**मुंबई, १५ सप्टेंबर:** मराठा आरक्षणासाठी उपोषणाला बसलेले मनोज जरांगे पाटील आज (१५ सप्टेंबर) त्यांच्या आंदोलनाचा १८ वा दिवस असताना मुंबईच्या दिशेने रवाना होणार आहेत. मुंबई पोलिसांनी त्यांच्या मुंबईतील आंदोलनाला पुन्हा परवानगी नाकारली असली तरी, जरांगे पाटील मोजक्या समर्थकांसह मुंबईला जाण्यावर ठाम आहेत. या घडामोडींवर उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी एक महत्त्वाचे विधान केले असून, संपूर्ण राज्याचे लक्ष या प्रकरणाकडे लागले आहे.
**मनोज जरांगे पाटलांचा ‘एकला चलो रे’चा निर्धार**
मुंबई पोलिसांनी दुसऱ्यांदा परवानगी नाकारल्याने मनोज जरांगे यांनी आपल्यासोबत इतर कुणीही मुंबईला येणार नसून, आपण एकट्याने उपोषण करणार असल्याचे जाहीर केले आहे. त्यांनी मुख्यमंत्री आणि उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना “मुंबईत एकटा येतो परवानगी देणार का?” असा सवाल विचारला आहे. आधी १९ सप्टेंबरऐवजी १८ तारखेलाच परवानगी मिळावी अशी मागणी अर्जात करण्यात आली होती, मात्र ती नाकारण्यात आली.
**देवेंद्र फडणवीस काय म्हणाले?**
मनोज जरांगे मुंबईला रवाना होण्यापूर्वी देवेंद्र फडणवीस यांनी प्रतिक्रिया दिली. ते म्हणाले की, “जवळपास सर्वच मागण्या पूर्ण झाल्यात. संवैधानिक सर्व मागण्या मान्य होतील. कोर्टासंदर्भातल्या काही मागण्या आहेत, त्याचा अवलंबित्व झाल्याशिवाय मागण्या मान्य होऊ शकत नाही. राज्यघटनेत असलेले निर्णय मान्य होतील असं सांगितलं होतं आणि खुल्या मनाने आम्ही मान्य केल्या आहेत.” गणेशोत्सवाचा काळ असल्याने गणेशभक्तांना असुविधा होणं योग्य नाही, याचा नक्कीच विचार व्हायला पाहिजे असेही फडणवीस यांनी नमूद केले.
**मुंबई पोलिसांनी परवानगी का नाकारली?**
मुंबई पोलिसांनी मनोज जरांगे यांच्या आंदोलनाला परवानगी नाकारण्यामागे अनेक कारणे दिली आहेत.
* **गेल्या वर्षीचा अनुभव:** गेल्या वर्षीच्या आंदोलनादरम्यान दक्षिण मुंबईत सुमारे ५,००० वाहने अनधिकृतपणे उभी राहिल्याने वाहतूक व्यवस्था पूर्णपणे विस्कळीत झाली होती आणि कायदा-सुव्यवस्थेचे गंभीर प्रश्न निर्माण झाले होते.
* **गणेशोत्सवाचा काळ:** सध्या मुंबईत गणेशोत्सव मोठ्या उत्साहात साजरा होत आहे. या काळात भाविकांची प्रचंड गर्दी असल्याने मुंबई अतिशय संवेदनशील मानली जाते. अशा स्थितीत मोठे आंदोलन सुरक्षेसाठी धोकादायक ठरू शकते.
* **आझाद मैदानाची मर्यादा:** आझाद मैदानातील ७,००० चौरस मीटर जागेत नियमानुसार कमाल ५,००० आंदोलकच सामावू शकतात. मात्र, जरांगे पाटलांनी लाखोंच्या संख्येने येण्याचे आवाहन केले होते, जे जागेच्या मर्यादेचे उल्लंघन आहे.
* **वाहतूक आणि रुग्णसेवा:** लाखोंच्या संख्येने आंदोलक मुंबईत आल्यास दक्षिण मुंबईतील महत्त्वाची रुग्णालये (जी.टी., कामा, सेंट जॉर्ज, बॉम्बे हॉस्पिटल), न्यायालये आणि आर्थिक केंद्रांच्या कामकाजावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
**पुढील पाऊल काय?**
मुंबई पोलिसांनी परवानगी नाकारल्याने मनोज जरांगे आता आपल्या भूमिकेवर ठाम राहून मुंबई गाठणार की उच्च न्यायालयात दाद मागणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. मराठा आरक्षणाचा प्रश्न आणि जरांगे पाटलांचा निर्धार पाहता, आगामी काळात महाराष्ट्राच्या राजकारणात आणखी काही मोठ्या घडामोडी घडण्याची शक्यता आहे. या सगळ्याचा परिणाम मराठा समाजाच्या भविष्यावर कसा होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
**निष्कर्ष:**
मनोज जरांगे पाटलांच्या मुंबई मोर्चाचा निर्धार आणि पोलिसांची परवानगी नाकारण्याची भूमिका यामुळे सध्या राजकीय वातावरण तापले आहे. देवेंद्र फडणवीसांच्या विधानाने या परिस्थितीला वेगळे वळण दिले आहे. आता जरांगे पाटील काय भूमिका घेतात आणि मराठा आरक्षणाचा प्रश्न कोणत्या दिशेने जातो, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागून आहे.








