जगभरात अनेक खाद्यपदार्थांची नावे त्यांच्या चवीमुळे किंवा तयार करण्याच्या पद्धतीमुळे प्रसिद्ध झाली आहेत. पण काही पदार्थांची नावे इतकी अनोखी असतात की त्यांचा इतिहास जाणून घेतल्यावर आपल्याला आश्चर्य वाटते. असाच एक लोकप्रिय पदार्थ म्हणजे ‘फ्रँकी’. मुंबईच्या गल्ल्यांपासून ते आता संपूर्ण भारतात प्रसिद्ध झालेल्या या रोल सदृश्य खाद्यपदार्थाची चव अनेकांना आवडते. पण तुम्हाला माहित आहे का की, या फ्रँकीचे नाव एका महान क्रिकेटपटूच्या नावावरून ठेवण्यात आले आहे? चला, आज आपण त्यामागची रंजक आणि प्रेरणादायी कहाणी जाणून घेऊया.
‘फ्रँकी’ हे नाव वेस्ट इंडिजचे महान क्रिकेटपटू सर फ्रँक वॉरेल यांच्या नावावरून आले आहे. सर फ्रँक वॉरेल हे केवळ एक उत्कृष्ट फलंदाज आणि कर्णधार नव्हते, तर ते त्यांच्या काळातील एक सच्चे क्रीडा नायक होते. त्यांची खेळण्याची शैली, नेतृत्वाची क्षमता आणि खिलाडूवृत्ती यासाठी ते ओळखले जात होते. वेस्ट इंडिज क्रिकेटला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर एक मजबूत संघ म्हणून ओळख मिळवून देण्यात त्यांचा सिंहाचा वाटा होता.
या नावासंबंधीची कहाणी मुंबईत सुरू होते. मुंबईतील प्रसिद्ध ‘तिब्ब्स फ्रँकी’ (Tibbs Frankie) चे संस्थापक अमरजित सिंग नारंग (Amarjit Singh Narang) हे क्रिकेटचे मोठे चाहते होते. सर फ्रँक वॉरेल यांच्या खेळाने आणि व्यक्तिमत्त्वाने ते खूप प्रभावित झाले होते. नारंग यांनी १९६० च्या दशकात त्यांच्या नव्या खाद्यपदार्थासाठी एक नाव शोधत असताना, त्यांना फ्रँक वॉरेल यांची आठवण झाली. सर फ्रँक वॉरेल यांच्या सन्मानार्थ आणि त्यांच्या महानतेला आदरांजली म्हणून, त्यांनी आपल्या नवीन उत्पादनाला ‘फ्रँकी’ असे नाव देण्याचा निर्णय घेतला.
१९६९ मध्ये मुंबईत ‘तिब्ब्स फ्रँकी’ ची स्थापना झाली आणि पाहता पाहता फ्रँकी हा पदार्थ तरुणाईमध्ये आणि खवय्यांमध्ये खूप लोकप्रिय झाला. गरम गरम रोटी किंवा पराठ्यामध्ये वेगवेगळ्या भाज्या, पनीर किंवा चिकनचे मिश्रण, त्यावर मसाले आणि चटण्या… फ्रँकीची ही चव अनेकांना वेड लावते. एका क्रिकेटपटूच्या नावावरून जन्माला आलेला हा पदार्थ आज भारतीय स्ट्रीट फूडचा एक अविभाज्य भाग बनला आहे.
फ्रँक वॉरेल यांचे क्रिकेटमधील योगदान अमूल्य आहे. ते वेस्ट इंडिज संघाचे पहिले कृष्णवर्णीय कर्णधार होते आणि त्यांच्या नेतृत्वाखाली संघाने अनेक ऐतिहासिक विजय मिळवले. त्यांचा खेळ केवळ मैदानावरच नव्हे, तर मैदानाबाहेरही प्रेरणादायी होता. त्यांची शांत वृत्ती, खिलाडूवृत्ती आणि सर्वांना एकत्र घेऊन जाण्याची क्षमता यामुळे ते जगभरातील क्रिकेट चाहत्यांसाठी एक आदर्श बनले होते.
आजही, जेव्हा आपण स्वादिष्ट फ्रँकीचा आस्वाद घेतो, तेव्हा नकळतपणे आपल्याला त्या महान क्रिकेटपटूची आठवण होते, ज्यांच्या नावावरून या पदार्थाला ओळख मिळाली. ही कहाणी केवळ एका खाद्यपदार्थाच्या नावापुरती मर्यादित नसून, ती खेळाडूंच्या आदराची आणि त्यांच्या चिरंतन प्रभावाची साक्ष देते. फ्रँकी हे नाव केवळ एका पदार्थाचे नाव नसून, ते एका महान व्यक्तीच्या स्मरणार्थ दिलेले एक सुंदर आदरांजली आहे.
या फ्रँकीच्या कहाणीतून आपल्याला हेच शिकायला मिळते की, महान व्यक्तींचे कार्य आणि त्यांचा प्रभाव किती दूरगामी असतो. कधीकधी त्यांचे नाव एखाद्या खाद्यपदार्थाच्या रूपानेही आपल्या जीवनाचा भाग बनून राहते आणि आपल्याला त्यांच्या महानतेची सतत आठवण करून देते.






