**मुंबई आंदोलनावर शिंदेंचा जरांगेंना स्पष्ट संदेश: ‘टीका करा, पण गणेशोत्सवात विघ्न नको, राजकीय पोळी भाजू नका!’**
मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी आंदोलक मनोज जरांगे पाटील यांनी मुंबईच्या दिशेने कूच केली आहे. मुंबई पोलिसांनी आझाद मैदानावर आंदोलनाची परवानगी नाकारली असली तरी, जरांगे पाटील आपल्या भूमिकेवर ठाम आहेत. या पार्श्वभूमीवर राज्याचे मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी माध्यमांशी बोलताना सरकारची भूमिका स्पष्ट केली. त्यांनी टीका करण्याचा अधिकार मान्य केला, पण आंदोलनाच्या नावाखाली ‘राजकीय पोळी भाजू नये’ असा अप्रत्यक्ष इशाराही दिला.
### **सरकारची मराठा आरक्षणाबाबत सकारात्मक भूमिका**
मुख्यमंत्री शिंदे यांनी नमूद केले की, मराठा आरक्षणाचा प्रश्न अनेक वर्षांपासून प्रलंबित आहे आणि यावर सरकारने सातत्याने सकारात्मक काम केले आहे. देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असल्यापासूनच मराठा समाजाला न्याय देण्याचा प्रयत्न सुरू होता. अनेक सरकारे आली आणि गेली, पण या प्रश्नाकडे कोणीही लक्ष दिले नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले. शिंदे म्हणाले की, सरकार बदलल्यानंतर मराठा आरक्षण वाचवता आले नाही, पण मी मुख्यमंत्री झाल्यानंतर पुन्हा एकदा मराठा समाजाला १०% एसईबीसी (SEBC) आरक्षण देण्याचा निर्णय घेण्यात आला. आज हजारो मराठा तरुण, विद्यार्थी या आरक्षणाचा लाभ घेत आहेत. विशेष म्हणजे, ज्या ५३०० लोकांची निवड झाली होती, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाच्या स्थगितीमुळे ज्यांना नोकरी मिळाली नव्हती, त्यांना माझ्या पुढाकाराने नोकऱ्या मिळाल्या, असेही त्यांनी अधोरेखित केले.
### **कुणबी प्रमाणपत्रे, आर्थिक विकास आणि इतर योजना**
मराठा समाजाला न्याय देण्यासाठी सरकारने उचललेल्या पावलांची शिंदे यांनी माहिती दिली. अण्णासाहेब पाटील आर्थिक विकास महामंडळाअंतर्गत बिनव्याजी कर्जाची मर्यादा १० लाखांवरून १५ लाख करण्यात आली आहे. सारथी संस्था, वसतिगृहे यांसारख्या सुविधांवर भर दिला जात आहे. त्याचबरोबर, जस्टीस शिंदे समिती गठीत करून ज्यांच्याकडे कुणबी नोंदी आहेत, त्यांना कुणबी प्रमाणपत्र देण्याचा निर्णय घेण्यात आला, ज्यामुळे लाखो मराठा बांधवांना कुणबी प्रमाणपत्रे मिळाली आहेत. तसेच, १०% आरक्षणासाठी जस्टीस सुक्रे आयोगही स्थापन करण्यात आला आहे. मुख्यमंत्री शिंदे यांनी स्पष्ट केले की, हे सर्व करत असताना सरकारची भूमिका इतर कोणत्याही समाजावर, विशेषतः ओबीसी समाजावर, अन्याय करण्याची नाही. मराठा समाजाला न्याय देत असताना इतर कोणत्याही आरक्षणाला धक्का लागणार नाही, याची काळजी घेतली जात आहे. परदेशी शिक्षणासाठी शिष्यवृत्तीसह अनेक सवलती देण्याचा निर्णयही सरकारने घेतला आहे.
### **गणेशोत्सवात सहकार्याचे आवाहन, कायदा व सुव्यवस्थेचे महत्त्व**
मनोज जरांगे पाटील यांनी मुंबईत आंदोलन करू नये, असे आवाहन मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी केले. ‘आज गणेशोत्सव आहे, मुंबईत लाखो गणेशभक्त आहेत. देशातून आणि विदेशातूनही लोक गणपती उत्सवासाठी येतात. या विघ्नहर्त्या गणरायाच्या उत्सवात कुठलेही विघ्न येऊ नये,’ अशी सरकारची भूमिका असल्याचे त्यांनी सांगितले. यापूर्वी मराठा समाजाचे ५८ मोर्चे मुंबईत झाले, ते शांततेत पार पडले आणि गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्समध्ये त्यांची नोंद झाली. त्यावेळी कोणत्याही नागरिकाला गैरसोय झाली नाही, याची आठवण करून देत, आताही गणेशोत्सवादरम्यान कायदा व सुव्यवस्था राखली जावी आणि गणेशभक्तांना त्रास होऊ नये, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली. ‘सरकार चार पावले पुढे जात आहे, तसे मनोज जरांगे पाटील यांनीही सहकार्याची भूमिका घ्यावी,’ असे आवाहन त्यांनी केले.
### **’राजकीय पोळी भाजू नका’: शिंदेंचा स्पष्ट इशारा**
आंदोलकांकडून होणाऱ्या टीकेवर बोलताना मुख्यमंत्री शिंदे म्हणाले की, लोकशाहीमध्ये टीका करण्याचा आणि आंदोलन करण्याचा प्रत्येकाला अधिकार आहे. परंतु, ‘यामध्ये राजकीय भूमिका कोणी घेता कामा नये. समाजाला न्याय देण्याच्या नावाखाली कुणीही आपली राजकीय पोळी भाजू नये,’ असा स्पष्ट इशारा त्यांनी दिला. मराठा समाजाच्या खांद्यावर बंदूक ठेवून कुणी राजकारण करू नये, अशी सरकारची भूमिका आहे. सरकार सकारात्मक चर्चा करण्यास तयार आहे आणि न्यायप्रविष्ट असलेल्या विषयांचाही आंदोलकांनी विचार करावा, असे त्यांनी सुचवले.
### **निष्कर्ष**
एकनाथ शिंदे यांनी मराठा आरक्षणाबाबत सरकारची भूमिका अत्यंत स्पष्ट केली आहे. मराठा समाजाला न्याय देण्यास सरकार कटिबद्ध आहे, परंतु इतर कोणत्याही समाजावर अन्याय न करता, ही भूमिका त्यांनी ठामपणे मांडली. सध्याच्या गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबईत शांतता राखणे आणि राजकीय हेतू बाजूला ठेवून सकारात्मक चर्चा करणे महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले आहे. मनोज जरांगे पाटील यांनी मुंबईत येण्याच्या निर्णयाचा पुनर्विचार करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.







