मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी (Maratha Reservation) गेल्या १९ दिवसांपासून उपोषण करत असलेले मराठा नेते मनोज जरांगे पाटील (Manoj Jarange Patil) यांनी आता ‘मुंबई चलो’ आंदोलनाची हाक दिली आहे. अंतरवाली सराटी येथून मुंबईच्या दिशेने निघालेले जरांगे पाटील काल बीडच्या पाटोदा येथे मुक्कामी होते. मात्र, मुंबईत आझाद मैदानावर (Azad Maidan) आंदोलन करण्याची त्यांची इच्छा सध्या तरी मुंबई पोलिसांच्या (Mumbai Police) भूमिकेमुळे अडकून पडली आहे. आंदोलनाला परवानगी मिळवण्यासाठी प्रयत्न सुरू असतानाच, पोलिसांनी आंदोलकांची महत्त्वाची माहिती मागवल्याने हे प्रकरण अधिकच गुंतागुंतीचे झाले आहे.
### मुंबई पोलिसांची ‘ती’ मागणी आणि जरांगेंपुढील पेच
मुंबई पोलिसांनी आझाद मैदानात आंदोलन करणाऱ्या मराठा आंदोलकांची सविस्तर माहिती मागितली आहे. यात प्रामुख्याने ५० आंदोलकांची नावे, त्यांचे संपर्क क्रमांक (Contact Numbers) आणि ते कोणत्या वाहनांतून (Mode of Transport) मुंबईत येणार आहेत, याची माहिती द्यावी अशी पोलिसांची मागणी आहे. हे ५० आंदोलक कोण असतील, हे मनोज जरांगे पाटील ठरवणार आहेत आणि त्यानंतरच ही सर्व माहिती आझाद मैदान पोलीस स्टेशनला (Azad Maidan Police Station) दिली जाईल. ही माहिती मिळाल्यानंतर पोलीस आंदोलनाला परवानगी देणार की नाही, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
### उच्च न्यायालयात धाव घेण्याच्या हालचाली
एकीकडे जरांगे पाटील मुंबईकडे कूच करत असताना, त्यांना आझाद मैदानावर उपोषण करण्याची परवानगी मिळावी यासाठी मुंबई उच्च न्यायालयात (Mumbai High Court) याचिका दाखल करण्याच्या हालचाली सुरू आहेत. तातडीच्या सुनावणीखाली ही याचिका दाखल होण्याची शक्यता आहे. याच पार्श्वभूमीवर, मुंबई पोलीस दलातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी प्रमुख सरकारी वकील शिशिर हिरे यांची भेट घेतली. आंदोलनाला परवानगी का नाकारली आहे आणि का देऊ नये, याबाबतची पोलिसांची अधिकृत भूमिका त्यांनी वकिलांसमोर मांडली. मुंबई पोलिसांनी यापूर्वीच दोन वेळा या आंदोलनाला परवानगी नाकारली आहे. यामुळे मराठा आंदोलनाचे नेते आज उच्च न्यायालयात पोलिसांच्या या भूमिकेविरोधात दाद मागण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाकडे राज्य सरकार आणि मुंबई पोलीस यांचे लक्ष लागून राहिले आहे.
### गणेशोत्सवामुळे पोलिसांचा ‘नो परमिशन’ पवित्रा?
सूत्रांकडून मिळालेल्या माहितीनुसार, मुंबई पोलिसांनी गणेशोत्सवाच्या (Ganeshutsav) काळामध्ये मनोज जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनाला आझाद मैदानावर परवानगी नाकारली आहे. गणेशोत्सवाच्या काळात कोणत्याही आंदोलनाला पोलिसांकडून परवानगी दिली जात नाही. याचे मुख्य कारण म्हणजे, या काळात आंदोलनास परवानगी दिल्यास कायदा व सुव्यवस्थेचा (Law and Order) गंभीर प्रश्न उद्भवू शकतो. तसेच, मुंबई आणि पुणे (Pune) या दोन्ही शहरांमध्ये पोलिसांवर अतिरिक्त ताण पडण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे जरांगे यांना आंदोलनाची परवानगी गणेशोत्सवानंतर दिली जाऊ शकते असे संकेत मिळत आहेत. मागील वर्षीच्या आंदोलनादरम्यान जरांगे यांच्याकडून वारंवार अटी व शर्तींचे उल्लंघन करण्यात आले होते, हे देखील पोलिसांनी लक्षात घेतले आहे.
### पोलीस यंत्रणा सज्ज, कोर्टाच्या निर्णयाची प्रतीक्षा
या प्रकरणी जर कोर्टाने गणेशोत्सव काळात आंदोलनाला परवानगी दिलीच, तर पोलीस यंत्रणा पूर्णपणे सज्ज ठेवण्यासाठी मुंबई पोलिसांकडून (Mumbai Police) पूर्वतयारी आणि आढावा घेण्यात आला आहे. यात अतिरिक्त पोलीस कुमक तैनात करणे आणि वाहतूक व्यवस्थेवर (Traffic Management) येणारा ताण हाताळणे या संदर्भातही प्रशासनाकडून आवश्यक ती तयारी सुरू करण्यात आली आहे.
**निष्कर्ष:**
मराठा आरक्षणाचा प्रश्न (Maratha Reservation Issue) पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला असताना, मनोज जरांगे पाटील यांच्या ‘मुंबई चलो’ आंदोलनाभोवती परवानगीचा तिढा निर्माण झाला आहे. पोलीस प्रशासन कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी कडक भूमिका घेत असताना, जरांगे पाटील उच्च न्यायालयात धाव घेण्याच्या तयारीत आहेत. ५० आंदोलकांची माहिती, परवानगी नाकारण्यामागची कारणे आणि न्यायालयाचा निर्णय यावरच या आंदोलनाची पुढील दिशा ठरणार आहे.







