ब्रिक्स परिषद 2026: दिल्लीत जागतिक नेत्यांचा महामेळा; पुतिन भारतात, जिनपिंगही येणार! अमेरिका-चीन तणावाच्या पार्श्वभूमीवर परिषदेला विशेष महत्त्व
दिल्लीत 18 व्या ब्रिक्स परिषदेसाठी जोरदार तयारी; रशियाचे अध्यक्ष पुतिन भारतात दाखल, तर चीनचे राष्ट्राध्यक्ष जिनपिंग 7 वर्षांनी येणार. जागतिक सत्ता समीकरणात भारताची भूमिका महत्त्वाची ठरणार.
जागतिक राजकारणात भारताचे महत्त्व अधोरेखित करणारी 18 वी ब्रिक्स शिखर परिषद 2026 राजधानी दिल्लीत 12 आणि 13 सप्टेंबर रोजी पार पडणार आहे. या परिषदेसाठी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन भारतात दाखल झाले असून, चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग सात वर्षांनंतर भारतात येत असल्याने जागतिक स्तरावर या परिषदेकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. ‘भारत मंडपम’ येथे जय्यत तयारी करण्यात आली आहे, तर दिल्लीला छावणीचे स्वरूप आले आहे.
## जागतिक सत्तासमीकरणांवर BRICS चा प्रभाव
अमेरिका-चीन व्यापार आणि सामरिक तणाव, युक्रेन युद्ध, तसेच ‘ग्लोबल साऊथ’च्या वाढत्या प्रभावाच्या पार्श्वभूमीवर ही ब्रिक्स परिषद अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. भारत, रशिया, चीन, दक्षिण आफ्रिका आणि ब्राझील या देशांचा समावेश असलेल्या ब्रिक्स समूहाची भूमिका आता जागतिक स्तरावर अधिक प्रभावी ठरत आहे. जागतिक शांतता, आर्थिक सहकार्य आणि बहुध्रुवीय जागतिक व्यवस्थेच्या निर्मितीसाठी ही परिषद दिशादर्शक ठरू शकते.
## पुतिन यांचा भारत दौरा आणि द्विपक्षीय चर्चा
रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांचे भारतात आगमन झाले असून, ते पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यासोबत द्विपक्षीय चर्चा करणार आहेत. यापूर्वी 31 ऑगस्ट रोजी SCO परिषदेदरम्यान त्यांची भेट झाली होती. आता दिल्लीत संरक्षण सहकार्य, ऊर्जा, अंतराळ आणि नागरिकांमधील संपर्क यासारख्या विविध क्षेत्रांतील संबंधांचा आढावा घेतला जाईल. ब्रह्मोस क्षेपणास्त्राचे संभाव्य अपग्रेडेशन, S-400 प्रणालीचा पुरवठा आणि Su-57 लढाऊ विमानांवरील चर्चा हे संरक्षणातील प्रमुख मुद्दे असतील. याशिवाय, भारतात नवीन अणुभट्ट्या उभारण्याच्या योजनेवरही चर्चा अपेक्षित आहे. पुतिन हे ब्रिक्स बिझनेस फोरममध्येही सहभागी होऊन भारत-रशिया व्यापार वाढवण्यावर भर देतील.
## सात वर्षांनंतर जिनपिंग यांची भारत भेट
चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग तब्बल सात वर्षांनंतर भारतात येत असल्याने या भेटीला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. 12 सप्टेंबर रोजी ते दिल्लीत दाखल होतील आणि पंतप्रधान मोदींसोबत द्विपक्षीय बैठक करतील. या भेटीमुळे दोन्ही देशांमधील राजनैतिक संबंधांमध्ये सुधारणांना चालना मिळण्याची शक्यता आहे, परंतु व्यावसायिक आणि आर्थिक संबंधांमध्ये त्वरित सकारात्मक बदल दिसून येण्याची शक्यता कमी आहे. दोन्ही देशांमधील सीमावाद आणि तणावाच्या पार्श्वभूमीवर ही भेट महत्त्वाची ठरणार आहे.
## इराणचा वाढता प्रभाव आणि पेजेशकियन यांची उपस्थिती
या परिषदेत इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेजेशकियन यांच्या उपस्थितीमुळे पश्चिम आशियातील तणाव आणि ऊर्जा पुरवठ्याशी संबंधित मुद्द्यांवर चर्चा अपेक्षित आहे. इराणचा ब्रिक्समध्ये समावेश झाल्यानंतर या संघटनेची भूमिका पश्चिम आशियातील घडामोडींवर अधिक परिणामकारक बनली आहे. भारतासाठी इराणसोबत संतुलित आणि धोरणात्मक संबंध मजबूत करणे हे महत्त्वाचे ठरेल. विशेष म्हणजे, रशिया, चीन, भारत आणि इराण या चारही देशांचा सध्या अमेरिकेचे अध्यक्ष ट्रम्प यांच्याशी कोणत्या ना कोणत्या स्वरूपात संघर्ष सुरू आहे, ज्यामुळे या नेत्यांच्या भेटीगाठींना वेगळे महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
## राजधानी दिल्लीला छावणीचे स्वरूप
जागतिक महासत्तांचे नेते भारतात येणार असल्याने राजधानी दिल्लीला अभेद्य छावणीचे स्वरूप आले आहे. भारत मंडपम येथे सुरक्षा व्यवस्था अत्यंत कडेकोट करण्यात आली आहे. दिल्ली पोलिसांनी परिषदेसाठी विशेष सुरक्षा योजना तयार केली आहे, ज्यात अनेक रस्त्यांवर वाहतुकीत बदल करण्यात आले आहेत.
**निष्कर्ष:**
एकंदरीत, 18 वी ब्रिक्स शिखर परिषद 2026 ही केवळ एक आंतरराष्ट्रीय बैठक नसून, ती जागतिक राजकारणातील बदलत्या समीकरणांचा आरसा आहे. रशिया, चीन, इराण आणि भारतासारख्या महत्त्वाच्या देशांच्या नेत्यांच्या उपस्थितीमुळे या परिषदेतून अनेक महत्त्वाचे निर्णय आणि धोरणात्मक चर्चा अपेक्षित आहेत, ज्याचा परिणाम भविष्यातील जागतिक व्यवस्थेवर निश्चितपणे होईल. भारतासाठी ही परिषद जागतिक स्तरावर आपली भूमिका अधिक मजबूत करण्याची एक संधी आहे.
By
By
