जागतिक पटलावर सध्या युद्धसदृश परिस्थितीचे ढग दाटले आहेत. रशिया-युक्रेन संघर्ष असो वा मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव, या घटनांचे पडसाद जगभरातील अर्थव्यवस्थांवर उमटत आहेत. अशा गंभीर परिस्थितीत भारताच्या अर्थव्यवस्था आणि ऊर्जा क्षेत्राला संभाव्य परिणामांपासून वाचवण्यासाठी केंद्र सरकारने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. उद्या, २५ मार्च रोजी सायंकाळी ५ वाजता राजधानी दिल्लीत सर्वपक्षीय बैठक बोलावण्यात आली आहे. या बैठकीत सध्याच्या जागतिक अस्थिरतेचा भारताच्या आर्थिक आणि ऊर्जाविषयक धोरणांवर काय परिणाम होईल, यावर सखोल चर्चा केली जाईल.
जागतिक स्तरावर निर्माण झालेल्या अशांततेमुळे कच्च्या तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्या आहेत. भारत हा जगातील तिसरा सर्वात मोठा तेल आयातदार देश असल्याने, तेलाच्या वाढत्या किमतींचा थेट परिणाम देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर होतो. आयातीचे बिल वाढल्यामुळे परकीय चलनाच्या गंगाजळीवर ताण येतो, ज्यामुळे रुपयाचे अवमूल्यन होण्याचा धोका निर्माण होतो. याचा परिणाम केवळ इंधनाच्या दरांवरच थांबत नाही, तर वाहतूक खर्च वाढल्याने जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमतीही वाढतात, ज्यामुळे सामान्य नागरिकांना महागाईचा सामना करावा लागतो. अशा युद्धसदृश परिस्थितीमुळे जागतिक पुरवठा साखळीत अडथळे निर्माण होतात, ज्यामुळे अनेक उद्योगांना कच्च्या मालाची उपलब्धता आणि उत्पादन वितरणामध्ये अडचणी येतात.
ऊर्जा क्षेत्र भारताच्या विकासाचा कणा आहे. सध्याच्या परिस्थितीत भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेला मोठे आव्हान उभे राहिले आहे. कच्च्या तेलाच्या किमती वाढत असताना, भारताला ऊर्जा आयातीवरील अवलंबित्व कमी करून आत्मनिर्भर होण्याच्या दिशेने वाटचाल करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. या बैठकीत नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतांच्या विकासाला गती देणे, ऊर्जा कार्यक्षमता वाढवणे आणि देशांतर्गत तेल व वायू उत्पादनात वाढ करण्याच्या शक्यतांवर विचारमंथन होण्याची अपेक्षा आहे. दीर्घकालीन ऊर्जा सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आणि जागतिक किमतींच्या चढ-उतारांपासून देशाला संरक्षण देण्यासाठी धोरणात्मक निर्णय घेणे गरजेचे आहे.
या सर्वपक्षीय बैठकीचे महत्त्व अनन्यसाधारण आहे. अशा राष्ट्रीय महत्त्वाच्या विषयावर सर्व राजकीय पक्षांनी एकत्र येऊन विचारमंथन करणे हे लोकशाहीचे एक आदर्श उदाहरण आहे. सरकारने घेतलेल्या या निर्णयामुळे असे दिसते की, सरकार या आव्हानांना गांभीर्याने घेत आहे आणि त्यावर एकत्रितपणे तोडगा काढू इच्छित आहे. या बैठकीतून केवळ तात्पुरत्या उपायांवरच नव्हे, तर भारताच्या अर्थव्यवस्थेला आणि ऊर्जा क्षेत्राला भविष्यातील अशा संकटांपासून वाचवण्यासाठी दीर्घकालीन आणि शाश्वत धोरणे कशी आखता येतील, यावर विचार केला जाईल. विरोधी पक्षांची मते आणि सूचना ऐकून घेऊन राष्ट्रीय हिताचे धोरण तयार करणे हा या बैठकीचा मुख्य उद्देश असेल.
एकंदरीत, ही बैठक भारताच्या आर्थिक भविष्यासाठी आणि ऊर्जा धोरणासाठी मैलाचा दगड ठरू शकते. जागतिक अस्थिरतेच्या पार्श्वभूमीवर, भारताला आपली आर्थिक लवचिकता आणि ऊर्जा सुरक्षा बळकट करणे आवश्यक आहे. या सर्वपक्षीय विचारमंथनातून निश्चितच एक सशक्त आणि दूरगामी धोरण उदयाला येईल, अशी आशा आहे. भारताने केवळ या संकटाचा सामनाच नव्हे, तर त्यातून नवे मार्ग शोधून अधिक मजबूत होण्याचा निर्धार या बैठकीतून व्यक्त केला जाईल.





