महाराष्ट्राच्या राजकारणातील एक महत्त्वाचे व्यक्तिमत्त्व, राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे अध्यक्ष शरद पवार हे भाजपप्रणित राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (NDA) मध्ये सामील होणार असल्याच्या चर्चांना अखेर पूर्णविराम मिळाला आहे. गेली अनेक महिने सुरू असलेल्या या राजकीय अटकळांवर पवारांनी स्वतःच पडदा टाकला असून, त्यांच्या एका स्पष्ट विधानाने राज्याच्या राजकारणात नवी दिशा दिली आहे.
### एनडीए प्रवेशाच्या चर्चांना अखेर पूर्णविराम
गेल्या काही दिवसांपासून राजकीय वर्तुळात शरद पवार आणि त्यांचा गट भाजपसोबत जाऊन एनडीएमध्ये सामील होणार, अशा जोरदार चर्चा सुरू होत्या. मध्यंतरी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी झालेल्या त्यांच्या भेटीमुळे या चर्चांना आणखीनच बळ मिळाले होते. दोन्ही राष्ट्रवादी काँग्रेस गटांचे विलिनीकरण होऊन भाजपसोबत नवीन समीकरण तयार होईल, अशीही वदंता होती. मात्र, मुंबईत नुकत्याच पार पडलेल्या राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाच्या मेळाव्यात शरद पवार यांनी या सर्व शक्यता पार धुडकावून लावल्या. “आपण कुठेही जाणार नाही आणि आम्ही कुणासोबत जाणार नाही. यायचं असेल तर आमच्यासोबत या,” या त्यांच्या विधानाने त्यांनी आपला भावी राजकीय मार्ग स्पष्ट केला. हे विधान उपमुख्यमंत्री अजित पवार गटाच्या नेत्या, विशेषतः सुनेत्रा पवार यांना अप्रत्यक्षरित्या उद्देशून असल्याचा राजकीय जाणकारांचा अंदाज आहे.
या घोषणेमुळे आगामी काळात शरद पवार यांचा राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष राज्यात महाविकास आघाडीचा एक महत्त्वाचा घटक म्हणून कार्यरत राहील आणि देशपातळीवर ते ‘इंडिया’ आघाडीसोबतच आपली भूमिका बजावतील, हे स्पष्ट झाले आहे.
### दुष्काळी परिस्थितीवर पवारांचे गंभीर भाष्य
राज्यातील गंभीर दुष्काळी परिस्थितीवरही शरद पवारांनी सखोल भाष्य केले. राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या बैठकीत त्यांनी अडीच तास दुष्काळाच्या निमित्ताने आलेल्या विविध मागण्या ऐकल्याचे सांगितले. “सरकारने शेतकऱ्यांचे हात बळकट करणे गरजेचे आहे,” असे मत त्यांनी मांडले. केंद्रीय मंत्रिमंडळात असताना मनमोहन सिंग यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या बैठकीचा अनुभव सांगताना त्यांनी दुष्काळात खासदारांना निर्णय घेण्याचे सर्वाधिकार कसे दिले होते, याची आठवण करून दिली. मोसंबी पिकाला कधीही मदत मिळाली नसताना, दिल्लीत गेल्यावर २५ हजार रुपये मदत देण्याचा निर्णय घेतल्याचे उदाहरणही त्यांनी दिले.
यासोबतच, थकबाकीदार शेतकऱ्यांना नवीन कर्ज मिळणार नाही, याबाबत जनजागृती करण्याची गरज त्यांनी अधोरेखित केली. सध्या २६५ तालुके दुष्काळग्रस्त जाहीर झाले असले तरी, काही जिल्हे आणि केळीसारखी पिके अजूनही मदतीपासून वंचित असल्याचे त्यांनी निदर्शनास आणले.
### कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि भविष्यातील आव्हाने
राजकारण आणि दुष्काळ यावर बोलतानाच, शरद पवारांनी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) या आधुनिक तंत्रज्ञानावरही आपले विचार मांडले. बारामती येथे स्थापन झालेल्या एआय शिकवणाऱ्या पहिल्या संस्थेला भेट दिल्याचे आणि रोबोट्सनी त्यांना दिलेल्या सॅल्यूटचे त्यांनी कौतुक केले. “जगात अनेक प्रश्न कृत्रिम बुद्धिमत्ता सोडवू शकेल, त्यामुळे ते शिकायला लागेल,” असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
जितेंद्र आव्हाड यांनी निवडणुकीच्या प्रक्रियेत AI च्या संभाव्य वापराबाबत व्यक्त केलेल्या चिंतेची नोंद घेत, पवारांनी पक्ष कार्यकर्त्यांना आणि नेत्यांना एआयबद्दल अधिक जाणून घेण्याचा सल्ला दिला. याबाबत छापून येणारे लेख वाचून हे तंत्रज्ञान समजून घेण्याची मानसिकता ठेवण्याचे आवाहन त्यांनी केले. भविष्यात निवडणुकीत AI चा वापर होण्याची शक्यता लक्षात घेता, याबाबत काहीतरी ठोस पाऊल उचलण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.
**निष्कर्ष**
शरद पवारांच्या ताज्या विधानामुळे महाराष्ट्राच्या राजकारणातील अनेक दिवसांच्या चर्चांना पूर्णविराम मिळाला आहे. एनडीएशी न जाण्याचा आणि महाविकास आघाडी व ‘इंडिया’ आघाडीसोबत राहण्याचा त्यांचा निर्णय, तसेच दुष्काळ आणि एआयवरील त्यांचे विचार, हे सर्व आगामी काळात राज्याच्या आणि देशाच्या राजकारणावर निश्चितपणे परिणाम करतील. त्यांच्या या भूमिकेने राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाची स्वतंत्र ओळख अधिक दृढ झाली असून, महाराष्ट्राच्या राजकीय पटलावर त्यांची सक्रिय भूमिका कायम राहील, हे स्पष्ट झाले आहे.





