देशात साखरेचे दर का वाढले आहेत? पेट्रोलमध्ये इथेनॉल ब्लेंडिंगचा साखरेच्या तुटवड्याशी संबंध काय? जाणून घ्या सरकारचे स्पष्टीकरण आणि दरवाढीमागील खरी कारणे.
पेट्रोलमध्ये इथेनॉल ब्लेंडिंगमुळे साखरेचा तुटवडा निर्माण होऊन भाव वाढलेत का? जाणून घ्या सत्य
देशात गेल्या काही आठवड्यांत किरकोळ बाजारात साखरेच्या दरात वाढ नोंदवली गेली आहे. पेट्रोलमध्ये इथेनॉलचे मिश्रण (Ethanol Blending) करण्यासाठी ऊस आणि साखरेचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असल्याने बाजारात साखरेचा तुटवडा निर्माण झाला असून त्यामुळे भाव वाढले आहेत, अशी जोरदार चर्चा सध्या सुरू आहे. मात्र, केंद्र सरकारने याबाबत स्पष्टीकरण देत हा दावा फेटाळून लावला आहे.
साखर दरवाढीमागील मुख्य कारणे
केंद्रीय अन्न व ग्राहक व्यवहार मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, साखरेच्या दरवाढीला केवळ इथेनॉल उत्पादन जबाबदार नसून इतर अनेक घटक कारणीभूत आहेत:
- उत्पादनातील घट: हवामानातील बदल, अतिरिक्त पावसामुळे साचलेले पाणी तसेच ऊसावरील ‘रेड रॉट’ व ‘टॉप बोरर’ रोगांच्या प्रादुर्भावामुळे प्रमुख उत्पादक राज्यांमध्ये साखरेचे उत्पादन अंदाजापेक्षा कमी झाले आहे.
- सणासुदीची वाढती मागणी: आगामी सणासुदीच्या पार्श्वभूमीवर मिठाई आणि प्रक्रिया उद्योगांकडून साखरेची स्थानिक मागणी वेगाने वाढली आहे.
- जागतिक बाजारपेठेतील टंचाई: ब्राझीलसारख्या प्रमुख साखर उत्पादक देशांमधील हवामान संकटामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातही साखरेचे दर वाढले आहेत.
- साठेबाजी आणि सट्टेबाजी: दरवाढीचा फायदा घेण्यासाठी काही व्यापाऱ्यांकडून साठेबाजी केली जात असल्याचे समोर आले आहे.
इथेनॉल उत्पादनाचा नेमका वाटा किती?
शासकीय आकडेवारीनुसार, इथेनॉलसाठी वापरल्या जाणाऱ्या साखरेच्या प्रमाणात पूर्वीपेक्षा घट झाली आहे. सध्या देशातील एकूण इथेनॉल उत्पादनापैकी जवळपास तीन-चतुर्थांश (७५%) उत्पादन हे धान्यापासून (विशेषतः मक्यापासून) घेतले जात आहे. त्यामुळे ऊसाचा सर्व साठा इथेनॉलकडे वळवला गेल्याचा समज वस्तुस्थितीला धरून नाही.
दर नियंत्रणात ठेवण्यासाठी शासनाची पावले
- घाऊक व्यापारी आणि डिलर्सवर स्टॉक मर्यादा (Stock Limit) लागू करण्यात आली आहे.
- स्थानिक बाजारात पुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी कच्च्या साखरेच्या आयात शुल्कात सवलत आणि साखर कारखान्यांना गाळप हंगाम लवकर सुरू करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
- देशांतर्गत पुरेसा साठा कायम राहावा म्हणून साखर निर्यातीवर नियंत्रण ठेवण्यात आले आहे.
By
By
