सध्या देशात निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धती आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश्वर कुमार यांच्यावर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. अशातच, महाराष्ट्रात शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) गट आणि महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेने (मनसे) ४ ऑक्टोबर रोजी निवडणूक आयोगाविरोधात भव्य मोर्चा काढण्याची घोषणा केली आहे. मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी सोशल मीडियावर याबाबत पोस्ट केल्यानंतर राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. मात्र, याच मुद्द्यावर महाविकास आघाडीतील घटक पक्षांमध्ये एकवाक्यता नसल्याचे चित्र समोर येत आहे. काँग्रेसने स्वतंत्रपणे आंदोलनाची घोषणा केली असताना, राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या (शरदचंद्र पवार गट) नेत्यांच्या भूमिकेनेही संभ्रम वाढवला आहे.
**ठाकरे बंधूंच्या मोर्चाची हाक आणि काँग्रेसची स्वतंत्र भूमिका**
निवडणूक आयोगाच्या कार्यप्रणालीवर आणि विशेषतः एसआयआर (SIR) प्रणालीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत ठाकरे बंधूंनी ४ ऑक्टोबर रोजी संयुक्त मोर्चाचे आयोजन केले आहे. मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी सोशल मीडियावरून याची घोषणा केली. दुसरीकडे, काँग्रेसने २८ सप्टेंबर रोजी राज्यातील प्रत्येक जिल्ह्यात निवडणूक आयोगाविरोधात आंदोलन करण्याचे जाहीर केले आहे. यामुळे निवडणूक आयोगाविरोधातील भूमिकेवरून महाविकास आघाडीत एकसंधपणा नाही का, अशी चर्चा सुरू झाली आहे. यावर बोलताना शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) गटाचे खासदार संजय राऊत यांनी, “आमची काँग्रेसविरोधात नाराजी नाही,” असे म्हटले आहे. तसेच, ४ ऑक्टोबरच्या मोर्चासाठी आम्ही इतर पक्षांशी आजपासूनच बोलणार असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
**रोहित पवारांची संमिश्र भूमिका: प्रश्नचिन्ह कायम**
राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार गट) पक्षाचे आमदार रोहित पवार यांच्या वक्तव्यानेही या मोर्चासंदर्भात प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. ४ ऑक्टोबरच्या मोर्चामध्ये सहभागी व्हायचे की नाही, याचा निर्णय पक्षाच्या बैठकीनंतर जाहीर केला जाईल, असे त्यांनी सांगितले. “जो पक्षाच्या वरिष्ठांचा निर्णय असेल तो सांगितला जाईल,” असे रोहित पवार म्हणाले. मात्र, “एक नागरिक म्हणून या मोर्चामध्ये सहभागी व्हायला पाहिजे,” असे आपले मत असल्याचेही त्यांनी म्हटले आहे. त्यामुळे एका बाजूला पक्षाचा निर्णय तर दुसऱ्या बाजूला वैयक्तिक भूमिका, यामुळे महाविकास आघाडीत एकवाक्यता नसल्याचे पुन्हा अधोरेखित होते.
याच संदर्भात, २ ऑक्टोबर रोजी गांधी जयंतीदिनी ‘कॉकरोच जनता पार्टी’चे संस्थापक अभिजित दीपके यांनी ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्यासाठी आंदोलनाची घोषणा केली आहे, ज्याला शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) गटाने पाठिंबा दिला आहे. पण या पाठिंब्यावरही रोहित पवारांनी संमिश्र भूमिका मांडली आहे. “आम्हाला फक्त राजीनाम्यासाठी लढा नाही, तर सिस्टिम बदलावी लागणार आहे,” असे म्हणत त्यांनी दीपके यांना “फक्त राजीनामा नाही तर व्यवस्था बदलावी लागणार आहे,” असे सांगितले. अनेक देशांमध्ये मतपत्रिकेवर मतदान होत असल्याने “आपण ईव्हीएम हटावची मागणी करायला हवी,” असेही रोहित पवार यांनी नमूद केले. त्यामुळे ‘कॉकरोच जनता पार्टी’चे आंदोलन आणि ४ ऑक्टोबरचा ठाकरे बंधूंचा मोर्चा यावरही महाविकास आघाडीत एकवाक्यता नसल्याचे दिसून येते.
**संजय राऊतांचे स्पष्टीकरण: एकत्र येण्याची गरज**
काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीच्या सहभागाबद्दल बोलताना खासदार संजय राऊत म्हणाले की, “आम्ही आजपासून चर्चा करू, कारण हा सगळ्यांचा विषय आहे.” राहुल गांधी यांनीही पत्रकार परिषद घेऊन निवडणूक आयोगाच्या संदर्भात महत्त्वाचे मुद्दे मांडले आहेत. राहुल गांधी, उद्धव ठाकरे, राज ठाकरे, ममता बॅनर्जी या विषयावर सातत्याने काम करत आहेत आणि जनजागृती करत आहेत. त्यामुळे निदान महाराष्ट्रात आपण सगळ्यांनी एकत्र यावे अशी दोन्ही ठाकरे बंधूंची इच्छा असल्याचे राऊत यांनी सांगितले.
काँग्रेसच्या २८ सप्टेंबरच्या आंदोलनावरही राऊत यांनी भाष्य केले. “काँग्रेस हा महत्त्वाचा पक्ष आहे. राहुल गांधींच्या नेतृत्वाखाली जी इंडिया आघाडी आहे, त्यामध्ये आम्ही सगळेच आहोत, हे काँग्रेसने लक्षात ठेवले पाहिजे,” असे ते म्हणाले. “प्रत्येकवेळी वेगळी भूमिका मांडून चालत नाही. आम्ही जर राष्ट्रीय स्तरावर राहुल गांधींचे नेतृत्व मानतो, खरगे साहेबांना मानतो, तर महाराष्ट्रामध्ये एकत्र चर्चा करून निर्णय घेणे आवश्यक असते,” असे मत राऊत यांनी व्यक्त केले. सगळ्या संस्था केंद्र सरकारच्या, म्हणजे मोदी आणि शाहांचे घरगडी झाल्या आहेत, खास करून ज्ञानेश कुमार आणि सुप्रीम कोर्टातील काही न्यायाधीश दबावाखाली किंवा प्रलोभनाच्या छायेखाली असून त्यांना ब्लॅकमेल केले जात असल्याचा गंभीर आरोपही राऊत यांनी यावेळी केला.
**निष्कर्ष:**
निवडणूक आयोगाच्या भूमिकेवरून देशभरात सुरू असलेल्या गदारोळात, महाराष्ट्रात ठाकरे बंधूंनी पुकारलेल्या ४ ऑक्टोबरच्या विराट मोर्चामुळे राजकीय वातावरण तापले आहे. मात्र, महाविकास आघाडीतील घटक पक्षांमध्ये या मोर्चाच्या स्वरूपावर आणि त्यात सहभागी होण्यावर अद्याप एकमत झालेले नाही. काँग्रेसने स्वतंत्र आंदोलनाचा पवित्रा घेतला आहे, तर राष्ट्रवादीच्या रोहित पवारांच्या संमिश्र भूमिकेने हा संभ्रम आणखी वाढवला आहे. अशा परिस्थितीत, भविष्यात महाविकास आघाडी या मुद्द्यावर एकत्र येऊन एकसंधपणे लढणार की आपापल्या भूमिकांवर ठाम राहणार, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.





