मातंग समाजाच्या उपवर्गीकरण आणि स्वतंत्र आरक्षणाच्या मागणीसाठी मुंबईत होणाऱ्या भव्य मोर्चापूर्वीच माजी आमदार रमेश कदम यांना स्थानबद्ध करण्यात आले आहे. या राजकीय घडामोडीने राज्यभरातील मातंग समाजात तीव्र असंतोष पसरला असून, राजकीय वातावरण तापले आहे. रमेश कदम यांच्या या अटकेमुळे आता मोर्चाचे भवितव्य काय, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
### मातंग समाजाची आरक्षणाची मागणी आणि एल्गार
अनुसूचित जातींच्या १३ टक्के आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाची (अ, ब, क, ड) मागणी अनेक वर्षांपासून प्रलंबित आहे. या मागणीसाठी मातंग समाजात मोठा असंतोष खदखदत आहे. आज याच मागणीसाठी राज्यभरातून तब्बल ५ लाख मातंग बांधव मुंबईतील आझाद मैदानावर धडक देणार होते. उपवर्गीकरणाचा शासन निर्णय (जीआर) जारी होईपर्यंत मुंबई सोडणार नाही, असा निर्धार आंदोलकांनी केला होता. परंतु, हा मोर्चा सुरू होण्यापूर्वीच एक मोठी राजकीय घडामोड घडली आहे.
### रमेश कदम यांना स्थानबद्ध: कायदा व सुव्यवस्थेचे कारण
सकल मातंग समाजाच्या या महत्त्वाच्या मोर्चाला जाण्यापूर्वीच, माजी आमदार रमेश कदम यांना कस्तुरबा मार्ग पोलिसांकडून सकाळी ७ वाजता त्यांच्या निवासस्थानी स्थानबद्ध करण्यात आले. महाराष्ट्र शासनाच्या आदेशानुसार कायदा व सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये म्हणून मोर्चाला जाण्याची परवानगी नाकारण्यात आल्याची माहिती पोलिसांनी त्यांना दिली. या कारवाईमुळे मातंग समाजात संतापाची लाट उसळली आहे.
### क्रांतीवीर लहुजी साळवे आयोगाच्या शिफारशी आणि प्रलंबित न्याय
स्थानबद्धतेनंतर रमेश कदम यांनी आपली आक्रमक भूमिका मांडली. त्यांनी सांगितले की, मातंग समाजाला उपवर्गीकरणातून स्वतंत्र आरक्षणाचा न्याय मिळावा यासाठी ‘क्रांतिवीर लहुजी साळवे मातंग समाज अभ्यास आयोगा’ने सप्टेंबर २००८ मध्ये शासनाला ८२ शिफारशींचा अहवाल सादर केला होता. यापैकी ६८ शिफारशींना राज्य मंत्रिमंडळाने मान्यताही दिली होती, तरीही अंमलबजावणी रखडली आहे.
### “अंडरट्रायल कैदी म्हणून ८ वर्षे गेली, पण लढा थांबणार नाही”
आपल्या भावना व्यक्त करताना कदम म्हणाले, “माझ्या आयुष्यातील जवळपास आठ वर्षे अंडरट्रायल कैदी म्हणून तुरुंगात गेली. त्यामुळे या अहवालाची अंमलबजावणी करून घेण्यासाठी समाजात राहून लढा देण्याची संधी माझ्यापासून हिरावली गेली.” मात्र, आजही त्यांची भूमिका ठाम आहे. “मातंग समाजाच्या हक्कासाठी, उपवर्गीकरणासाठी आणि स्वतंत्र आरक्षणाच्या न्यायासाठी माझा संघर्ष सुरूच राहील. मला स्थानबद्ध करता येईल; पण मातंग समाजाच्या न्यायाचा आवाज स्थानबद्ध करता येणार नाही,” असा थेट इशारा त्यांनी सरकारला दिला.
### पुढे काय? मातंग समाजाची भूमिका निर्णायक
रमेश कदम यांना ऐनवेळी स्थानबद्ध केल्यामुळे, आता त्यांच्या अनुपस्थितीत मातंग समाजाचा हा निर्धार मोर्चा पूर्वनियोजित वेळेत पार पडणार का, आणि पोलीस प्रशासनाच्या या कारवाईनंतर मातंग समाज आता काय भूमिका घेणार, याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे. मातंग समाजाचा हा लढा आणि त्यांना मिळणारा न्याय, महाराष्ट्राच्या सामाजिक व राजकीय पटलावर महत्त्वाचा ठरणार आहे.





