मनसेप्रमुख राज ठाकरे यांच्या ठाण्यातील नुकत्याच झालेल्या जाहीर सभेने महाराष्ट्राच्या राजकारणात पुन्हा एकदा लक्ष वेधून घेतले आहे. आपल्या नेहमीच्या आक्रमक शैलीत राज ठाकरे यांनी देशातील विविध ज्वलंत मुद्द्यांवरून सत्ताधाऱ्यांवर जोरदार टीका केली. परंतु, त्यांच्या भाषणापेक्षाही अधिक चर्चेत राहिलेला प्रसंग म्हणजे, भाषण संपवून स्टेजवरून खाली उतरताना “इन्कलाब जिंदाबाद” या घोषणेवर त्यांनी दिलेली अनपेक्षित आणि तितकीच महत्त्वाची प्रतिक्रिया. हा एक छोटासा प्रसंग राज ठाकरेंच्या आगामी राजकीय वाटचालीची दिशा स्पष्ट करणारा ठरला आहे.
## राज ठाकरेंनी साधला मोदी सरकारवर निशाणा
ठाण्यातील मनसे कार्यकर्त्यांच्या मेळाव्यात राज ठाकरे यांनी सुमारे पाऊण तास उपस्थितांना संबोधित केले. या भाषणात त्यांनी देशाचा ढासळलेला जीडीपी, वाढती बेरोजगारी, धर्मांधता आणि मराठी-हिंदी भाषिक वाद अशा अनेक मुद्द्यांवरून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि भाजप सरकारला लक्ष्य केले. “देवावर श्रद्धा असू द्या, धर्माचा अभिमान असावा, पण धर्मांध होऊ नका,” असा महत्त्वाचा सल्ला त्यांनी आपल्या कार्यकर्त्यांना दिला. त्यांच्या या भाषणाची राजकीय वर्तुळात जोरदार चर्चा सुरू होती, पण त्यानंतर घडलेल्या एका प्रसंगाने ही चर्चा अधिकच वाढवली.
## ‘इन्कलाब जिंदाबाद’ घोषणा आणि राज ठाकरेंची प्रतिक्रिया
भाषण संपवून राज ठाकरे व्यासपीठावरून खाली उतरत असताना, समोरून मनसेच्या काही कार्यकर्त्यांनी घोषणाबाजी सुरू केली. या घोषणांमध्ये “इन्कलाब जिंदाबाद” हा नारा राज ठाकरेंच्या कानावर पडताच ते गर्रकन मागे वळले. माईकजवळ जाऊन त्यांनी कार्यकर्त्यांना विचारले, “इन्कलाब जिंदाबाद कोण म्हटलं?” समोरून प्रतिसाद न आल्याने त्यांनी पुन्हा सांगितले, “इन्कलाब जिंदाबाद ही घोषणा द्यायची बरं का… ही भगतसिंगांची घोषणा आहे!” एवढे बोलून ते माघारी वळले. हा प्रसंग उपस्थितांच्या मनात कायमचा कोरला गेला.
## ‘इन्कलाब जिंदाबाद’चे राजकीय महत्त्व
या प्रसंगाचे राजकीय विश्लेषण महत्त्वाचे ठरते. गेल्या काही वर्षांपासून भाजपकडून राष्ट्रीयत्व आणि राष्ट्रवादाच्या मुद्द्यावर अधिक भर दिला जात आहे. ‘वंदे मातरम’ सारख्या राष्ट्रीय गीताभोवतीच्या राजकारणावर भाजप आग्रही भूमिका घेताना दिसतो. अशा वेळी राज ठाकरे यांनी भारतीय स्वातंत्र्यलढ्यातील ‘इन्कलाब जिंदाबाद’ या क्रांतीकारकांच्या घोषणेचे महत्त्व मनसे कार्यकर्त्यांच्या लक्षात आणून दिले. ‘वंदे मातरम’ प्रमाणेच ‘इन्कलाब जिंदाबाद’ ही घोषणाही देशासाठी तितकीच महत्त्वाची आणि प्रेरणादायी आहे, असे त्यांना अप्रत्यक्षपणे सूचित करायचे होते.
## राज ठाकरेंच्या भूमिकेचे संकेत
राज ठाकरे यांनी केवळ धर्मांध न होण्याचा सल्ला दिला नाही, तर राष्ट्रीयत्वाच्या संकल्पनेला व्यापक दृष्टिकोन देण्याचा प्रयत्न केला. भगतसिंगांच्या ‘इन्कलाब जिंदाबाद’ घोषणेला प्रोत्साहन देऊन, त्यांनी भाजपच्या हिंदुत्ववादी राष्ट्रवादाच्या विचारसरणीला एक वेगळा पर्याय देण्याचा प्रयत्न केल्याचे मानले जात आहे. हे पाऊल मनसेला केवळ प्रादेशिक नव्हे, तर राष्ट्रीय पातळीवरील विचारधारेला जोडण्याचा त्यांचा प्रयत्न असू शकतो. यामुळे महाराष्ट्राच्या आगामी राजकारणात मनसेची भूमिका अधिक स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
## निष्कर्ष
राज ठाकरे यांचा हा छोटासा पण महत्त्वाचा संदेश अनेक अर्थ घेऊन येतो. ‘इन्कलाब जिंदाबाद’ या घोषणेवर त्यांनी दिलेला जोर, तसेच धर्मांधतेवर केलेले भाष्य हे त्यांच्या भविष्यातील राजकीय रणनीतीचे स्पष्ट संकेत आहेत. महाराष्ट्राच्या राजकारणात राज ठाकरे यांची ही नवी भूमिका काय रंगत आणते, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.
By
By
