”’जागतिक पातळीवर सुरू असलेल्या युद्धजन्य परिस्थितीचा परिणाम आता थेट आपल्या महाराष्ट्रातील सर्वसामान्यांच्या जीवनावर आणि अर्थव्यवस्थेवर दिसून येत आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती गगनाला भिडल्याने, डिझेलचे दर अक्षरशः दुप्पट झाले आहेत. याचा सर्वाधिक फटका महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीवरील हजारो कुटुंबांचे पोषण करणाऱ्या आणि राज्याच्या अर्थव्यवस्थेत महत्त्वाचे योगदान देणाऱ्या मत्स्यव्यवसायाला बसला आहे. हे केवळ मच्छीमारांचे नाही, तर संपूर्ण राज्याचेच मोठे आर्थिक संकट आहे.
महाराष्ट्राला लाभलेला विस्तृत समुद्रकिनारा आणि अनेक नद्या, तलाव यामुळे मत्स्यव्यवसाय हा येथील ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. हजारो लहान-मोठ्या मच्छीमार बोटी डिझेलवर चालतात. मासेमारीसाठी समुद्रात खोलवर जाण्यापासून ते पकडलेले मासे बाजारात आणण्यापर्यंत सर्व ठिकाणी डिझेलची नितांत आवश्यकता असते. डिझेलचे दर दुप्पट झाल्याने मच्छीमारांचा उत्पादन खर्च प्रचंड वाढला आहे. पूर्वी जिथे एका फेरीसाठी ५००० ते ७००० रुपये डिझेल लागायचे, तिथे आता हा खर्च १०,००० ते १५,००० रुपयांवर पोहोचला आहे. हा वाढलेला खर्च भरून काढणे छोट्या आणि मध्यम मच्छीमारांना अशक्य होत आहे.
वाढलेल्या खर्चामुळे मासेमारीच्या फेऱ्यांची संख्या लक्षणीयरीत्या कमी झाली आहे. अनेक बोटी किनाऱ्यावरच उभ्या आहेत, कारण डिझेलचा खर्च काढणे आणि त्यात नफा मिळवणे शक्य होत नाहीये. याचा थेट परिणाम माशांच्या उपलब्धतेवर झाला आहे. बाजारात माशांची आवक घटल्याने मागणीच्या तुलनेत पुरवठा कमी झाला आहे, ज्यामुळे माशांचे दर सर्वसामान्यांच्या आवाक्याबाहेर गेले आहेत. एकेकाळी स्वस्त आणि पौष्टिक आहार म्हणून ओळखले जाणारे मासे आता श्रीमंतांची चैनीची वस्तू बनत चालले आहेत. मुंबई, पुणे, कोकण आणि इतर शहरी भागांतील ग्राहकांना याचा मोठा आर्थिक भार सहन करावा लागत आहे.
या परिस्थितीमुळे मच्छीमारांच्या कुटुंबावर उपासमारीची वेळ आली आहे. अनेकांनी बँकांकडून आणि सावकारांकडून घेतलेली कर्जे फेडणे कठीण झाले आहे. मासेमारीशी संबंधित इतर व्यवसाय, जसे की बर्फ कारखाना, जाळे दुरुस्त करणारे, मासे वाहतूक करणारे आणि किरकोळ विक्रेते यांनाही या संकटाचा सामना करावा लागत आहे. संपूर्ण मत्स्यव्यवसाय साखळीवर नकारात्मक परिणाम दिसून येत आहे, ज्यामुळे हजारो लोकांचा रोजगार धोक्यात आला आहे.
या गंभीर परिस्थितीवर तात्काळ उपाययोजना करणे अत्यंत गरजेचे आहे. राज्य सरकारने डिझेलवर विशेष अनुदान देऊन मच्छीमारांना तात्काळ दिलासा द्यावा, अशी मागणी मच्छीमार संघटनांकडून होत आहे. तसेच, डिझेलला पर्याय म्हणून सौर ऊर्जा किंवा इलेक्ट्रिक बोटींच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी योजना आखावी लागेल. दीर्घकालीन धोरणे आखून मत्स्यव्यवसायाला या संकटातून बाहेर काढणे आणि त्याचे भवितव्य सुरक्षित करणे हे सरकारसमोरील मोठे आव्हान आहे. महाराष्ट्रातील मत्स्यव्यवसाय वाचवण्यासाठी सामूहिक आणि तातडीचे प्रयत्न आवश्यक आहेत.”’
Read More : इंस्टाग्राम रील्सवर सुपरस्टार बना : लोकप्रियता मिळवण्यासाठी खास टिप्स आणि ट्रिक्स
By
