अमरावती : अमरावती जिल्हा स्त्री रुग्णालयातील नवजात शिशु अतिदक्षता विभागात (NICU/SNCU) सोमवारी पहाटे घडलेल्या भीषण आगीच्या दुर्घटनेने संपूर्ण महाराष्ट्र हादरला आहे. या दुर्घटनेत तीन नवजात बालकांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला, तर अनेक बालकांना तातडीने सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले. प्राथमिक माहितीनुसार, व्हेंटिलेटरमध्ये झालेल्या स्फोटानंतर आग लागल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र, आगीचे नेमके कारण अद्याप तपासाचा विषय आहे.
पहाटे साडेतीनच्या सुमारास दुर्घटना
मिळालेल्या माहितीनुसार, अमरावती जिल्हा स्त्री रुग्णालयाच्या तिसऱ्या मजल्यावरील नवजात शिशु अतिदक्षता विभागात पहाटे साडेतीनच्या सुमारास अचानक आग लागली. त्या वेळी या विभागात मोठ्या संख्येने नवजात बालकांवर उपचार सुरू होते. प्राथमिक माहितीनुसार, व्हेंटिलेटरमध्ये अचानक स्फोट झाल्यानंतर आगीने काही क्षणांतच परिसराला वेढा घातला आणि धुराचे लोट पसरले.
आगीची माहिती मिळताच डॉक्टर, नर्स आणि रुग्णालयातील कर्मचाऱ्यांनी तातडीने बचावकार्य सुरू केले. तब्बल 36 बालकांना सुरक्षित बाहेर काढण्यात यश आले. मात्र, तीन नवजात बालकांचा धुरामुळे गुदमरून मृत्यू झाला. काही बालकांना पुढील उपचारासाठी सुपर स्पेशालिटी रुग्णालयात हलवण्यात आले.
व्हेंटिलेटरच्या स्फोटामुळे आग?
या दुर्घटनेनंतर सर्वात मोठा प्रश्न उपस्थित होत आहे तो म्हणजे व्हेंटिलेटरमध्ये नेमका स्फोट कशामुळे झाला? प्राथमिक माहितीनुसार व्हेंटिलेटरमधून ठिणगी किंवा स्फोट झाल्यानंतर आग लागली असण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मात्र, अधिकृत तपास पूर्ण होईपर्यंत याबाबत ठोस निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही. प्रशासनाने उपकरणांची तपासणी आणि दुर्घटनेच्या कारणांचा शोध सुरू केला आहे.
रुग्णालयाच्या सुरक्षाव्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह
या घटनेनंतर रुग्णालयातील अग्निसुरक्षा यंत्रणा, फायर अलार्म, स्प्रिंकलर व्यवस्था आणि वैद्यकीय उपकरणांची देखभाल याबाबत गंभीर प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. काही वृत्तांमध्ये आग लागल्यानंतर फायर अलार्म आणि स्प्रिंकलर यंत्रणा कार्यरत नसल्याच्या तक्रारी समोर आल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. मात्र, प्रशासनाने अनिवार्य फायर सेफ्टी तपासण्या झाल्या नसल्याचा आरोप नाकारला असून तपासाचा केंद्रबिंदू संबंधित उपकरणाकडे असल्याचे सांगितले आहे.
विशेष म्हणजे, नवजात बालकांसारख्या अतिसंवेदनशील रुग्णांसाठी असलेला हा विभाग रुग्णालयाच्या तिसऱ्या मजल्यावर होता. अशा विभागाच्या स्थानाबाबतही आता प्रश्न उपस्थित झाले आहेत.
महिन्यापूर्वी वॉशिंग मशीन जळाल्याची माहिती चर्चेत
दरम्यान, या दुर्घटनेनंतर रुग्णालयात यापूर्वीही उपकरणांशी संबंधित आगीची घटना घडल्याची माहिती चर्चेत आली आहे. महिन्यापूर्वी याच रुग्णालयातील वॉशिंग मशीन जळाल्याचे सांगितले जात आहे. मात्र, या दाव्याची अधिकृत पुष्टी सध्या उपलब्ध विश्वसनीय वृत्तस्रोतांमधून झालेली नाही.
त्यामुळे वॉशिंग मशीनच्या घटनेची अधिकृत नोंद, कारण आणि त्यानंतर करण्यात आलेली सुरक्षा तपासणी याबाबत प्रशासनाने स्पष्ट माहिती देणे आवश्यक आहे. जर अशा पूर्वीच्या घटनांची नोंद झाली असेल, तर त्यानंतर रुग्णालयातील विद्युत उपकरणे, वायरिंग आणि अग्निसुरक्षा यंत्रणेची तपासणी करण्यात आली होती का, हा महत्त्वाचा प्रश्न आहे.
सात सदस्यीय समितीकडून चौकशी
या घटनेची गंभीर दखल घेत आरोग्य विभागाने चौकशीसाठी सात सदस्यीय समिती स्थापन केली आहे. आरोग्य विभागाच्या आयुक्तांच्या अध्यक्षतेखालील ही समिती आठ दिवसांत अहवाल सादर करणार असल्याची माहिती आरोग्यमंत्री प्रकाश आबिटकर यांनी दिली आहे. निष्काळजीपणा करणारे अधिकारी, कर्मचारी किंवा कंत्राटदार दोषी आढळल्यास कठोर कारवाई केली जाईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
दोषींवर कारवाईची मागणी
तीन नवजात बालकांच्या मृत्यूमुळे त्यांच्या कुटुंबीयांवर दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे. या दुर्घटनेला जबाबदार कोण, व्हेंटिलेटरची देखभाल कधी झाली होती, उपकरणाची गुणवत्ता आणि सुरक्षा तपासणी करण्यात आली होती का, फायर सेफ्टी यंत्रणा प्रत्यक्षात कार्यरत होती का आणि पूर्वीच्या संभाव्य घटनांनंतर कोणती पावले उचलण्यात आली होती, या सर्व प्रश्नांची उत्तरे चौकशीतून समोर येणे गरजेचे आहे.
ही दुर्घटना केवळ तीन निष्पाप जीवांच्या मृत्यूची घटना म्हणून न पाहता, राज्यातील सरकारी रुग्णालयांमधील अग्निसुरक्षा आणि वैद्यकीय उपकरणांच्या देखभालीचा गंभीर इशारा म्हणून पाहण्याची गरज आहे. भविष्यात अशा दुर्घटना पुन्हा होऊ नयेत, यासाठी प्रत्येक सरकारी रुग्णालयातील फायर ऑडिट, विद्युत यंत्रणा आणि जीवनावश्यक वैद्यकीय उपकरणांची नियमित तपासणी काटेकोरपणे होणे आवश्यक आहे.
अमरावतीतील या दुर्घटनेचा अंतिम सत्य अहवाल चौकशीनंतरच स्पष्ट होणार आहे. मात्र, तीन कोवळ्या जीवांचा गेलेला जीव परत येणार नसल्याने दोष निश्चित करून जबाबदारी ठरवणे आणि भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी ठोस उपाययोजना करणे हीच आता खरी गरज आहे.
By
