दिल्लीत सुरू असलेल्या INDIA आघाडीच्या जोरदार आंदोलनातून महाराष्ट्रातील काही काँग्रेस खासदारांनी ‘दांडी’ मारल्याने पक्षाच्या हायकमांडमध्ये तीव्र नाराजी पसरली आहे. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी हे देशव्यापी आंदोलन सुरू असताना, महाराष्ट्राच्या अनेक खासदारांची अनुपस्थिती पक्षाला चांगलीच खटकली आहे. महाराष्ट्र काँग्रेसचे प्रभारी श्रीवेल्ला प्रसाद यांनी आंदोलनाला गैरहजर असलेल्या खासदारांना थेट फोन करून त्यांची कानउघडणी केली असून, तात्काळ दिल्लीत पोहोचून आंदोलनात सहभागी होण्याच्या स्पष्ट सूचना दिल्या आहेत. या घटनेमुळे पक्षांतर्गत गटबाजी आणि शिस्तीच्या मुद्द्यावर पुन्हा एकदा चर्चा सुरू झाली आहे.
### **मुख्य निवडणूक आयुक्तांच्या राजीनाम्यासाठी INDIA आघाडीचे आंदोलन**
काँग्रेससह INDIA आघाडीतील प्रमुख विरोधी पक्षांनी दिल्लीत मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी जोरदार आंदोलन छेडले आहे. लोकसभेतील विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी, काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांच्यासह अनेक दिग्गज नेत्यांच्या नेतृत्वाखाली हे आंदोलन सुरू आहे. मतदारयाद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण प्रक्रियेवरून (SIR) निवडणूक आयोगाच्या कार्यपद्धतीवर विरोधकांनी गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहेत. या पार्श्वभूमीवर, निवडणूक आयुक्तांनी आपल्या पदाचा राजीनामा द्यावा, अशी एकमुखी मागणी विरोधकांकडून केली जात आहे.
मंगळवार, ६ ऑक्टोबर रोजी संसदेच्या परिसरातून निवडणूक आयोगाच्या कार्यालयाकडे एक भव्य मोर्चा काढण्यात आला होता. पोलिसांनी हा मोर्चा अडवल्यानंतर खासदारांनी रस्त्यावरच ठिय्या आंदोलन केले. त्यानंतर बुधवारीही आंदोलनाची धार कायम ठेवली. यावेळी राहुल गांधी आणि प्रियांका गांधी यांच्यासह अनेक विरोधी पक्षांच्या नेत्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतल्याची घटना घडली, ज्यामुळे आंदोलनाला आणखी धार आली.
### **महाराष्ट्र काँग्रेसच्या खासदारांची अल्प उपस्थिती, हायकमांड नाराज**
या महत्त्वपूर्ण आंदोलनात महाराष्ट्रातील काँग्रेस खासदारांची उपस्थिती अपेक्षेपेक्षा खूपच कमी असल्याचे समोर आले आहे. आंदोलनाच्या पहिल्या दिवशी काही खासदार उपस्थित होते, मात्र त्यानंतरच्या आंदोलनात त्यांची संख्या लक्षणीयरीत्या घटल्याचे पक्षाच्या वरिष्ठ नेतृत्वाच्या निदर्शनास आले. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, तीन दिवसांच्या या आंदोलनात महाराष्ट्रातील केवळ चार ते पाच खासदार पूर्णवेळ उपस्थित होते. पक्षाकडून दिल्लीत थांबून आंदोलनात सक्रिय सहभाग घेण्याच्या सूचना देण्यात आल्या असतानाही अनेक खासदार आंदोलनस्थळी दिसले नाहीत, ज्यामुळे काँग्रेस हायकमांड प्रचंड नाराज आहे.
### **प्रभारी श्रीवेल्ला प्रसाद यांचा खासदारांना ‘वॉर्निंग’ फोन**
महाराष्ट्र काँग्रेसचे प्रभारी श्रीवेल्ला प्रसाद यांनी आंदोलनाला अनुपस्थित असलेल्या खासदारांना तात्काळ फोन करून जाब विचारला आहे. या संवादादरम्यान, आंदोलनाला गैरहजर राहण्याबाबत त्यांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली आणि खासदारांना स्पष्ट शब्दांत त्यांची चूक दाखवून दिली. “पक्षाच्या एवढ्या महत्त्वाच्या आंदोलनात खासदारांनी उपस्थित राहणे अपेक्षित असताना अनुपस्थिती का?”, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. तसेच, संबंधित खासदारांना तात्काळ दिल्लीत पोहोचावे आणि पुढील आंदोलनात सक्रियपणे सहभागी व्हावे, अशा कडक सूचनाही श्रीवेल्ला प्रसाद यांनी दिल्या आहेत. हायकमांडच्या निर्देशानुसार ही कारवाई करण्यात आल्याचे समजते.
### **कोण होते उपस्थित आणि कोण गैरहजर?**
**आंदोलनात सक्रियपणे सहभागी झालेले खासदार:**
* वर्षा गायकवाड
* श्याम कुमार बर्वे
* प्रशांत पडोळे
* गोवाल पाडवी
* शिवाजी काळगे
* प्रणिती शिंदे (मंगळवारी सहभागी, नंतर पुण्यातील एमपीएससी आंदोलनात)
* प्रतिभा धानोरकर (मंगळवारी सहभागी)
* कल्याण काळे (मंगळवारी सहभागी)
* शोभा बच्छाव (मंगळवारी सहभागी)
* रविंद्र चव्हाण (मंगळवारी सहभागी)
**एकही दिवस सहभागी न झालेले खासदार:**
* शाहू महाराज छत्रपती (कोल्हापूर)
* विशाल पाटील (सांगली)
* नामदेव किरसान (गडचिरोली)
* बळवंत वानखेडे (अमरावती)
### **निष्कर्ष**
दिल्लीतील INDIA आघाडीचे आंदोलन हे सध्याच्या राजकीय परिस्थितीतील एक महत्त्वाचे पाऊल आहे. अशा स्थितीत पक्षाच्या खासदारांची अनुपस्थिती काँग्रेससाठी चिंतेचा विषय आहे. हायकमांडची नाराजी आणि प्रभारींनी दिलेले ‘खडेबोल’ हे पक्षाच्या शिस्तबद्धतेसाठी आवश्यक असले तरी, यामुळे पक्षांतर्गत मतभेद पुन्हा एकदा समोर आले आहेत. आगामी काळात या खासदारांच्या भूमिकेवर आणि पक्षाच्या एकजुटीवर याचा काय परिणाम होतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.





