इराणच्या राजकीय पटलावर 8 मार्च रोजी एक महत्त्वपूर्ण बदल घडला, जेव्हा दिवंगत सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांचे पुत्र मोजतबा खामेनी यांनी अधिकृतपणे देशाची सर्वोच्च सत्तासूत्रे हाती घेतली. वडिलांच्या दीर्घ राजकीय कारकिर्दीनंतर, मोजतबा खामेनी यांच्याकडे इराणच्या सर्वोच्च नेतृत्वाची धुरा सोपवण्यात आली. या घटनेकडे जगभरातील राजकीय विश्लेषकांचे लक्ष लागले होते. मात्र, सत्तेची सूत्रे हाती घेतल्यापासून, मोजतबा खामेनी एकदाही सार्वजनिक कार्यक्रमात किंवा जनमानसात दिसलेले नाहीत, हे एक मोठे राजकीय रहस्य बनले आहे. त्यांच्या या सार्वजनिक अनुपस्थितीमुळे अनेक प्रश्न निर्माण झाले आहेत आणि वेगवेगळ्या शक्यतांवर चर्चा सुरू आहे.
इराणच्या सर्वोच्च नेत्याचे पद हे केवळ धार्मिकच नव्हे तर देशाच्या संपूर्ण राजकीय, लष्करी आणि सामाजिक धोरणांवर नियंत्रण ठेवणारे अत्यंत शक्तिशाली पद आहे. या पदावर विराजमान व्यक्ती नेहमीच देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठांवर सक्रिय असते. अली खामेनी यांच्या कार्यकाळात ते नियमितपणे जनतेला संबोधित करत असत, महत्त्वाच्या सभांना उपस्थित राहत असत आणि आंतरराष्ट्रीय नेत्यांशी संवाद साधत असत. त्यामुळे मोजतबा खामेनी यांची ही अभूतपूर्व सार्वजनिक अनुपस्थिती अनेकांसाठी धक्कादायक आहे.
मोजतबा खामेनी कुठे आहेत? ते का सार्वजनिक जीवनात दिसत नाहीत? या प्रश्नांची ठोस उत्तरे अजूनही मिळालेली नाहीत. काही विश्लेषकांच्या मते, ही त्यांची deliberate strategy असू शकते, जिथे ते सत्तेची सूत्रे घट्ट करण्यासाठी आणि अंतर्गत विरोधकांना शांत करण्यासाठी पडद्यामागून काम करत असावेत. अशा प्रकारे ते नवीन धोरणे आखत असावेत किंवा आपल्या प्रशासकीय टीममध्ये बदल करत असावेत. तर काही जण त्यांच्या आरोग्याच्या स्थितीबद्दल चिंता व्यक्त करत आहेत, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे की कदाचित ते आजारी असावेत, ज्यामुळे त्यांना सार्वजनिक कार्यक्रमांमध्ये उपस्थित राहता येत नसावे. इराणमध्ये उच्चपदस्थ नेत्यांच्या आरोग्याविषयी गोपनीयता बाळगणे ही काही नवीन गोष्ट नाही.
या सार्वजनिक अनुपस्थितीमुळे इराणच्या अंतर्गत राजकारणात अस्थिरता निर्माण होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. नवीन नेत्याने अजून आपले पाय रोवले नसतानाच, अशा प्रकारे अदृश्य राहणे हे नेतृत्वावरील प्रश्नचिन्ह निर्माण करू शकते. यामुळे देशातील विविध गट आणि विचारधारेमध्ये संभ्रम निर्माण होण्याची आणि भविष्यात सत्तासंघर्ष होण्याचीही शक्यता नाकारता येत नाही. आंतरराष्ट्रीय समुदायासाठीही हे एक कोडं बनले आहे. इराणचे नवे नेते जगासोबत कसे संबंध ठेवतील, अमेरिकेसोबत अणुकरारावर त्यांचे काय धोरण असेल, किंवा मध्यपूर्वेतील त्यांच्या भूमिकेत काय बदल होईल, याविषयी काहीही स्पष्टता नाही.
मोजतबा खामेनी यांच्याबद्दल फारशी माहिती सार्वजनिकरित्या उपलब्ध नाही. त्यांचे शिक्षण, धार्मिक पार्श्वभूमी आणि राजकारणातील त्यांचा अनुभव याबद्दलच्या चर्चा कमी आहेत. त्यांच्या सार्वजनिक जीवनातील या गूढ अनुपस्थितीमुळे इराणच्या भविष्यावर अनेक प्रश्नचिन्हे निर्माण झाली आहेत. इराणचे नवे नेते कधी आणि कोणत्या परिस्थितीत सार्वजनिक जीवनात परत येतील, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. तोपर्यंत, इराणच्या राजकारणात एक मोठे रहस्य कायम राहणार आहे. त्यांची ही रणनीती आहे की आरोग्याची समस्या, किंवा आणखी काही वेगळेच कारण आहे, हे येणारा काळच ठरवेल. परंतु, एका नवीन युगाच्या सुरुवातीलाच निर्माण झालेले हे गूढ इराणच्या भविष्यासाठी महत्त्वाचे ठरू शकते.
Read More : शहर हादरले! रहस्यमय नोट लिहिणाऱ्याचा शोध सुरू: पोलिसांचा सखोल तपास
By
