महाराष्ट्रातील शाळा आणि वसतीगृहांच्या दुर्दशेवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचा सरकारी अधिकाऱ्यांवर संताप. अभिजीत दिपके यांच्या पाहणीनंतर शिक्षण व्यवस्थेतील त्रुटी उघड, आता सरकार ‘अॅक्शन मोड’वर.
### **राज्यातील शिक्षण व्यवस्थेवर मुख्यमंत्र्यांचा संताप: सविस्तर अहवाल**
सध्याच्या राजकीय घडामोडींमध्ये महाराष्ट्रातील शिक्षण व्यवस्थेतील गंभीर त्रुटी समोर आली आहे – राज्यातील शाळा आणि वसतीगृहांची विदारक परिस्थिती. कॉकरोच जनता पार्टीचे संस्थापक अभिजीत दिपके यांनी केलेल्या पाहणीत अनेक धक्कादायक बाबी उघड झाल्या. काही शाळांमध्ये बोगस विद्यार्थ्यांची नोंदणी, तर काही ठिकाणी मोडकळीस आलेल्या इमारती, अस्वच्छता आणि मूलभूत सोयी-सुविधांचा अभाव अशा गंभीर समस्या निदर्शनास आल्या. या अहवालामुळे विरोधी पक्षांना सरकारवर टीका करण्याची संधी मिळाली, तर सरकारवर चौफेर दबाव वाढला. या पार्श्वभूमीवर, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मंगळवारी उच्चस्तरीय बैठकीत सरकारी अधिकाऱ्यांची चांगलीच खरडपट्टी काढली. विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी संबंधित या गंभीर प्रश्नावर मुख्यमंत्र्यांनी कठोर भूमिका घेतल्याने प्रशासकीय वर्तुळात खळबळ उडाली आहे.
### **मुख्यमंत्र्यांचा रौद्रावतार: ‘अशी परिस्थिती असेल तर आंदोलनं का होणार नाहीत?’**
राज्यातील शाळा आणि वसतीगृहांची गंभीर स्थिती समोर आल्याने मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस प्रचंड संतापलेले दिसले. दोन दिवसांपूर्वीच पायाभूत सोयी-सुविधांच्या आढावा बैठकीत मुख्यमंत्र्यांनी अधिकाऱ्यांवर तीव्र नाराजी व्यक्त करत त्यांना धारेवर धरले. “जर शाळा आणि वसतीगृहांची अशी बिकट परिस्थिती असेल, तर नागरिक आणि विद्यार्थी संघटना आंदोलनं का करणार नाहीत? सरकार म्हणून आपण याकडे दुर्लक्ष कसे करू शकतो?” असा संतप्त सवाल त्यांनी उपस्थित केला. मुख्यमंत्र्यांच्या या ‘रौद्रावतारा’मुळे बैठकीतील वातावरण गंभीर झाले होते आणि प्रशासकीय अधिकाऱ्यांना त्यांची चूक लक्षात आली. ही केवळ प्रशासकीय चूक नसून, हजारो विद्यार्थ्यांच्या उज्ज्वल भवितव्याचा प्रश्न आहे, हे मुख्यमंत्र्यांनी स्पष्ट केले.
### **सरकार ‘अॅक्शन मोड’वर: तातडीने उपाययोजनांचे निर्देश**
मुख्यमंत्र्यांच्या संतापानंतर सामाजिक न्याय विभाग, आदिवासी विकास विभाग आणि बहुजन कल्याण विभाग या सर्व संबंधित विभागांनी तातडीने पावले उचलली. कालच्या मंत्रिमंडळ बैठकीत यासंदर्भात एक महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला. अभिजीत दिपके यांच्या पाहणी अहवालानंतर प्रथमच पायाभूत सोयी-सुविधांच्या बैठकीत शाळा आणि वसतीगृहांना विशेष महत्त्व देऊन त्यांचा सविस्तर आढावा घेण्यात आला. यापूर्वी अशा बैठकांमध्ये केवळ मोठ्या प्रकल्पांवरच लक्ष केंद्रित केले जात असे, पण आता शिक्षण आणि विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत गरजांना प्राधान्य देण्यात आले आहे.
आढावा बैठकीदरम्यान, काही विभागांनी शाळा आणि वसतीगृहांची ‘चांगली’ परिस्थिती दाखवण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, कौशल्य विकास विभागाच्या अधिकाऱ्यांनी धाडस दाखवत वस्तुस्थिती सादर केली. त्यांनी मोडकळीस आलेल्या आयटीआयच्या इमारती, अस्वच्छतेमुळे येणारी दुर्गंधी आणि इतर अनेक गंभीर समस्यांचे फोटो प्रेझेंटेशनमध्ये सादर केले. यामुळे परिस्थितीचे गांभीर्य आणि प्रशासकीय उदासिनता मुख्यमंत्र्यांच्या लक्षात आली.
### **निधीची तरतूद आणि तात्काळ बदल अपेक्षित**
वास्तववादी आणि धक्कादायक चित्र समोर आल्यानंतर मुख्यमंत्र्यांनी तात्काळ परिस्थिती सुधारण्याचे आणि आवश्यक त्या उपाययोजना करण्याचे निर्देश दिले. एवढेच नाही, तर डीपीडीसीच्या निधीमध्ये याची तातडीने तरतूद करून आवश्यक असलेल्या कामांसाठी पैसे उपलब्ध करून देण्याची मागणीही या बैठकीत करण्यात आली. अभिजीत दिपके आणि त्यांच्या संस्थेने केलेल्या पाहणीनंतर तसेच मुख्यमंत्र्यांच्या कठोर भूमिकेनंतर आता राज्यातील शाळा आणि वसतीगृहांमध्ये सुधारणा घडवून आणण्यासाठी राज्य सरकार खऱ्या अर्थाने ‘अॅक्शन मोड’वर आलेले दिसत आहे. विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत हक्कांचे रक्षण करणे आणि त्यांना योग्य शैक्षणिक वातावरण उपलब्ध करून देणे ही सरकारची जबाबदारी आहे, हे या घटनेतून अधोरेखित झाले आहे.
**निष्कर्ष:**
महाराष्ट्रातील विद्यार्थ्यांचे भविष्य हे चांगल्या शिक्षण सुविधांवर आणि सुरक्षित निवासावर अवलंबून असते. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी घेतलेली ही कठोर भूमिका आणि प्रशासनाला दिलेले तातडीचे निर्देश स्वागतार्ह आहेत. केवळ दिखावा न करता, प्रत्यक्ष जमिनीवर उतरून काम करण्याची गरज आहे. आता पुढील काही महिन्यांत राज्यातील शाळा आणि वसतीगृहांची अवस्था खरोखरच सुधारणार का, विद्यार्थ्यांना चांगल्या सोयीसुविधा उपलब्ध होणार का, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. केवळ बैठकांमध्ये निर्णय न घेता, त्यांची प्रभावी आणि वेळेत अंमलबजावणी किती होते, यावरच या प्रयत्नांचे खरे यश अवलंबून असेल आणि यावरच राज्यातील लाखो विद्यार्थ्यांचे भविष्य घडणार आहे.





