**मुंबई कबुतरखाना वाद: पुन्हा एकदा चर्चेत; निलेशचंद्र मुनींचा आंदोलनाचा इशारा, संदीप देशपांडेंनी फटकारले**
**Meta Description:** मुंबईतील कबुतरखान्यांच्या मुद्द्यावरून पुन्हा एकदा वाद पेटला आहे. जैन मुनी निलेशचंद्र यांच्या मागणीला मनसे नेते संदीप देशपांडेंनी कडक शब्दांत फटकारले आहे.
मुंबईतील कबुतरखान्यांचा वाद पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. शहरातील बंद करण्यात आलेले कबुतरखाने पूर्ववत सुरू करावेत, अशी मागणी जैन मुनी निलेशचंद्र यांनी केली आहे. मात्र, त्यांच्या या मागणीला महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे (मनसे) नेते संदीप देशपांडे यांनी तीव्र आक्षेप घेत “हे राज्य कायद्याने चालते, परेस-दिनेस कोणी चालवत नाही,” अशा शब्दांत त्यांना फटकारले आहे. या वादामुळे मुंबईतील कबुतरखान्यांचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.
### मुंबई कबुतरखाना वाद: मुनी निलेशचंद्र यांचा आंदोलनाचा इशारा
जैन मुनी निलेशचंद्र यांनी मुंबईतील बंद असलेले सर्व कबुतरखाने त्वरित सुरू करण्याची मागणी केली आहे. जर हे कबुतरखाने पुन्हा सुरू केले नाहीत, तर पायधुनी येथील पार्श्वनाथ जैन मंदिरासमोर आंदोलन आणि आमरण उपोषण करण्याचा थेट इशारा त्यांनी दिला आहे. ऑगस्ट २०२५ (हा संदर्भ मूळ बातमीतील आहे, कदाचित २०१५ किंवा २०२३ अपेक्षित असावा) मध्ये दादर कबुतरखान्यावरून मोठा वाद निर्माण झाला होता, त्यावेळी जैन मुनी आणि जैन समाजाने कबुतरखाने सुरू ठेवण्यासाठी आंदोलन केले होते. त्याला प्रत्युत्तर म्हणून मराठी एकीकरण समितीने कबुतरखाने बंद ठेवण्याच्या मागणीसाठी प्रतिआंदोलन केले होते.
### विधानसभा अध्यक्षांच्या भेटीनंतर वादाची ठिणगी
जवळपास आठ महिन्यांपूर्वी आझाद मैदानावर झालेल्या जैन समाजाच्या आंदोलनादरम्यान विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांनी कबुतरखान्यांना योग्य न्याय दिला जाईल, असे आश्वासन दिले होते. अलीकडेच जैन मुनी निलेशचंद्र यांनी विधानसभा अध्यक्षांची भेट घेतली. या भेटीत त्यांनी ‘आठ महिने उलटूनही मुंबईतील सर्व कबुतरखाने बंदच आहेत,’ असा आरोप केला आणि लवकरात लवकर निर्णय न झाल्यास आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारण्याचा इशारा दिला.
### न्यायालयाचे निर्देश आणि महापालिकेची नियमावली
यापूर्वी हे प्रकरण न्यायालयात गेले होते, तेव्हा न्यायालयाने १३ सदस्यांची समिती नेमली होती. मुंबई महापालिकेने (BMC) संपूर्ण शहराचे सर्वेक्षण करून केवळ मानवी वस्तीपासून ५०० मीटर दूर असलेल्या चार ठिकाणीच ‘नियंत्रित खाद्य वितरण’ करण्यास परवानगी दिली होती. ही ठिकाणे खालीलप्रमाणे आहेत:
* वरळी जलाशय
* अंधेरीतील खारफुटी परिसर, लोखंडवाला बँक मार्गाजवळील वर्सोवा प्रकल्प
* मुलुंड पूर्वेकडील खाडी परिसर, जुना ऐरोली-मुलुंड जकात नाका
* बोरिवलीतील गोराई मैदान
या चार ठिकाणी स्वयंसेवी संस्थांमार्फत ठरवून दिलेल्या नियमांनुसारच कबूतरांना खाद्य टाकण्यास परवानगी आहे. मात्र, जैन मुनी निलेशचंद्र हे दादर कबुतरखान्यासह मुंबईतील सर्वच्या सर्व कबुतरखाने पुन्हा मोकळे करण्याच्या मागणीवर ठाम आहेत.
### संदीप देशपांडेंनी मुनींना कडक शब्दांत फटकारले
जैन मुनी निलेशचंद्र यांच्या आंदोलनाच्या इशाऱ्यानंतर मनसे नेते संदीप देशपांडे यांनी तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. संदीप देशपांडे म्हणाले, “हे जे राज्य आहे ते कायद्याने चालते, परेस दिनेस कोणी चालवत नाही. कायदा सांगतो एखाद्या गोष्टीमुळे लोकांना त्रास होत असेल तर ती बंद व्हायला पाहिजे. त्यांचा प्रश्न आहे आणि विधानसभा अध्यक्ष यांचा प्रश्न आहे, कायद्यापुढे कोणी नाही. आमचीच मागणी हीच की, कायद्याचं पालन व्हायला पाहिजे. यावर सरकारने कारवाई करायला हवी. लोकांनी सांगितलंय त्यांना त्रास होतो, त्यामुळे ही गोष्ट बंद व्हायला पाहिजे.” त्यांच्या या प्रतिक्रियेमुळे या वादात नवीन अध्याय सुरू झाला आहे.
**निष्कर्ष:**
मुंबईतील कबुतरखान्यांचा प्रश्न पुन्हा एकदा राज्याच्या राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात चर्चेचा विषय बनला आहे. एका बाजूला जैन मुनी निलेशचंद्र कबुतरखाने पूर्ववत सुरू करण्याच्या मागणीवर ठाम असून आंदोलनाचा इशारा देत आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला मनसे नेते संदीप देशपांडे कायद्याचे पालन करण्याचे आणि नागरिकांना होणारा त्रास थांबवण्याचे आवाहन करत आहेत. यावर सरकार आणि संबंधित यंत्रणा काय भूमिका घेतात, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल.
By
By
