कर्नाटकचे मुख्यमंत्री डीके शिवकुमार यांनी सरकारी कार्यक्रमांमध्ये ‘वंदे मातरम’चे केवळ दोनच कडवी गाण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. यावरून राज्यात नवा वाद निर्माण झाला असून, त्यांनी भाजपवरही गंभीर आरोप केले आहेत.
‘वंदे मातरम’च्या दोन कडव्यांच्या वादळाने कर्नाटकात राजकीय पारा चढला! सीएम डीके शिवकुमारांची मोठी घोषणा, भाजपवर गंभीर आरोप
कर्नाटकचे मुख्यमंत्री डीके शिवकुमार यांनी एक महत्त्वपूर्ण आणि तितकीच वादग्रस्त घोषणा केली आहे. देशभरात ‘वंदे मातरम’च्या राष्ट्रगीताबाबत विविध चर्चा सुरू असतानाच, या घोषणेमुळे कर्नाटकच्या राजकारणात सध्या ‘वंदे मातरम’ हा मुद्दा पुन्हा एकदा चर्चेचा विषय बनला आहे. स्वातंत्र्यदिनी झालेल्या एका घटनेनंतर शिवकुमार यांनी सरकारी कार्यक्रमांमध्ये ‘वंदे मातरम’च्या केवळ दोन कडव्यांच्या गायनासंदर्भात भूमिका स्पष्ट केली आहे.
सरकारी कार्यक्रमांमध्ये फक्त दोन कडवी
कर्नाटकचे मुख्यमंत्री डीके शिवकुमार यांनी नुकतीच एक मोठी घोषणा केली आहे. या घोषणेनुसार, यापुढे राज्यातील कोणत्याही सरकारी कार्यक्रमात ‘वंदे मातरम’ या राष्ट्रगीताचे केवळ पहिले दोन कडवेच गायले जातील. त्यांच्या मते, स्वातंत्र्यदिनाच्या कार्यक्रमात त्यांच्या नकळत संपूर्ण ‘वंदे मातरम’ गायले गेले होते, परंतु भविष्यात असे होणार नाही. या निर्णयामागे काही विशिष्ट नियम आणि परंपरा असल्याचा त्यांचा दावा आहे.
स्वातंत्र्यदिनाचा प्रसंग आणि त्यानंतरचा निर्णय
स्वातंत्र्यदिनाच्या शासकीय कार्यक्रमावेळी ‘वंदे मातरम’च्या संपूर्ण गायनानंतर हा मुद्दा ऐरणीवर आला. शिवकुमार यांनी स्पष्ट केले की, त्या दिवशी संपूर्ण गीत गायले गेले असले तरी, हे त्यांच्या निदर्शनास नव्हते. या घटनेनंतर त्यांनी तात्काळ आवश्यक त्या सूचना दिल्या असून, आगामी काळात नियमांचे पालन केले जाईल असे म्हटले आहे. ‘वंदे मातरम’ हे देशाचे गौरवशाली गीत असले तरी, त्याच्या गायनासंदर्भात निश्चित केलेले प्रोटोकॉल पाळणे महत्त्वाचे आहे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.
भाजपवर गंभीर आरोप
याचवेळी मुख्यमंत्री डीके शिवकुमार यांनी विरोधी पक्ष भाजपवरही गंभीर आरोप केले आहेत. ‘वंदे मातरम’च्या मुद्द्यावरून राजकारण करण्याचा प्रयत्न भाजप करत असल्याचा दावा त्यांनी केला. “राष्ट्रवाद आणि देशभक्ती केवळ भाजपची मक्तेदारी नाही,” असे म्हणत, काँग्रेस पक्षही देशावर तितकेच प्रेम करतो आणि राष्ट्रगीताचा आदर करतो, असे त्यांनी ठणकावून सांगितले. भाजप जाणूनबुजून या मुद्द्याला धार्मिक रंग देत असून, राजकीय फायदा उठवण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा आरोप शिवकुमार यांनी केला आहे.
ऐतिहासिक संदर्भ आणि सध्याचा वाद
‘वंदे मातरम’ हे गीत बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी लिहिले असून, स्वातंत्र्यलढ्यात या गीताने अनेकांना प्रेरणा दिली. भारतीय संविधानानुसार ‘जन गण मन’ हे राष्ट्रगीत आहे, तर ‘वंदे मातरम’ला राष्ट्रगीताचा दर्जा आहे. मात्र, त्याच्या गायनाच्या पूर्ण आवृत्तीबद्दल किंवा विशिष्ट कडव्यांबद्दल काहीवेळा वेगवेगळ्या भूमिका घेतल्या जातात. शिवकुमार यांचा निर्णय हा याच संदर्भात अधिकृत प्रोटोकॉलचे पालन करण्यावर भर देणारा दिसतो, ज्यामुळे राज्यात नवा राजकीय वाद निर्माण झाला आहे.
थोडक्यात, कर्नाटकचे मुख्यमंत्री डीके शिवकुमार यांनी ‘वंदे मातरम’च्या केवळ दोन कडव्यांच्या गायनासंदर्भात घेतलेल्या भूमिकेने राज्यात राजकीय वादळाला तोंड फुटले आहे. या निर्णयावरून भाजप आणि काँग्रेस यांच्यातील शाब्दिक युद्ध आणखी तीव्र होण्याची शक्यता आहे. देशभक्ती आणि राष्ट्रवाद यासारख्या संवेदनशील मुद्द्यांवरून राजकारण करण्याऐवजी, दोन्ही पक्षांनी राष्ट्रीय एकात्मतेच्या भावनेला प्राधान्य द्यावे, अशी अपेक्षा सामान्य जनतेकडून व्यक्त केली जात आहे. येत्या काळात हा वाद नेमके कोणते वळण घेतो, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
By
By
