**मनोज जरांगे पाटलांच्या मुंबईतील आंदोलनासाठी हायकोर्टाची प्रमुख अट, राज्य सरकारलाही महत्त्वाची सूचना, नेमकं काय घडलं?**
**Meta Description:** मराठा आरक्षणासाठी मनोज जरांगे पाटील यांच्या संभाव्य मुंबई आंदोलनाबाबत मुंबई उच्च न्यायालयाने महत्त्वाच्या अटी व सूचना दिल्या आहेत. जरांगे पाटलांच्या उपोषणाचा आज १५ वा दिवस असून, आज ते मुंबई आंदोलनाची तारीख जाहीर करण्याची शक्यता आहे.
मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी जालना जिल्ह्यातील अंतरवाली सराटी येथे उपोषणाला बसलेले मनोज जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनाचा आज (दिवसाचा उल्लेख) १५ वा दिवस आहे. राज्यभरातून मराठा समाजाचे पाठबळ त्यांना मिळत असताना, जरांगे पाटलांनी आता मुंबईत आंदोलन करण्याचा इशारा दिला आहे. या संभाव्य आंदोलनाबाबत मुंबई उच्च न्यायालयाने काही महत्त्वाच्या अटी आणि राज्य सरकारला सूचना दिल्या आहेत, ज्यावर आता राज्याचे लक्ष लागून राहिले आहे.
### **उच्च न्यायालयाची भूमिका आणि अटी**
मनोज जरांगे पाटील यांच्या मुंबईतील आंदोलनाला विरोध दर्शवणाऱ्या निलेश डहाणूकर आणि राजेश दळवी यांनी दाखल केलेल्या याचिकेवर मुंबई उच्च न्यायालयात सुनावणी झाली. या सुनावणीदरम्यान, मुख्य न्यायमूर्ती महेश त्रिपाठी आणि न्यायमूर्ती अद्वैत सेठना यांच्या खंडपीठाने जरांगे पाटलांना मुंबईत येण्यापासून रोखता येणार नाही, असे स्पष्टपणे नमूद केले. लोकशाहीमध्ये उपोषण करणे हा नागरिकांचा मूलभूत हक्क असून, त्यांना यापासून वंचित ठेवता येणार नाही, असे कोर्टाने सांगितले.
मात्र, आंदोलनासाठी न्यायालयाने काही प्रमुख अटी व सूचना दिल्या आहेत. सण आणि उत्सवाच्या काळात मुंबईत आंदोलन करायचे असल्यास, कायद्यानुसार रितसर अर्ज करून पोलिसांची परवानगी घेणे बंधनकारक असेल, अशी प्रमुख अट न्यायालयाने ठेवली आहे. तसेच, जर मनोज जरांगे पाटील यांनी उपोषण सुरू केले तर त्यांच्या आरोग्याची आणि सुरक्षिततेची संपूर्ण काळजी राज्य सरकारने घ्यावी, अशा महत्त्वपूर्ण सूचनाही कोर्टाने दिल्या. कोणतीही वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थिती निर्माण होऊ नये यासाठी सरकारने योग्य ती खबरदारी घ्यावी, असेही निर्देश खंडपीठाने दिले आहेत.
### **कोर्टाने नेमके काय म्हटले?**
* मनोज जरांगे-पाटील यांना मुंबईत येण्यास रोखू शकत नाही.
* गेल्यावर्षीच्या घटनांचा दाखला देऊन यावेळी त्यांना रोखता येणार नाही.
* ही लोकशाही आहे, एखाद्याला उपोषण करु नको असं सांगू शकत नाही.
* जरांगेंच्या आंदोलनात हस्तक्षेप करु शकत नाही.
* मनोज जरांगे अजून मुंबईत कुठं आलेत, सध्या तरी तो केवळ अंदाज आहे.
* कायदा आणि सुव्यवस्था राखणाऱ्या यंत्रणांशी संबंधित बाबी सरकारला संबंधित आहेत.
* न्यायालय कोणतीही निरीक्षणं किंवा टिप्पणी आता करणार नाही.
* जरांगे जबाबदार व्यक्ती आहेत, आंदोलन करणं त्यांचा मूलभूत हक्क आहे.
### **अंतरवाली सराटीतील आजची महत्त्वाची घोषणा**
मनोज जरांगे पाटील यांच्या उपोषणाचा आज १५ वा दिवस असल्याने, अंतरवाली सराटी येथे आज दुपारी १२ वाजता एक महत्त्वाची बैठक बोलावण्यात आली आहे. या बैठकीत मनोज जरांगे पाटील मुंबईतील आंदोलनाची नेमकी तारीख जाहीर करण्याची शक्यता आहे. राज्यातील मराठा समाजाला आज अंतरवालीमध्ये येण्याचे आवाहनही जरांगे यांनी केले आहे, ज्यामुळे या बैठकीला मोठ्या संख्येने समाजबांधव उपस्थित राहण्याची शक्यता आहे.
### **मनोज जरांगे पाटलांच्या प्रमुख मागण्या**
मनोज जरांगे पाटील यांनी २९ ऑगस्टला अंतरवाली सराटी येथे उपोषणाला सुरुवात केली होती. त्यांच्या प्रमुख मागण्यांमध्ये मराठा समाजातील कुणबी नोंदी असलेल्या व्यक्तींना तात्काळ प्रमाणपत्र आणि व्हॅलिडिटी द्यावी, तसेच हैदराबाद गॅझेटिअरच्या आधारावर २ सप्टेंबरच्या जीआरनुसार प्रमाणपत्र आणि व्हॅलिडिटी देऊन सातारा आणि कोल्हापूर गॅझेटिअर लागू करावं, यांचा समावेश आहे.
### **मुंबई आंदोलनावर जरांगे ठाम**
“सरकारचे नाक दाबल्याशिवाय तोंड उघडणार नाही,” असे म्हणत मनोज जरांगे पाटील यांनी मुंबई आंदोलनाची हाक दिली आहे. ते आपल्या भूमिकेवर ठाम असून, राज्यातील सर्व समर्थक मराठा आंदोलकांना मुंबई आंदोलनासाठी सज्ज राहण्याचे आवाहन त्यांनी केले आहे. त्यामुळे जरांगे पाटील मुंबईकडे कधी कूच करणार आणि मराठा आरक्षणाच्या लढ्याला कोणती नवी दिशा मिळणार, याकडे आता संपूर्ण महाराष्ट्राचे लक्ष लागून राहिले आहे.
**निष्कर्ष:**
एकंदरीत, मुंबई उच्च न्यायालयाने मराठा आंदोलनाच्या संदर्भात दिलेल्या सूचना आणि मनोज जरांगे पाटलांच्या आजच्या महत्त्वाच्या घोषणेमुळे हा आरक्षणाचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. सरकार आणि आंदोलक यांच्या पुढील पावलांवरच आता या गंभीर प्रश्नाची पुढील वाटचाल अवलंबून असणार आहे.







