सन 1972 मध्ये ‘अपोलो 17’ (Apollo 17) मोहिमेने इतिहासात आपलं नाव कोरलं. याच मोहिमेद्वारे शेवटचे मानव चंद्रावर उतरले होते. त्यानंतर तब्बल 53 वर्षांनी, मानव पुन्हा एकदा चंद्राच्या कक्षेत (Lunar orbit) प्रवेश करणार आहे! ही केवळ एक अवकाश मोहीम नाही, तर मानवजातीच्या अदम्य इच्छाशक्तीची आणि भविष्याकडे झेप घेण्याची तयारी आहे. आगामी ‘आर्टेमिस’ (Artemis) मोहीम आपल्याला पुन्हा एकदा चंद्राकडे घेऊन जात आहे, जिथून मंगळावर जाण्याच्या स्वप्नाची पहिली पायरी टाकली जाईल.
चंद्रावर परत जाणे हे केवळ भूतकाळातील यशाची पुनरावृत्ती नाही, तर ते नवीन तंत्रज्ञान (New technology), नवीन शोध आणि मानवासाठी नवीन सीमा निश्चित करणारे आहे. गेल्या पाच दशकांत अवकाश तंत्रज्ञानाने (Space technology) प्रचंड प्रगती केली आहे. आता आपण अधिक कार्यक्षम, सुरक्षित आणि टिकाऊ अंतराळयाने बनवू शकतो. या मोहिमेमुळे चंद्रावरील संसाधनांचा अभ्यास करणे, तिथे मानवी वस्तीसाठी शक्यता शोधणे आणि दीर्घकाळ टिकणाऱ्या चंद्र मोहिमांसाठी पाया रचणे शक्य होईल. ही मोहीम खऱ्या अर्थाने ‘अवकाश संशोधन’ (Space research) आणि विज्ञानाच्या विकासाला चालना देईल.
नासा (NASA) च्या नेतृत्वाखालील ‘आर्टेमिस’ कार्यक्रम (Artemis program) हा मानवजातीला चंद्रावर परत नेण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश केवळ चंद्रावर उतरणे हा नाही, तर चंद्राभोवती एक स्थायी ‘गेटवे’ (Gateway) अवकाशस्थानक उभारणे आणि तिथून ‘मंगळ मोहीम’ (Mars mission) यशस्वी करण्यासाठी आवश्यक तंत्रज्ञान आणि अनुभव मिळवणे हा आहे. ‘आर्टेमिस’ (Artemis) मोहिमेमध्ये महिला अंतराळवीरांचीही महत्त्वाची भूमिका असणार आहे, जे लैंगिक समानतेच्या दृष्टीने एक ऐतिहासिक पाऊल ठरेल. हे केवळ अमेरिकेचे नाही, तर अनेक आंतरराष्ट्रीय भागीदारांचे एकत्रित ‘मानवजातीचे स्वप्न’ (Mankind’s dream) पूर्ण करण्याच्या दिशेने टाकलेले पाऊल आहे.
चंद्रावर परत जाणे सोपे नाही. यात अनेक तांत्रिक आव्हाने, आर्थिक अडचणी आणि सुरक्षिततेचे प्रश्न आहेत. परंतु, या सर्व अडचणींवर मात करून, मानव पुन्हा एकदा आपल्या मूळ अंतराळ संशोधनाच्या ध्येयाकडे वाटचाल करत आहे. ही मोहीम केवळ शास्त्रज्ञांसाठी नाही, तर जगभरातील अब्जावधी लोकांसाठी प्रेरणादायी आहे. मुलांना आणि तरुणांना विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाकडे आकर्षित करण्यासाठी ही एक उत्तम संधी आहे. ‘भविष्यातील अंतराळ मोहीम’ (Future space missions) आणि चंद्र तसेच मंगळावर मानवी वसाहतीची कल्पना आता स्वप्न राहिली नाही, तर ती प्रत्यक्षात येण्याच्या मार्गावर आहे.
53 वर्षांनंतर, ‘अपोलो 17’ (Apollo 17) नंतर, मानव पुन्हा चंद्राच्या कक्षेत (Lunar orbit) प्रवेश करत असताना, आपण एका नव्या ऐतिहासिक क्षणाचे साक्षीदार होणार आहोत. ‘आर्टेमिस’ (Artemis) मोहीम ही केवळ चंद्रावर परत जाण्याची सुरुवात नाही, तर संपूर्ण सौरमंडळात मानवजातीचा ठसा उमटवण्याच्या दिशेने टाकलेले एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. चला, या रोमांचक प्रवासाचा एक भाग बनूया आणि भविष्याकडे डोळे लावून वाट पाहूया!
Read More : दाक्षिणात्य सुपरस्टार Thalapathi Vijay राजकीय एन्ट्री : सिनेसृष्टीनंतर आता राजकारणातही हवा!
By
By
