**Meta Description:** सण-उत्सवांमधील डीजेच्या वाढत्या ध्वनीप्रदूषणाची मुंबई हायकोर्टाने गंभीर दखल घेतली आहे. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर कारवाईचे आदेश देत, आता क्षमतेपेक्षा जास्त आवाजाच्या डीजेवर बंदी घालण्यात आली आहे.
**प्रास्ताविक:**
गेल्या काही वर्षांपासून सण आणि उत्सवांच्या काळात डीजेच्या दणदणाटामुळे होणारे ध्वनीप्रदूषण हा एक गंभीर सामाजिक प्रश्न बनला आहे. नागरिकांचे आरोग्य, वृद्ध आणि लहान मुलांचे होणारे हाल यावर सातत्याने चर्चा सुरू होती. अखेर, मुंबई उच्च न्यायालयाने या गंभीर समस्येची सुमोटो (स्वत:हून) दखल घेतली आहे, ज्यामुळे आता नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई होणार हे निश्चित झाले आहे. या महत्त्वपूर्ण निर्णयानंतर सण-उत्सव साजरे करण्याच्या पद्धतीमध्ये मोठा बदल अपेक्षित आहे.
## हायकोर्टाची सुमोटो दखल: डीजे बंदीचे आदेश
सण-उत्सवांमध्ये डीजे साउंड सिस्टिममुळे होणाऱ्या ध्वनीप्रदूषणाविरोधात मुंबई उच्च न्यायालयाने अत्यंत कठोर भूमिका घेतली आहे. न्यायमूर्ती जी. एस. कुलकर्णी आणि न्यायमूर्ती नीला गोखले यांच्या खंडपीठाने या गंभीर मुद्द्याची स्वतःहून दखल घेत, महत्त्वपूर्ण आदेश दिले आहेत. कोर्टाने स्पष्ट केले आहे की, “आमचा कोणत्याही धर्माच्या सणाला विरोध नाही; मात्र यामुळे इतरांना कोणताही त्रास होऊ नये.” हे निरीक्षण केवळ सण साजरा करणाऱ्यांसाठीच नाही, तर संपूर्ण समाजासाठी एक महत्त्वाचा संदेश आहे.
## कठोर कारवाईसाठी सरकारला निर्देश
उच्च न्यायालयाने महाराष्ट्र सरकारला ध्वनी प्रदूषणाचे नियम आणि त्यांची अंमलबजावणी कशी केली जात आहे, याचा अहवाल तातडीने सादर करण्याचे आदेश दिले आहेत. यासोबतच, नियम मोडणाऱ्या डीजे साउंड सिस्टिम्स जप्त करून संबंधितांवर गुन्हे दाखल करण्याचे स्पष्ट निर्देश पोलिसांना देण्यात आले आहेत. हे आदेश वर्षभरातील सर्व धर्मांच्या मिरवणुकांना आणि कार्यक्रमांना लागू राहतील, असेही कोर्टाने नमूद केले आहे.
## नागपूर खंडपीठाचाही निर्णय
केवळ मुंबई उच्च न्यायालयच नाही, तर नागपूर खंडपीठानेही ध्वनीप्रदूषणावर कठोर भूमिका घेतली आहे. नागपूर खंडपीठाने 1 नोव्हेंबरपर्यंत क्षमतेपेक्षा जास्त आवाजाच्या डीजेंवर पूर्णपणे बंदी घालण्याचे आदेश दिले आहेत. यावरून असे दिसते की, राज्यातील विविध न्यायमूर्ती मंडळे या गंभीर समस्येवर एकसमान भूमिका घेत आहेत.
## पोलीस अधीक्षकांचा इशारा: नियम मोडाल तर खैर नाही!
अहिल्यानगरचे पोलीस अधीक्षक मुम्मका सुदर्शन यांनी डीजे व्यावसायिकांना आणि आयोजकांना स्पष्ट इशारा दिला आहे. न्यायालयाच्या नियमांचे पालन न करणाऱ्यांवर कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असे त्यांनी म्हटले आहे. डीजे बंदी उठवण्यासाठी व्यावसायिक उपोषणाला बसले असतानाही, जिल्ह्यात नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाई सुरूच आहे. गौतमी पाटील यांच्या शेवगाव येथील कार्यक्रमात साऊंड सिस्टिमच्या आवाजाची मर्यादा ओलांडली असल्यास नियमानुसार कारवाई होईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले आहे. याचा अर्थ कायद्यासमोर सर्व समान आहेत.
## जनआंदोलन आणि जनजागृती
पुण्यातील विद्यानंद बापट यांनी गेल्या काही दिवसांपासून सण-उत्सवांमधील ध्वनीप्रदूषण आणि रहदारीस अडथळा हे मुद्दे आक्रमकपणे मांडले होते. त्यांच्या या प्रयत्नांना राज्यभरातून मोठा प्रतिसाद मिळाला, अनेक ठिकाणी त्यांना पाठिंबा देण्यासाठी मोर्चेही काढण्यात आले. नागरिकांच्या या जागरूकतेमुळेच न्यायालयीन पातळीवर या विषयाची गंभीर दखल घेतली गेली, हे विशेष.
**निष्कर्ष:**
मुंबई उच्च न्यायालयाच्या या ऐतिहासिक निर्णयानंतर, सण-उत्सव साजरे करताना जबाबदारी आणि नियमांचे पालन करणे आवश्यक बनले आहे. ध्वनी प्रदूषणाचा मानवी आरोग्यावर आणि पर्यावरणावर होणारा गंभीर परिणाम लक्षात घेता, हा निर्णय अत्यंत स्वागतार्ह आहे. आता पोलिस प्रशासन आणि संबंधित यंत्रणांनी या आदेशांची प्रभावी अंमलबजावणी करणे गरजेचे आहे, जेणेकरून भविष्यात सण-उत्सव शांततापूर्ण आणि आनंददायी वातावरणात साजरे होतील.
By
By
