महाराष्ट्राच्या राजकारणात आणि सहकार क्षेत्रात मोलाचे योगदान देणाऱ्या विखे-पाटील घराण्याच्या यशाचा नवा अध्याय आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर लिहिला गेला आहे. ज्येष्ठ शिक्षणतज्ज्ञ अशोक विखे पाटील यांच्या सुपुत्री नीला विखे पाटील यांची स्वीडनच्या संसदेत खासदारपदी निवड झाली आहे, ज्यामुळे केवळ विखे-पाटील कुटुंबाचीच नव्हे, तर महाराष्ट्राची मान उंचावली आहे. १३ सप्टेंबर रोजी झालेल्या स्वीडनच्या सार्वत्रिक निवडणुकीत स्टॉकहोम शहर मतदारसंघातून ४१ वर्षीय नीला यांनी भव्य विजय मिळवला आहे. त्यांच्या या ऐतिहासिक विजयाबद्दल महाराष्ट्राचे महसूल आणि जलसंपदा मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी मनस्वी आनंद व्यक्त करत, नीला यांच्या पुढील वाटचालीस शुभेच्छा दिल्या आहेत.
## राधाकृष्ण विखे पाटील यांचा अभिमान आणि महाराष्ट्राच्या राजकारणावरील भाष्य
प्रवरानगर येथील पद्मश्री विठ्ठलराव विखे सहकारी साखर कारखान्याच्या बॉयलर अग्निप्रदीपन सोहळ्यानिमित्त उपस्थित असलेले महसूल मंत्री राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी पत्रकारांशी बोलताना आपल्या पुतणीच्या यशाबद्दलचा आनंद व्यक्त केला. “नीला स्वीडनच्या खासदारपदी निवडून आल्याचा मला मनस्वी आनंद झाला आहे. ती सुरुवातीपासूनच सामाजिक आणि सार्वजनिक जीवनात अत्यंत सक्रिय होती. तिने यापूर्वी स्वीडनच्या पंतप्रधानांची राजकीय सल्लागार म्हणूनही जबाबदारी सांभाळली आहे. निलाकडून मला मोठ्या अपेक्षा आहेत,” असे ते म्हणाले.
यावेळी राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी महाराष्ट्रातील राजकारणावरही मार्मिक टिप्पणी केली. ते म्हणाले, “आता नीलाला मी काही सल्ला देण्याची गरज उरलेली नाही. आपल्याकडची आणि तिकडची कार्यपद्धती अतिशय वेगळी आहे. आपल्याकडे व्यक्तीद्वेषाने भरलेले राजकीय वातावरण आहे, त्यामुळे सामाजिक आणि राजकीय जीवनात मोठी आव्हाने असतात.” त्यांचे हे विधान महाराष्ट्राच्या राजकारणातील सध्याच्या परिस्थितीवर सूचक भाष्य करणारे होते.
## कोण आहेत नीला विखे पाटील? एका दृष्टिक्षेपात
नीला विखे पाटील यांचा राजकीय प्रवास आणि त्यांची पार्श्वभूमी अतिशय प्रेरणादायी आहे.
* **पारिवारिक वारसा:** त्या आशियातील पहिल्या सहकारी साखर कारखान्याचे संस्थापक पद्मश्री विठ्ठलराव विखे पाटील यांच्या पणती आहेत आणि माजी केंद्रीय मंत्री दिवंगत बाळासाहेब विखे पाटील यांच्या नात आहेत. त्यांच्या कुटुंबाचा सहकार आणि सेवेचा वारसा त्यांनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नेला आहे.
* **शिक्षण:** स्वीडनमध्ये जन्मलेल्या नीला यांनी अहमदनगरमध्ये आपले सुरुवातीचे बालपण घालवले. त्यानंतर, त्यांनी गोथेनबर्ग स्कूल ऑफ बिझनेसमधून अर्थशास्त्र आणि कायद्यासह पदवी तसेच एमबीए पूर्ण केले. माद्रिद येथील युनिव्हर्सिटी डी कॉम्प्ल्युटेन्स येथूनही त्यांनी एमबीए पदवी संपादन केली आहे.
* **राजकीय आणि व्यावसायिक अनुभव:**
* स्वीडनचे माजी पंतप्रधान स्टीफन लोफवेन यांच्या कार्यकाळात त्यांनी पंतप्रधान कार्यालयात वित्त, कर आणि गृहनिर्माण क्षेत्रांसाठी सल्लागार म्हणून काम केले आहे.
* त्या स्टॉकहोम नगर परिषदेच्या सदस्य होत्या.
* गेल्या १५ वर्षांपासून त्या पर्यावरणवादी विचारसरणीच्या ‘ग्रीन पार्टी’मध्ये सक्रिय आहेत.
* त्या जागतिक दर्जाच्या ‘प्राइसवॉटरहाऊसकूपर्स’ या संस्थेत सल्लागार म्हणूनही कार्यरत आहेत.
स्वीडनच्या यंदाच्या अटीतटीच्या निवडणुकीत ‘ग्रीन पार्टी’सह विरोधी आघाडीने १७६ जागा जिंकून निसटते बहुमत मिळवले, ज्यामध्ये नीला विखे पाटील यांचा विजय महाराष्ट्रासाठी अत्यंत अभिमानास्पद ठरला आहे. स्वीडनच्या २४९ सदस्यांच्या ‘रिक्सडॅग’मध्ये त्या आता देशाचा आवाज बनणार आहेत.
**निष्कर्ष**
स्वीडनच्या राजकारणात नीला विखे पाटील यांचा खासदार म्हणून झालेला प्रवेश हा केवळ त्यांच्या वैयक्तिक यशाचा टप्पा नाही, तर विखे-पाटील कुटुंबाच्या लोकसेवा आणि सहकार क्षेत्रातील योगदानाला मिळालेली आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील एक गौरवपूर्ण ओळख आहे. महाराष्ट्राच्या मातीतून एका कन्येने परदेशी भूमीत मिळवलेले हे यश निश्चितच प्रेरणादायी आहे. राधाकृष्ण विखे पाटील यांनी व्यक्त केलेला आनंद आणि त्यांच्या अपेक्षा नीला विखे पाटील यांच्यावरील विश्वास दर्शवतात. येत्या काळात स्वीडनच्या संसदेत नीला विखे पाटील आपल्या कर्तृत्वाने भारताचे आणि विशेषतः महाराष्ट्राचे नाव कसे उज्वल करतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.





