एल निनो, पाऊस कमी म्हणून सांगता अन् पर्यावरणाचे नियम धाब्यावर बसवून निसर्ग उद्ध्वस्त करणारे प्रकल्प महाराष्ट्रात आणताय; सतेज पाटलांचा हल्लाबोल!

**कर्जत-भीमाशंकर जलविद्युत प्रकल्प: विकास की विनाश? सतेज पाटलांचा सरकारवर हल्लाबोल, मुख्यमंत्र्यांचे प्रत्युत्तर**

महाराष्ट्रातील कर्जत-भीमाशंकर परिसरात प्रस्तावित जलविद्युत ऊर्जा साठवण प्रकल्प सध्या वादाच्या भोवऱ्यात सापडला आहे. एका बाजूला विकासाचे दावे केले जात आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला पर्यावरणाच्या र्हासाची भीती व्यक्त करत या प्रकल्पाला तीव्र विरोध होत आहे. लाखो झाडे तोडली जाण्याची शक्यता आणि स्थानिकांच्या उपजीविकेचा प्रश्न यामुळे राज्यभरात संतापाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. या प्रकल्पावरून आता राजकारणही तापले असून, काँग्रेस नेते सतेज पाटील यांनी सत्ताधाऱ्यांवर गंभीर आरोप करत हल्लाबोल केला आहे.

**नेमका काय आहे कर्जत-भीमाशंकर प्रकल्प?**
गुजरातच्या टॉरेंट पॉवर कंपनीने साई डोंगर परिसरात १३ हजार ५०० कोटी रुपये खर्चाचा आणि ३ हजार मेगावॅट क्षमतेचा हा जलविद्युत ऊर्जा साठवण प्रकल्प प्रस्तावित केला आहे. या प्रकल्पासाठी कर्जत-भीमाशंकरच्या घनदाट जंगलातील अंदाजे ३ लाख झाडे तोडली जातील अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. यामुळे नैसर्गिक अधिवास, वन्यजीव आणि पक्षांचे जीवन धोक्यात येईल अशी चिंता पर्यावरणवाद्यांनी व्यक्त केली आहे. डोंगर उतारावरील मृदा संवर्धन, नैसर्गिक जलप्रवाह, पारंपरिक शेती आणि पर्यटन यांवरही गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

**पर्यावरणाचे नियम धाब्यावर? सतेज पाटलांचा सरकारवर हल्लाबोल**
काँग्रेसचे विधानपरिषदेतील गटनेते सतेज पाटील यांनी या प्रकल्पावरून महायुती सरकारवर जोरदार टीका केली आहे. “एका बाजूला तुम्ही एल निनोचा परिणाम सांगता, पाऊस कमी आहे म्हणून ओरडता आणि दुसऱ्या बाजूला पर्यावरणाचे सगळे नियम धाब्यावर बसवून निसर्ग उद्ध्वस्त करणारे प्रकल्प महाराष्ट्रात आणताय,” असा घणाघात पाटील यांनी केला. निसर्गाची हानी होणार नाही, असेच प्रकल्प राज्यात यावेत, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली. डेटा सेंटर आणि पाण्याच्या वापरावरूनही त्यांनी चिंता व्यक्त करत, रोजगार देणारे पण पर्यावरणाला पूरक असे उद्योग आणण्याचे आवाहन केले.

**मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची प्रकल्पाची पाठराखण**
या आरोपांना उत्तर देताना मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी कर्जत पंप स्टोरेज प्रकल्प हा पूर्णपणे पर्यावरणाला पूरक असल्याचा दावा केला आहे. विरोधकांकडून केवळ ‘फेक नरेटिव्ह’ (खोटा प्रचार) पसरवला जात असून, ते महाराष्ट्रविरोधी कृत्य आहे, असे फडणवीस म्हणाले. या प्रकल्पामुळे कोणाचीही उपजीविका नष्ट होणार नाही आणि जर तशी परिस्थिती निर्माण झाली, तर त्यांच्या पुनर्वसनाचा योग्य विचार केला जाईल, असे आश्वासन त्यांनी दिले. तसेच, हा संपूर्ण प्रकल्प कायद्याच्या चौकटीत राहूनच पूर्ण केला जाईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

**स्थानिकांचा तीव्र विरोध आणि राज ठाकरेंची भूमिका**
प्रकल्पाच्या विरोधात कर्जत-भीमाशंकरमधील स्थानिकांनी तीव्र आंदोलन सुरू केले आहे. हजारो झाडांच्या कत्तलीच्या शक्यतेमुळे संतापलेल्या ग्रामस्थांनी मनसे अध्यक्ष राज ठाकरे यांची भेट घेतली. राज ठाकरे लवकरच कर्जत-भीमाशंकरचा दौरा करून पाहणी करणार असून, त्यांची जाहीर सभाही होणार आहे. जमीनमालकांच्या चिंता आणि पर्यावरण संरक्षणाच्या मागण्या विचारात न घेता हा प्रकल्प पुढे रेटला जात असल्याने पर्यावरणवादी आणि रहिवाशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर संताप आहे. महायुती सरकारने टॉरेंट पॉवर कंपनीला पक्षपातीपणा दाखवल्याचा आरोपही विरोधकांकडून केला जात आहे.

**निष्कर्ष**
एकूणच, कर्जत-भीमाशंकर जलविद्युत ऊर्जा प्रकल्पावरून महाराष्ट्रात पर्यावरणाचा मुद्दा ऐरणीवर आला आहे. विकासाच्या नावाखाली निसर्गाचा बळी दिला जात असल्याचा आरोप एका बाजूला, तर दुसरीकडे प्रकल्पाला पर्यावरणपूरक ठरवत विरोधकांना ‘महाराष्ट्रविरोधी’ संबोधले जात आहे. या प्रकल्पाचे भविष्य काय असेल, पर्यावरणाची होणारी संभाव्य हानी टाळता येईल का, आणि स्थानिकांच्या मागण्यांवर काय उपाययोजना केली जाईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.