राहुल गांधींचा दावा: 80% भारतीय मांसाहारी! BRICS च्या शाकाहारी मेन्यूवरून राजकीय रणकंदन, रिजिजूंचे 70 मिनिटांत प्रत्युत्तर

**राहुल गांधींचा दावा: 80% भारतीय मांसाहारी! BRICS च्या शाकाहारी मेन्यूवरून राजकीय रणकंदन, रिजिजूंचे 70 मिनिटांत प्रत्युत्तर**

नवी दिल्ली: भारतीय राजकारण आणि खाद्यसंस्कृती यांचा अनोखा संगम पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी भारतातील 80 टक्के लोक मांसाहारी असल्याचे विधान करत, भारतीय मांसाहारी जेवण स्वादिष्ट असल्याचे म्हटले. विशेष म्हणजे, त्यांनी हे विधान ब्रिक्स (BRICS) शिखर परिषदेतील नेत्यांसाठी आयोजित केलेल्या शाकाहारी भोजनानंतर केले, ज्यामुळे राजकीय वर्तुळात जोरदार चर्चा सुरू झाली. केंद्रीय मंत्री किरण रिजिजू यांनी राहुल गांधींच्या या ट्विटला अवघ्या 70 मिनिटांत सणसणीत प्रत्युत्तर देत काँग्रेसवर राजकारण करत असल्याचा आरोप केला.

### राहुल गांधींचे ट्विट आणि मांसाहारी दाव्याची चर्चा

दुपारी 1 वाजून 51 मिनिटांनी राहुल गांधी यांनी सोशल मीडियावर एक ट्विट केले. यात त्यांनी “रेकॉर्डसाठी: 80% भारतीय मांसाहारी आहेत. भारतीय मांसाहारी जेवण स्वादिष्ट आहे. माझ्या बहिणीचे छोले-भटुरेही तसेच आहेत.” असे म्हटले. या ट्विटसोबत त्यांनी छोले-भटुऱ्यांचा एक आकर्षक फोटोही पोस्ट केला. राहुल गांधी यांनी भारतातील 80 टक्के लोक मांसाहारी असल्याचा दावा केला, पण यासाठी त्यांनी कोणताही अधिकृत स्रोत दिलेला नव्हता. त्यांच्या या विधानाला ब्रिक्स परिषदेतील शाकाहारी भोजनाशी जोडून पाहिले जात होते.

### BRICS परिषदेतील शाही शाकाहारी मेजवानी

BRICS शिखर परिषदेच्या निमित्ताने उपस्थित असलेल्या जागतिक नेत्यांसाठी 12 सप्टेंबर रोजी रात्रीच्या जेवणाचे आयोजन करण्यात आले होते. या डिनर मेन्यूमध्ये भारतीय खाद्यसंस्कृतीचे दर्शन घडवणारे विविध शाकाहारी पदार्थ होते. सुक्या भाज्यांसोबत पनीर, बीटरूट रायता, गुजराती खांडवी आणि बाजरीचा पुलाव यांचा त्यात समावेश होता. मिष्टान्नामध्ये काश्मिरी मशरूमचे पदार्थ आणि जिलेबीसोबत फ्रुट क्रीम देखील देण्यात आले होते. ही संपूर्ण मेजवानी शुद्ध शाकाहारी होती, ज्यातून भारताच्या विविध प्रादेशिक खाद्य परंपरांचा आदर राखण्यात आला.

### किरण रिजिजूंचे 70 मिनिटांत प्रत्युत्तर

राहुल गांधींच्या ट्विटनंतर अवघ्या 70 मिनिटांत केंद्रीय मंत्री किरण रिजिजू यांनी त्यांना प्रत्युत्तर दिले. आपल्या ट्विटमध्ये रिजिजू म्हणाले, “काँग्रेस पक्ष ब्रिक्स देशांच्या नेत्यांना दिल्या जाणाऱ्या मेन्यूवरही राजकारण करत आहे, यावर माझा विश्वास बसत नाही.” ते पुढे म्हणाले की, “आमच्या पाहुण्यांनी भारतीय शाकाहारी भोजनाचा आनंद घेतला, जे चव आणि पौष्टिकतेने परिपूर्ण होते आणि त्यात विविध प्रदेशांच्या परंपरांचे प्रतिबिंब दिसत होते.” रिजिजू यांनी काँग्रेसवर आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावरील पाहुण्यांच्या आदरातिथ्यावरही राजकारण केल्याचा आरोप केला.

### भारतातील मांसाहारी आहाराची आकडेवारी

राहुल गांधींनी 80 टक्के भारतीयांच्या मांसाहारी असण्याचा दावा केला, तरी त्यांनी त्यासाठी कोणताही स्रोत दिला नाही. 2023-24 मध्ये आयोजित राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण (NFHS-6) मध्ये मांसाहारी आहाराबद्दल तुलनात्मक डेटा अद्याप उपलब्ध नाही. तथापि, 2019 ते 2021 दरम्यान आयोजित केलेल्या मागील NFHS-5 सर्वेक्षणानुसार, 15 ते 49 वयोगटातील 83.4 टक्के पुरुष आणि 70.6 टक्के महिला किमान कधीतरी मासे, चिकन किंवा मांस खातात. ही आकडेवारी राहुल गांधींच्या दाव्याच्या जवळपास असली तरी, त्यांनी नेमक्या कोणत्या स्त्रोताचा आधार घेतला हे स्पष्ट झालेले नाही.

### ‘डिनर डिप्लोमसी’चे महत्त्व

दरम्यान, ब्रिक्स शिखर परिषदेसारख्या मोठ्या आंतरराष्ट्रीय कार्यक्रमांमध्ये ‘डिनर डिप्लोमसी’ला विशेष महत्त्व असते. औपचारिक बैठका आणि कठोर नियमांपासून दूर, जेवणाच्या टेबलावर होणारे अनौपचारिक संभाषण महत्त्वाचे ठरते. एकत्र जेवल्याने नेत्यांमध्ये एक आरामदायक वातावरण निर्माण होते, ज्यामुळे तणाव कमी करणे, परस्पर विश्वास निर्माण करणे आणि वादग्रस्त मुद्द्यांवर मोकळेपणाने चर्चा करणे सोपे होते. अनेकदा, औपचारिक बंद दाराआडच्या चर्चेतून न होणारे कठीण करार अशा जेवणादरम्यानच्या अनौपचारिक संभाषणातून तयार केले जातात. त्यामुळे, ब्रिक्स परिषदेतील जेवणाच्या मेन्यूवर झालेली ही चर्चा केवळ खाद्यपदार्थांपुरती मर्यादित नसून, राजकारण आणि आंतरराष्ट्रीय संबंधांच्या गुंतागुंतीच्या पैलूंवरही प्रकाश टाकते.

**निष्कर्ष**

राहुल गांधींच्या मांसाहारी विधानाने ब्रिक्स परिषदेतील शाकाहारी मेन्यूवर राजकीय धुमश्चक्री उडवली. एका बाजूला भारतातील खाद्यसंस्कृतीतील विविधता आणि दुसऱ्या बाजूला आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर देशाची प्रतिमा यावर विचारमंथन सुरू झाले. केंद्रीय मंत्री रिजिजू यांनी त्वरित प्रत्युत्तर देत काँग्रेसवर राजकारण केल्याचा आरोप केला. या घटनेने हेच अधोरेखित होते की, राजकारणात अगदी जेवणाच्या ताटावरूनही तीव्र प्रतिक्रिया उमटू शकतात आणि ‘डिनर डिप्लोमसी’चे महत्त्व नेहमीच अबाधित राहते.