प्रत्येक मराठी माणसासाठी चैत्र शुद्ध प्रतिपदा म्हणजे नववर्षाची सुरुवात. गुढीपाडवा हा सण केवळ एक उत्सव नसून तो आपल्या समृद्ध संस्कृती आणि परंपरेचा आरसा आहे. घराघरात उभारली जाणारी गुढी, गोडधोड पदार्थ आणि नववर्षाच्या स्वागताचा उत्साह हे चित्र दरवर्षी चैत्राच्या सुरुवातीला पाहायला मिळते. पण यंदा गुढीपाडवा २०२४ च्या तारखेबद्दल अनेकांमध्ये थोडा संभ्रम निर्माण झाला आहे. हा सण नक्की कोणत्या दिवशी साजरा करायचा, याबद्दल जर तुमच्या मनात प्रश्न असतील, तर हा लेख तुमच्यासाठीच आहे. चला तर मग, यंदाच्या गुढीपाडव्याची नेमकी तारीख आणि त्यामागील ज्योतिषीय कारण समजून घेऊया.
**गुढीपाडव्याचे महत्त्व: का साजरा करतात हा सण?**
गुढीपाडवा हा हिंदू नववर्षाचा पहिला दिवस मानला जातो. याच दिवशी ब्रह्मदेवाने सृष्टीची निर्मिती केली असे मानले जाते. या दिवशी प्रभू रामचंद्रांनी रावणाचा वध करून अयोध्येत प्रवेश केला होता, तसेच शालिवाहन शकाची सुरुवातही याच दिवसापासून होते. साडेतीन मुहूर्तांपैकी एक असल्यामुळे हा दिवस नवीन कार्यारंभासाठी अत्यंत शुभ मानला जातो. या दिवशी घरोघरी गुढी उभारली जाते, जी विजयाचे, समृद्धीचे आणि मांगल्याचे प्रतीक आहे. कडुलिंबाची पाने खाऊन आरोग्याची कामना केली जाते आणि पुरणपोळीसारखे गोड पदार्थ बनवून आनंद साजरा केला जातो.
**यंदाच्या गुढीपाडव्याच्या तारखेवरील संभ्रम का?**
सामान्यतः, चैत्र महिन्याच्या शुक्ल पक्षाच्या प्रतिपदेला गुढीपाडवा साजरा होतो. यंदाही ही तिथी तीच आहे, परंतु काही पंचांग आणि कॅलेंडरमध्ये तिथीच्या प्रारंभाच्या वेळेनुसार थोडा गोंधळ निर्माण झाला आहे. प्रतिपदा तिथी कधी सुरू होते आणि कधी संपते यावर काही ठिकाणी मतभेद झाल्यामुळे ही परिस्थिती उद्भवली आहे. यामुळे काही लोक एका दिवशी तर काही दुसऱ्या दिवशी सण साजरा करण्याचा विचार करत आहेत. मात्र, ज्योतिषशास्त्र आणि धर्मशास्त्रानुसार, सूर्योदयाला जी तिथी असते, त्याच दिवशी सण साजरा करणे योग्य मानले जाते.
**गुढीपाडवा २०२४: नेमकी तारीख कोणती?**
बहुतांश पंचांग आणि ज्योतिषीय गणनानुसार, **मंगळवार, ९ एप्रिल २०२४** रोजी गुढीपाडवा साजरा करणे अधिक शास्त्रशुद्ध मानले जात आहे. या दिवशी सूर्योदयाला प्रतिपदा तिथी असल्यामुळे हा दिवस हिंदू नववर्षाच्या स्वागतासाठी अत्यंत शुभ आहे.
* **प्रतिपदा तिथी प्रारंभ:** सोमवार, ८ एप्रिल २०२४ रोजी रात्री ११:५० वाजता (काही पंचांगानुसार ८ एप्रिलच्या रात्री उशिरा).
* **प्रतिपदा तिथी समाप्ती:** मंगळवार, ९ एप्रिल २०२४ रोजी रात्री ०८:३० वाजता (काही पंचांगानुसार ९ एप्रिलच्या रात्री).
यामुळे, ९ एप्रिल रोजी सूर्योदयाला प्रतिपदा असल्याने, ९ एप्रिललाच गुढीपाडवा साजरा करणे योग्य ठरेल. या दिवशी सकाळी लवकर उठून अभ्यंगस्नान करावे, गुढी उभारावी आणि नवीन वर्षाचे स्वागत करावे.
**गुढीपाडव्याच्या शुभ मुहूर्तावर काय करावे?**
९ एप्रिल रोजी सकाळी लवकर उठून गुढी उभारण्याचा शुभ मुहूर्त आहे. सकाळी ६:१० ते सकाळी १०:२० पर्यंत गुढी उभारण्यासाठी उत्तम वेळ आहे. या दिवशी कडुलिंबाची चटणी खाणे, पुरणपोळीचा नैवेद्य दाखवणे आणि कुटुंबासोबत आनंद साजरा करणे ही आपल्या परंपरेचा भाग आहे. नवीन वस्तू खरेदी करणे, नवीन व्यवसायाची सुरुवात करणे किंवा कोणतेही शुभ कार्य करणे यासाठी हा दिवस अत्यंत फलदायी मानला जातो.
**निष्कर्ष:**
यंदाच्या गुढीपाडव्याच्या तारखेबद्दलचा संभ्रम आता दूर झाला असेल अशी आशा आहे. ९ एप्रिल २०२४ रोजी आपण सर्वजण मोठ्या उत्साहात आणि श्रद्धेने आपले मराठी नवीन वर्ष साजरे करूया. हे नवीन वर्ष आपल्या सर्वांसाठी सुख, समृद्धी आणि भरभराटीचे असो, याच गुढीपाडव्याच्या हार्दिक शुभेच्छा!
By
