे त्यांनी आश्वासन दिले.
### दुष्काळात राजकारण नको, एकजुटीचे आवाहन
राज्यात सध्या दुष्काळाची भीषण परिस्थिती आहे. या संकटावर विरोधकांनी ‘दगडफेक’ न करता, कुठलेही राजकारण न करता एकत्र येण्याची भूमिका घ्यावी, असे आवाहन प्रफुल पटेल यांनी केले. राज्य सरकार दुष्काळ भागातील नागरिकांसाठी नियोजनबद्ध पद्धतीने प्रयत्न करत असून, मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री अजित पवार हे सर्वजण बारकाईने परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत.
सरकारकडून शेतकऱ्यांसाठी दोन लाखांपर्यंत कर्जमाफी करण्यात आली आहे आणि तात्काळ प्राथमिक स्वरूपात प्रत्येक कुटुंबाला ५ हजार रुपये मदत दिली जात आहे. ही मदत चांगली असून तिचे स्वागत केले पाहिजे. सरकारने ही शेवटची मदत असल्याचे कुठेही म्हटले नाही, तर जशी-जशी परिस्थिती निर्माण होईल, तशी-तशी सरकार अनेक पावले उचलणार आहे. अशा संकटाच्या काळात राजकारण बाजूला ठेवून सर्वांनी एकत्र येऊन परिस्थितीचा सामना करावा, असे कळकळीचे आवाहन प्रफुल पटेल यांनी शेवटी केले. सरकार जनतेचे असते आणि त्याला साथ देणे हे आपले कर्तव्य आहे, यावर त्यांनी भर दिला.
**निष्कर्ष:**
प्रफुल पटेल यांनी काँग्रेसवर EVM आणि SIR प्रक्रियेवरून जोरदार हल्ला चढवला, तर दुसरीकडे धान उत्पादक शेतकऱ्यांना बोनस मिळवून देण्यासाठी आपली कटिबद्धता व्यक्त केली. राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेता, त्यांनी विरोधकांना बिनकामाचे राजकारण टाळून सरकारला साथ देण्याचे आणि एकजुटीने संकटाचा सामना करण्याचे आवाहन केले आहे. त्यांचे हे वक्तव्य सद्यस्थितीतील राजकीय वातावरण आणि जनतेच्या अपेक्षांवर प्रकाश टाकते.





