मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार यांच्या कार्यपद्धतीवर आणि नवमतदार नोंदणीशी संबंधित निर्णयांवरून सध्या देशाच्या राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे. या वादामुळे निवडणूक आयोगाच्या अंतर्गत कारभारावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले असताना, राष्ट्रवादी काँग्रेस-शरदचंद्र पवार पक्षाने ठाण्यात आक्रमक भूमिका घेत ज्ञानेश कुमार यांच्याविरोधात तीव्र निदर्शने केली आहेत.
**निवडणूक आयोगातील अंतर्गत वाद: ‘SIR’ निर्णयावर आक्षेप**
गेल्या काही महिन्यांपासून निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. एका प्रतिष्ठित इंग्रजी वृत्तपत्रातील वृत्तानुसार, गेल्या १० महिन्यांत मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांनी नवमतदार नोंदणीसाठीच्या ‘SIR’ तरतुदींमध्ये बदल करण्याच्या निर्णयावर दोन निवडणूक आयुक्त, सुखबीर सिंग संधू आणि विवेक जोशी यांनी तब्बल १४ वेळा लेखी आक्षेप नोंदवला होता. तरीही, ज्ञानेश कुमार यांनी हा निर्णय हुकूमशाही पद्धतीने रेटल्याचा आरोप विरोधकांकडून होत आहे. यामुळे लोकशाही मूल्यांची पायमल्ली होत असून हा लोकशाहीचा ‘खून’ असल्याचे म्हटले जात आहे.
**ठाण्यात ज्ञानेश कुमारांची प्रतिकात्मक धिंड; आव्हाडांचे नेतृत्व**
या गंभीर प्रकरणाचे पडसाद आता रस्त्यावर उमटताना दिसत आहेत. ठाण्यात राष्ट्रवादी काँग्रेस-शरदचंद्र पवार पक्षाचे राष्ट्रीय सरचिटणीस जितेंद्र आव्हाड यांच्या नेतृत्वाखाली तीव्र आंदोलन करण्यात आले. या आंदोलनात ज्ञानेश कुमार यांची वेशभूषा केलेल्या व्यक्तीची गाढवावरून प्रतिकात्मक धिंड काढण्यात आली. ‘एक तडीपार चंद्रावर… ज्ञानेशकुमार गाढवावर’ असा फलक गाढवाच्या गळ्यात लटकवण्यात आला होता, जो उपस्थितांचे लक्ष वेधून घेत होता.
**लोकशाही वाचवण्यासाठी घोषणाबाजी; दोन आयुक्तांचा गौरव**
यावेळी आंदोलकांनी ‘ज्ञानेश हटाव, निवडणूक आयोग बचाओ’, ‘ज्ञानेश कुमारला अटक करा; लोकशाहीची हत्या थांबवा!’, ‘वोट चोर, गद्दी छोड’ अशा अनेक जोरदार घोषणा दिल्या. विशेष म्हणजे, ज्ञानेश कुमार यांच्या निर्णयांना विरोध करणाऱ्या दोन निवडणूक आयुक्तांचे (सुखबीर सिंग संधू आणि विवेक जोशी) वेशभूषा केलेल्या व्यक्तींना घोड्यावर स्वार करून त्यांचा सत्कार करण्यात आला. जितेंद्र आव्हाड आणि मनोज प्रधान यांनी त्यांच्या गळ्यात पुष्पहार घालून लोकशाही वाचवण्यासाठी त्यांच्या प्रयत्नांचे कौतुक केले.
**देशभरातून राजीनाम्याची मागणी**
ज्ञानेश कुमार यांच्या कार्यपद्धतीवर केवळ राष्ट्रवादी काँग्रेसच नव्हे, तर देशभरातील अनेक विरोधी पक्षांनी आक्षेप घेतला आहे. काँग्रेस नेते आणि लोकसभा विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनीही ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे. तसेच, कॉकरोच जनता पार्टीचे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनीही दिल्लीत आंदोलनाचा इशारा दिला आहे. यावरून निवडणूक आयोगातील हा अंतर्गत वाद आता राष्ट्रीय स्तरावरील राजकीय मुद्दा बनला आहे.
**निष्कर्ष**
एकंदरीत, निवडणूक आयोगासारख्या स्वायत्त संस्थेतील अंतर्गत मतभेदांमुळे देशातील लोकशाही व्यवस्थेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी जोर धरत असताना, या प्रकरणावर केंद्र सरकार आणि निवडणूक आयोग काय भूमिका घेते, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. लोकशाहीच्या मूलभूत तत्त्वांचे रक्षण करण्यासाठी आणि निवडणूक आयोगाची विश्वासार्हता टिकवण्यासाठी या वादावर तातडीने तोडगा काढणे आवश्यक आहे.
By
By
